Κιούκα, Πριν το Τέλος του Καλοκαιριού

Μήπως, δειλά δειλά, μπορούμε να αρχίσουμε να μιλάμε για ένα συνεκτικό, μοντέρνο millennial σινεμά; Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, για ταινίες όπως της Σαρλότ Γουέλς ("Aftersun") και της Ζακλίν Λέντζου ("Σελήνη, 66 Ερωτήσεις"), οι οποίες ψηλαφούν κάτι κοινό: τη συχνή αναδρομή των σημερινών τριαντάρηδων στην παιδική/εφηβική ηλικία και την αδυναμία τους να διαχειριστούν τις περιπλοκότητες της ενηλικίωσης. Αυτό το αδιέξοδο γίνεται ακόμα πιο κατανοητό με απτά παραδείγματα. Η γενιά μου, η "πιο μορφωμένη στην ιστορία", από τη μία συντηρεί ευλαβικά τη δημοφιλία κινηματογραφικών franchises που αγάπησε μεγαλώνοντας ("Χάρι Πότερ", "Twilight") και από την άλλη μοιάζει αμήχανη όταν πρέπει να φερθεί ως ενήλικη – σαν να έχει ακόμη βοηθητικές ρόδες. "Adulting is hard", ως γνωστόν, και πώς αλλιώς, όταν κεκτημένα όπως ένας αξιοπρεπής μισθός και ένα βιώσιμο ενοίκιο αποτελούν μακρινό όνειρο για πάρα πολλούς.

Το "Κιούκα", λοιπόν, προστίθεται οργανικά στην παραπάνω τάση, καθώς αντλεί την πλοκή του από παρελθοντικά προσωπικά βιώματα ώστε να εμβαθύνει σε αποσιωπημένα ή ανεπούλωτα τραύματα, επιδεικνύοντας, όμως, μια καθ’ όλα ξεχωριστή ματιά. Πρόκειται, εξάλλου, για το ντεμπούτο ενός πηγαία αυθεντικού σκηνοθέτη όπως ο Κωστής Χαραμουντάνης, ο οποίος, ύστερα από μια σειρά ιδιοσυγκρασιακών μικρού μήκους, αποδεικνύει εδώ γιατί είναι ένας από τους πιο ρηξικέλευθους δημιουργούς που έχουμε δει τελευταία στο ελληνικό σινεμά.

Ένας πατέρας, ένα ιστιοφόρο, δύο αδέρφια και μια αναπάντεχη επανένωση στον Πόρο φτιάχνουν τον καμβά στον οποίο ο Χαραμουντάνης ζωγραφίζει μια κινηματογραφική καρτ ποστάλ που δεν περιορίζεται στην αναπόληση και τη νοσταλγία. Το λοξό βλέμμα προς τα πίσω που ρίχνει ο σκηνοθέτης ξεπερνά την τυπική αναβίωση, καθώς ψυχογραφεί τους ήρωές του σαν να μην προέρχονται από τα ενθύμιά του. Έτσι, οι εκκεντρικότητες, οι μανίες και η ευαλωτότητά τους γίνονται μέσα ταύτισης που καθολικοποιούν όσα τους ηρεμούν εν πλω αλλά τους ταράζουν στην ευθεία της στεριάς. Έπειτα, δεν είναι οι οικογενειακές καλοκαιρινές διακοπές η αρχετυπική εμπειρία στην οποία διαπιστώνεις την υποκειμενικότητά σου, ότι ζεις διαφορετικά όσο και παράλληλα με τους γονείς σου;

Η χαρισματικότητα του "Κιούκα" εντοπίζεται στο πώς μετατρέπει κάτι τόσο κοινό όπως το ταξίδι σε ένα νησί σε κάτι μοναδικό. Ο Χαραμουντάνης διαχειρίζεται με ζηλευτή αυτοπεποίθηση την πληθωρικότητα της φόρμας του, την οποία σμιλεύει μεν με ενθουσιασμό, αλλά χωρίς να ξεχνά πως η ταινία του παραμένει ένα κατασκεύασμα. Σταδιακά, αυτό που συστήνεται ως αισθητικά αψεγάδιαστη οικογενειακή κομεντί με πηγαίο χιούμορ μετατρέπεται αβίαστα σε ένα ανθρώπινα μελαγχολικό δράμα που φωλιάζει μέσα σου. Και, ταυτόχρονα, η αφήγηση αποδομεί τον εαυτό της ώσπου να φτάσει στα πιο πολύτιμα θεμέλιά της. Ένα ηλιοβασίλεμα, μια αγκαλιά και "φρέσκα ψάρια από τα όνειρά μου".

Ελλάδα. 2024. Διάρκεια: 103΄. Διανομή: CINOBO.