Οδηγός Μουσικής

The Concert for Bangladesh: Όταν το ροκ συνάντησε τη φιλανθρωπία

Πριν από 50 χρόνια ο δίσκος δημιούργησε ένα καθοριστικό πρότυπο, έχοντας ως κινητήρια δύναμη τον George Harrison –και τη δόξα των Beatles– με τον ακριβοθώρητο Bob Dylan να προσθέτει ειδικό βάρος.

Bangladesh_front

"Αν είναι να αγοράσετε μόνο έναν δίσκο μέσα στο 1972", έγραφε πριν από 50 χρόνια το Melody Maker, "πάρτε αυτόν". Συνοψίζοντας έτσι την εντύπωση που προκάλεσε το Concert for Bangladesh, στο οποίο σφυρηλατήθηκε μια διασύνδεση της ροκ κουλτούρας με τη φιλανθρωπία, που παραμένει κραταιά ως τις μέρες μας.

Τον Ιούνιο του 1971, ο George Harrison πληροφορήθηκε από τον μέντορά του Ravi Shankar όσα συνέβαιναν στο Μπανγκλαντές. Έμαθε δηλαδή για τη φτώχεια, για τις προσπάθειες των κατοίκων να αποτινάξουν την κυριαρχία του Πακιστάν, για τη σκληρή του στρατιωτική απάντηση, για τις σφαγές, για τα κύματα των προσφύγων. Κι αφού άκουσε, έκανε μερικά τηλεφωνήματα.

Bangladesh_01
Το εξώφυλλο της αυθεντικής έκδοσης του (τριπλού) δίσκου

Με τη διάλυση των Beatles να είναι ακόμα νωπή, το όνομα του Harrison κουβαλούσε ένα τεράστιο συμβολικό κεφάλαιο. Πολύ γρήγορα, λοιπόν, εξασφαλίστηκε η αιγίδα της UNICEF, η Apple κυκλοφόρησε το φρέσκο single "Bangla Desh", ενώ γύρω του συγκεντρώθηκε μια πολυμελής ομάδα βιρτουόζων, με προεξάρχοντες τον Bob Dylan και τον Eric Clapton. Μεσούντος έπειτα του Πολέμου της Μπανγκλαντεσιανής Ανεξαρτησίας (1η Αυγούστου 1971), έδωσαν δύο συναυλίες στο Madison Square Garden της Νέας Υόρκης, που μετουσιώθηκαν σε ένα τριπλό live album και σε ένα ντοκιμαντέρ.

Bangladesh_02
George Harrison, Bob Dylan & Leon Russell, στο Madison Square Garden

Στους δικούς μας καιρούς, ίσως δεν είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί το Concert for Bangladesh αγκαλιάστηκε τόσο ενθουσιωδώς από κοινό και κριτικούς, με το Rolling Stone να το ανακηρύσσει σε "καθοριστικό σημείο για την εξέλιξη του rock 'n' roll". Από τη μία, ήταν τα μεγέθη: ο George Harrison και ο Ringo Starr συναντήθηκαν στη σκηνή για πρώτη φορά μετά το τέλος των Σκαθαριών, ενώ ο Bob Dylan είχε χρόνια να εμφανιστεί σε μεγάλη αμερικανική διοργάνωση. Και από την άλλη ήταν κάτι πιο βαθύ, εδραιωμένο στα λησμονημένα πασιφιστικά αιτήματα της νεολαίας των 1960s, αλλά και στην ίδια τη μυθολογία του ροκ ως δύναμης ικανής να ανασχεδιάσει τον κόσμο, παντρεύοντας ένα αρτίστικο όραμα με τον ατόφιο ακτιβισμό. 

