Τυλιγμένη σε βαθύ μυστήριο, η ιστορία της Χώρας των Βάσκων, μαζί και της ιδιαίτερης γλώσσας της, που δεν σχετίζεται με καμία από τις γνωστές υπόλοιπες, χάνεται στην αχλή του χρόνου. Μυστήριο το οποίο ενισχύεται από το επιβλητικό τοπίο της, ντεκόρ της δεύτερης μεγάλου μήκους ταινίας του Πάμπλο Ερνάντο (Εσκουισαμπέλ), ο οποίος προσπαθεί να μεταφέρει τη μεταφυσική αύρα της πατρίδας του μέσα σε μια ιστορία βγαλμένη θαρρείς από κάποιο γοτθικό παραμύθι. Εκτυλίσσεται, όμως, σε μια παραθαλάσσια πόλη του ισπανικού Βορρά όπου ο βετεράνος λαθρέμπορος Μέλβιλ, διακινητής σπάνιων θαλάσσιων πλασμάτων, "εκτοπίζεται" από το λιμάνι της, καθώς τον έλεγχό του αναλαμβάνει ένας μοντέρνων μεθόδων γκάνγκστερ. Αφού η προσπάθεια συμφιλιωτικής προσέγγισής του αποτυγχάνει, ο Μέλβιλ αποφασίζει να τον βγάλει από τη μέση προσλαμβάνοντας την Ίνγκριντ. Μια μοναχική και λιγομίλητη επαγγελματία δολοφόνο, η οποία έχει την ανεξήγητη ικανότητα να μπαινοβγαίνει στα σπίτια των θυμάτων της εντελώς απαρατήρητη. Αλλά κανείς δεν γνωρίζει πως εκείνη χρησιμοποιεί το απόλυτο σκοτάδι για να περνάει όποτε θέλει σε μια "άλλη διάσταση" και να επανεμφανίζεται αλλού στον αληθινό κόσμο.
Ποιος, όμως, είναι αυτός ο αληθινός κόσμος; Γεμάτος βίαιες επιθυμίες, στυγνό αμοραλισμό και βρόμικα πάθη (η σχεδόν… διαστροφική παράκληση του τελευταίου αγοραστή προς τον Μέλβιλ), ο Πάμπλο Ερνάντο τον κινηματογραφεί σε γκρίζα, μελαγχολικά φθινοπωρινά χρώματα. Μια πραγματικότητα πεζή, απογυμνωμένη από κάθε μυστήριο, απόλυτα ταιριαστή με την ατάκα του Μέλβιλ: "Είσαι ό,τι μπορούν να πουν για σένα. Τίποτα παραπάνω". Αντίθετα, ο κόσμος στον οποίο ζει η νορβηγικής καταγωγής Ίνγκριντ δεν περιγράφεται με λόγια, γεμάτος θαύματα (και τραύματα), απόκοσμους ήχους, φαντασμαγορικές εικόνες και αρχέγονες αλήθειες που ξεφεύγουν από τα ανθρώπινα. Ο Ερνάντο τον περιγράφει κινηματογραφικά σαν ένα παράλληλο σύμπαν και τον αξιοποιεί ως διπλή αλληγορία.
Η πρώτη έχει να κάνει με έναν (φυσικό) κόσμο που, αόρατος και συναρπαστικός, ζει "δίπλα" μας. Οι μυθολογικές αναφορές στο υγρό στοιχείο, με αυτήν της φάλαινας να κυριαρχεί (από τον "Μόμπι Ντικ" του Χέρμαν Μέλβιλ ως το νεκρό κήτος του Πολ Γκαντέν), παραπέμπουν σε ένα παρελθόν δεμένο άρρηκτα με τη φύση και τα συναρπαστικά μυστήριά της. Ιδέα που ενισχύεται από πλάσματα που έχουν πλέον εξαφανιστεί (ουμίκεν), από τον Χ.Φ. Λάβκραφτ (η ονειροχώρα και η επιστροφή των Παλαιών) και τη σκανδιναβική μυθολογία. Η δεύτερη παραβολή αφορά ένα τέλος εποχής, με τον Μέλβιλ ως τον νοσταλγικό εκπρόσωπό της. Χωρίς να την εξιδανικεύει, η "Μαύρη Φάλαινα" θρηνεί πάνω στις χαμένες αξίες και τα ουτοπικά οράματά της, ανοίγοντας το πλάνο της ώστε αυτό να συμπεριλάβει και την αινιγματική Χώρα των Βάσκων.
Ισπανία, Ιταλία. 2024. Διάρκεια: 108΄. Διανομή: WEIRD WAVE
Περισσότερες πληροφορίες
Μαύρη Φάλαινα
Όταν ένας νεαρός γκάνγκστερ αναλαμβάνει υπό τον έλεγχό του το λιμάνι μιας βασκικής πόλης, ο βετεράνος ανταγωνιστής του αποφασίζει να τον βγάλει από τη μέση. Προσλαμβάνει γι’ αυτό μια πληρωμένη δολοφόνο, η οποία μπαινοβγαίνει μυστηριωδώς στα σπίτια των θυμάτων της χωρίς να αφήνει κανένα αποδεικτικό στοιχείο.
