Έχεις χάσει τα πάντα μα επιμένεις

Κατά τη διάρκεια της συναυλίας των Στέρεο Νόβα, με αφορμή την τελετή έναρξης της "2023 Ελευσίς", δεν καταλάβαινα αν έλειπαν αυτοί ή εγώ. Πιθανότατα έλειπα εγώ. Ίσως έλειπαν αυτοί. Μπορεί και οι δύο. Το πρόβλημα ήταν πως γρήγορα άνοιξε ένα κενό ανάμεσα σ’ εμένα και τη σκηνή και μόνο η βροχή το κάλυψε για λίγο. 

Παίζοντας σε μια υπερυψωμένη εξέδρα, με καλυμμένα πρόσωπα, θυμίζοντας Daft Punk ή Residents, μας στέρησαν το πιο σημαντικό: δεν βλέπαμε από πού έβγαιναν οι λέξεις τους. Όσες βγήκανε. Γιατί οι Στέρεο Νόβα δεν ήταν τόσο ένα συγκρότημα ηλεκτρονικής μουσικής. Ήταν περισσότερο ένα στόμα που ράπαρε λέξεις, που τις ψιθύριζε ή τις φυσούσε. Και εκείνες οι λέξεις δεν ήταν οι συνηθισμένες. Δεν ήταν λέξεις που συναντούσαμε στα υπόλοιπα ελληνικά τραγούδια, στους Έλληνες ποιητές ή συγγραφείς, για τον απλούστατο λόγο πως ήταν συνηθισμένες. Καθημερινές και τετριμμένες. 

Μιλούσαν όμως για πράγματα που κάλυπταν τη ζωή μας, ανεξάρτητα αν βγαίναμε έξω να χορέψουμε ή μέναμε κλεισμένοι σπίτι, αν ήμασταν ετεροφυλόφιλοι ή ομοφυλόφιλοι, αν κάναμε σεξ ή όχι, αν ζούσαμε στο Περιστέρι ή τα Εξάρχεια. Κανένας άλλος δεν το είχε καταφέρει αυτό ως τις αρχές της δεκαετίας του ’90. Και δυστυχώς κανείς άλλος δεν το έχει καταφέρει μέχρι σήμερα, με τέτοιο εύρος, διατηρώντας ταυτόχρονα την αυτοτέλειά του.

Στην πρώτη τους φάση οι Στέρεο Νόβα κυκλοφόρησαν πέντε δίσκους. Ο ομότιτλος θα μείνει στην ιστορία σαν ένας κομήτης που προσγειώθηκε σε μια περίοδο που βασίλευε το τσιφτετέλι, η ανία και το ροκ, παρόλο που ο τέταρτος, το "Τέλσον", είναι ο καλύτερος δίσκος τους –επειδή εκεί οι λέξεις, λιγοστές πια, μοιάζουν να ξεπηδάνε μέσα από ένα σκοτεινό χωράφι στο διάστημα, υλοποιημένο από μουσική– και ο δεύτερος, η "Ντισκολάτα", περιλαμβάνει το πιο σπουδαίο τραγούδι τους, το "Ταξίδι της φάλαινας". Χωρίς να παίρνει καθαρή πολιτική θέση, είναι βαθιά πολιτικό και χωρίς να είναι εξαρχής προσωπικό, καταλήγει να γίνει ένα από τα πιο άμεσα τραγούδια της ελληνικής τραγουδοποιίας. 

Μου έκανε λοιπόν εντύπωση που το Σάββατο, στο πρώην εργοστάσιο ΙΡΙΣ, αφαίρεσαν τη δεύτερη στροφή, ένα σκαλί οργής και απόγνωσης πριν το τραγούδι μεταμορφωθεί σ’ έναν ζεστό διάδρομο: "Κοιτάμε εικόνες έχοντας χάσει την αρχική όραση/ κοιτάζοντας τα ιδρωμένα πρόσωπα κάθε γλείφτη/ καθαρίζουμε φρούτα για να διατηρούμε την αργή μας σήψη/ καθαροί στρέιτ γιάπις διασχίζουν λεωφόρους/ περήφανα στήνουν το μέλλον με δικούς τους όρους". 

Τίποτα δεν έχει αλλάξει ακόμα και τίποτα δεν είδα ή άκουσα εκείνο το βράδυ απ’ αυτό που πίστευα πως είναι ο κόσμος των Στέρεο Νόβα. Ούτε το λυγμό στη φωνή του Κωνσταντίνου Βήτα, ούτε τα πρωτόγονα σχέδιά του στα εσώφυλλα των δίσκων, ούτε τις θαμπές εικόνες γυρισμένες σε VHS, ούτε καν θυμήθηκα τον χαμένο μου συμφοιτητή που καρφίτσωνε λαθραία κόλλες Α4 με στίχους τους στον πίνακα ανακοινώσεων της σχολής. Και τι δεν θα έδινα αν ξεχνούσαν τα λόγια τους όπως στις παλιές τους συναυλίες ή μοίραζαν την τελευταία παράγραφο από την "Τελευταία πνοή" του Μπουνιουέλ, όπως είχα ακούσει πως είχαν κάνει στην πρώτη τους ζωντανή εμφάνιση. Ούτε βέβαια άκουσα τους στίχους "Στο τέλος του ορίζοντα/ τέλος της πόλης/ έχεις χάσει τα πάντα μα επιμένεις", γιατί αν συνέβαινε αυτό, η γιορτή θα σταματούσε και τα ερείπια της Ελευσίνας θα έσπαγαν για να βραχούν οι νεκροί της. Όχι, δεν νοσταλγώ περασμένες εποχές. Νοσταλγώ την απαλή τραχύτητα.

Ούτε "Τέλεκομ 99" λοιπόν. Ούτε "Άτλας". Ούτε "Προάστια" ή, έστω, "Μοτοκούζι". Για μια στιγμή μάλιστα δεν ήμουν σίγουρος αν βρίσκονταν οι Στέρεο Νόβα πάνω στη σκηνή, αν τραγουδούσαν ζωντανά κι αν ήμασταν ζωντανοί. Κι όταν, πριν το τέλος, έβγαλαν επιτέλους τις μάσκες τους, είδα πως πράγματι δεν ήταν αυτοί.