Από την αρχή ως και το τέλος της σκηνοθετικής καριέρας του, αλλά και της ίδιας της ζωής του, ο Ζαν – Λικ Γκοντάρ υπερασπίστηκε μια στάση διαρκούς αμφισβήτησης κάθε είδους εξουσίας. Πρώτην απ’ όλες, αυτήν της εικόνας. "Παιδί του Μαρξ και της Coca Cola" ("Αρσενικό - Θηλυκό"), παραδόθηκε στη χολιγουντιανή σαγήνη της, αλλά πολέμησε λυσσαλέα την κομφορμιστική εκμετάλλευσή της και τελικά κατάφερε να την απαγκιστρώσει από τα ακαδημαϊκά δεσμά της, απελευθερώνοντας την κινηματογραφική έκφρασή της από κάθε λογοτεχνικό, θεατρικό ή… αριστοτέλειο δεσμό.
Στα τέλη του προηγούμενου αιώνα άφησε ως παρακαταθήκη την ιστορία της, τη δική του ιστορία της, μέσα από μια τηλεοπτική σειρά οκτώ επεισοδίων συνολικής διάρκειας τεσσεράμιση ωρών. Η ιδέα είχε ξεκινήσει από μια σειρά διαλέξεών του στον Καναδά το 1979, με το πρώτο επεισόδιο να προβάλλεται εκτός συναγωνισμού στο φεστιβάλ Καννών το 1988 και τη σειρά στην ολότητά της δέκα χρόνια αργότερα. Το υλικό της αποτελείται από αποσπάσματα ταινιών, φωτογραφίες, παγωμένα καρέ, εικόνες έργων ζωγραφικής, τον Γκοντάρ μπροστά στην κάμερα και στο στούντιο του μοντάζ, παραθέσεις κειμένων, αποφθεγμάτων και τίτλων, συνοδευόμενα από κομμάτια κλασικής και μοντέρνας μουσικής (Μπαχ, Μπετόβεν, Τσαϊκόφσκι, Άρβο Παρτ, Τζον Κολτρέιν, Λέοναρντ Κοέν…), σάουντρακ, φωνητικά, αφηγήσεις, διαλόγους και αρχεία ήχου.
Χωρίς να ακολουθεί καμιά χρονολογική σειρά ή παραδοσιακές θεματικές προσεγγίσεις, ο Γκοντάρ διερωτάται οντολογικά πάνω στη δύναμη, τη γοητεία, τη χρησιμότητα και τα αδιέξοδα της κινηματογραφικής εικόνας, έτσι όπως αυτή αποτύπωσε την ανθρώπινη περιπέτεια του 20ου αιώνα. Εστιάζει έντονα στο κατά πόσο έχουμε μάθει πλέον όχι μόνο να σκεφτόμαστε με εικόνες, αλλά και πως οι αναμνήσεις και το παρελθόν μας αποτελούνται από σπαράγματα οπτικών αφηγήσεων. Επίμονο κι αντιφατικό, το συναρπαστικό σινε-δοκίμιό του αναδεικνύει με τον ίδιο τρόπο το πως η εικόνα αναδείχτηκε στο κυρίαρχο και εξουσιαστικό langage του καιρού μας, τονίζοντας την αποσπασματικότητά της, αλλά και την εγγενή πολυσημία της.
Κι όλα αυτά, ασυμβίβαστος μέχρι τέλους, αξιοποιώντας γκονταρικά μόνο τη δική της εκφραστική δύναμη.
Γαλλία. 1998. Διάρκεια: 266΄. Διανομή: NEW STAR
Περισσότερες πληροφορίες
Ιστορία(ες) του Σινεμά
Ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ αφηγείται τη (δική του) ιστορία της 7ης τέχνης.
