Αφιέρωμα στον Άλκη Αλκαίο στο Ηρώδειο

Μια μεγάλη συναυλία στις 5/10, με μουσική ποίηση όπως την ξέρουμε, από τη «Γη των Βησιγότθων» και την «Πατησίων και παραμυθιού γωνία» μέχρι τη «Ρόζα» και το «Πρωινό τσιγάρο», να πρωταγωνιστεί.

Αρκετές φορές συνηθίζουμε να γράφουμε την τυπικότητα πως ο «τάδε» αποτελεί ολόκληρο κεφάλαιο στην ιστορία της μουσικής ή του πολιτισμού μας – και τις περισσότερες από αυτές, ειλικρινά, το εννοούμε! Στον Άλκη Αλκαίο όμως, δηλαδή σε αυτά που έχει γράψει, βλέπουμε έναν ολόκληρο κόσμο να διαχέεται εντός μας. Τα λόγια του δεν είναι αναγκαστικά «εμείς», είναι όμως στοιχεία ενός κόσμου που έχουμε βιώσει και, το κυριότερο, θα βιώσουμε – αν ο χρόνος μπροστά μας είναι αρκετός. Ο Άλκης Αλκαίος με την ποίησή του πάει πολύ μπροστά. Τον ακούσαμε πρώτη φορά το 1982 με το συγκλονιστικό «Εμπάργκο» που έγραψε ο Θάνος Μικρούτσικος.

Εδώ δεν ήταν ο ποιητικός σουρεαλισμός του Καββαδία – ήταν ο ρεαλισμός του Άλκη Αλκαίου, ενός ποιητή που από τότε του άρεσε να παριστάνει τον στιχουργό (όπως λέει ο Θάνος) και που μετά μας έστειλε «Πατησίων και παραμυθιού­ γωνία». Τι υπέροχα τραγούδια ήταν αυτά! Και, μεταξύ άλλων, πόσο ψηλά πάει η ποίηση με μια στροφή όπως το «Καραβάνι τρέχει μες τη σκόνη / και την τρελή σου κυνηγά σκιά / πώς να ημερέψει ο νους μ’ ένα σεντόνι / πώς να δεθεί η Μεσόγειος με σκοινιά / αγάπη που σε λέγαμε Αντιγόνη» («Ερωτικό» με τη φωνή του Μανώλη Μητσιά).

Δύο χρόνια αργότερα, το 1984, ο Νότης Μαυρουδής έντυνε με τη θεϊ­κά απλή του μελωδία το «Πρωινό τσιγάρο», φτιάχνοντας μιαν υπέροχη ελεγεία για τον Μάνο Λοΐζο μέσα από την ακριβή απεικόνιση της λαχτάρας που δίνει η φράση «κι εγώ σε ζητάω σαν πρωινό τσιγάρο / και σαν καφέ πικρό». Όλοι μας πια, μια συγκεκριμένη γενιά (and more) είχαμε υλικό –και κίνητρο– να ψάχνουμε για την ποίηση του Άλκη Αλκαίου. Που θα ερχόταν eventually μόνο με τη μορφή των τραγουδιών. Ο Θάνος Μικρούτσικος πάλι –σε μέγα μέρος του «Η αγάπη είναι ζάλη» και σχεδόν στο σύνολο του «Όσο κρατάει ένας καφές»– συνέχισε να μελοποιεί Αλκαίο, γνωστοποιώντας μας το στίγμα μιας ποίησης που μας αφορούσε. Φτάνοντας βαθμιαία σε ασύλληπτα επίπεδα κλασικισμού με τον Δημήτρη Μητροπάνο και το δίσκο «Στου αιώνα την παράγκα» (όχι μόνο με τη «Ρόζα») το 1996 και, δέκα χρόνια αργότερα, με το «Υπέροχα μονάχοι».

Φυσικά, ο κόσμος του Άλκη Αλκαίου μας γνωστοποιήθηκε και από άλλους δημιουργούς. Τραγούδια του μελοποίησαν ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου, ο Χριστόφορος Κροκίδης, ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, ο Σωκράτης Μάλαμας πολλά, ο Μάριος Τόκας ολόκληρο δίσκο («Εντελβάις») με τον Μητροπάνο, ο Δημήτρης Ψαρράς, ο Μίλτος Πασχαλίδης (που έγραψε και το υπέροχο βιβλίο «Αγύριστο κεφάλι» για τον Άλκη που γνώρισε, με ένθετο δίσκο το «Καλοκαίρι στην Αμοργό»), ο Μπάμπης Στόκας και άλλοι… Με το θάνατό του τον Δεκέμβριο του 2012 ο Άλκης Αλκαίος παρέμεινε στο χώρο του μύθου. Και με τη συναυλία στο Ηρώδειο (5/10), με Θάνο Μικρούτσικο, Βασίλη Παπακωνσταντίνου, Μίλτο Πασχαλίδη, Μπάμπη Στόκα και Χρήστο Θηβαίο, θα συνειδητοποιήσουμε πόσο σημαντικό κεφάλαιο είναι ο Άλκης Αλκαίος στο χωροχρόνο μας.