Bangladesh_03
George Harrison, Eric Clapton, Jesse Ed Davis & Klaus Voormann στο Madison Square Garden

Μερικά από αυτά φαίνονται πλέον αφελή και ιδεολογικώς διάτρητα, σε αντίθεση με το μουσικό περιεχόμενο, το οποίο αντανακλά το επίπεδο των ονομάτων που συμμετείχαν. Ωστόσο η κλίμακα της διοργάνωσης, η έμπρακτη αλληλεγγύη μιας καλλιτεχνικής κοινότητας σε έναν διωκόμενο πληθυσμό και η μεγάλη απήχηση του δίσκου δημιούργησαν μια πρωτόγνωρη και γοητευτική εξίσωση. Ο Bob Geldof παραδέχτηκε ότι πάτησε εκεί για το στοχευμένο στην Αιθιοπία Live Aid του 1985, ενώ το ίδιο ισχύει και για κάθε μουσικοφιλανθρωπική ενέργεια έκτοτε.

Εκτός βέβαια από πρότυπο προς μίμηση, το εγχείρημα λειτούργησε και ως παράδειγμα προς αποφυγή: λόγω κρίσιμων λαθών, τα χρήματα που μαζεύτηκαν πάγωσαν σε έναν γραφειοκρατικό λαβύρινθο, φτάνοντας στους ενδιαφερόμενους αρκετά χρόνια αργότερα. Οι Μπανγκλαντεσιανοί αναγνώρισαν πάντως την ανιδιοτέλεια του Harrison κι έστησαν προτομή του στην πρωτεύουσα Ντάκα. Κατά τα λοιπά, το ότι βρήκαν άκρη στην υπόθεσή τους δεν το χρωστούν στο Concert for Bangladesh, αλλά στην αποφασιστική στρατιωτική επέμβαση της Ινδίας τον Δεκέμβριο του 1971.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Τελευταία άρθρα Μουσική

Dead Can Dance: Το πρώτο διεθνές sold-out της θερινής σεζόν

Οι Αυστραλοί έχουν σφυρηλατήσει ισχυρούς δεσμούς με το ελληνικό κοινό, που παραμένουν ακατάλυτοι παρά το κολοσσιαίο πρόγραμμα του φετινού καλοκαιριού.

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΑΡΗς ΣΥΜΒΟΥΛΙΔΗς
18/05/2022

Το 21ο Athens Jazz εξερευνά τη γυναικεία δημιουργία

Ο μακροβιότερος μουσικός θεσμός της Αθήνας επιστρέφει για 21η χρονιά με νέο όνομα (23-29/5), τολμώντας να βγει από τα όρια της Τεχνόπολης.

Panic! at the festivals: Το πιο πολυπρόσωπο συναυλιακό καλοκαίρι ξεκινά

Φτιάξαμε τον πληρέστερο δυνατό οδηγό για όσα θα δούμε το επόμενο τρίμηνο κι ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε τις ζωντανές εμφανίσεις όπως τους πρέπει.

Η ΕΛΣ τιμά τον πρωτοπόρο Ιάννη Ξενάκη

Έλληνες και Ευρωπαίοι σολίστ συγκεντρώνονται στην Αθήνα για να τιμήσουν τις πολύπλευρες, ριζοσπαστικές του συνθέσεις, στήνοντας ένα πλούσιο συναυλιακό πρόγραμμα, το οποίο αναμένεται να απλωθεί σε πέντε ημέρες (7, 8, 20, 22 & 26/5), αναφερόμενο τόσο στο σκηνικό του έργο, όσο και στις τολμηρές του εξερευνήσεις μεταξύ μουσικής, αρχιτεκτονικής, φιλοσοφίας και μαθηματικών εξισώσεων.

Ο Μάνος Λοΐζος, 40 χρόνια μετά σε ένα μεγάλο αφιέρωμα στο Ολύμπια

Ενόψει ενός μεγάλου, τετραήμερου αφιερώματος στο θέατρο Ολύμπια, ο Γιώργος Νταλάρας, η Μαρία Φαραντούρη, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και η Ελεωνόρα Ζουγανέλη μάς μιλούν για όσα άφησε ο σπουδαίος συνθέτης στην καρδιά και στη μνήμη.