Η "Φυγή" είναι μια κινηματογραφική πρωτοτυπία η οποία έγραψε οσκαρική ιστορία. Αφού κέρδισε τα Ευρωπαϊκά Βραβεία ντοκιμαντέρ και animation, έγινε η πρώτη ταινία που κατάφερε να αποσπάσει υποψηφιότητα για Όσκαρ τόσο ως ντοκιμαντέρ, όσο και ως animation, αλλά και ως διεθνής - πρώην ξενόγλωσση - ταινία για λογαριασμό της Δανίας (αν και συμπαραγωγή 12 χωρών). Πως τα κατάφερε όλα αυτά ο ντοκιμαντερίστας Γιόνας Πόερ Ράσμουνσεν, ο οποίος συνέλαβε αρχικά την ιδέα της ως ραδιοφωνική εκπομπή;
Η πορεία ζωής του 36χρονου σήμερα Αμίν ξεκινάει από τη γενέτειρα του, το Αφγανιστάν. Πετυχημένος ακαδημαϊκός ο οποίος ζει στη Δανία πλέον, ετοιμάζεται να παντρευτεί τον επί χρόνια σύντροφό του και αποφασίζει να εξομολογηθεί σε ένα στενό φίλο του την περιπέτειά του. Από τα ευτυχισμένα παιδικά χρόνια στην Καμπούλ λοιπόν, ο Αμίν Ναουάμπι (το όνομα είναι ψεύτικο, αλλά η ιστορία αληθινή) γίνεται μάρτυρας του εμφυλίου που ξεσπά όταν τα σοβιετικά στρατεύματα ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν τη χώρα. Ο πατέρας του συλλαμβάνεται και η τύχη του έκτοτε αγνοείται, οι Ταλιμπάν αναλαμβάνουν την εξουσία και η οικογένεια του Αμίν, της οποίας ο μεγαλύτερος γιος βρίσκεται στη Σουηδία, αποφασίζει να φύγει για την Ευρώπη. Η διαδρομή ως εκεί, όμως, θα κάνει μια μεγάλη στάση στη μετακομουνιστική Μόσχα, θα διαρκέσει πολλούς μήνες και θα είναι γεμάτη απρόοπτα.
Το μεγαλύτερο μέρος της εξομολόγησης του Αμίν αφορά την οδύσσειά του ως ασυνόδευτος πρόσφυγας. Αν και ιδιαίτερα ψύχραιμη, είναι γεμάτη σασπένς και ανατροπές, αλλαγές διαθέσεων και συναισθημάτων, ευχάριστες στιγμές και βαθιές απογοητεύσεις. Συμπυκνώνει όλη τη μεταναστευτική πραγματικότητα του σύγχρονου δυτικού κόσμου, περιγράφοντας γλαφυρά τις κάθε λογής ανισότητες που χωρίζουν τους προνομιούχους από τους μη έχοντες και τις ρατσιστικές συμπεριφορές που αυτές αναπόφευκτα γεννούν. Προχωρώντας μάλιστα από την ιστορική καταγραφή στην κοινωνιολογική παρατήρηση, η "Φυγή" εξελίσσεται στο αποκαλυπτικό ψυχολογικό πορτραίτο ενός θαρραλέου επιζήσαντα και ενός μετέωρου ανθρώπου. Γιατί όλη αυτή η περιπέτεια έχει γεμίσει τον Αμίν με ορατά και αόρατα τραύματα, απωθημένα ως ανομολόγητα μυστικά τα οποία μπορούν να του καταστρέψουν τη δυνατότητα μιας ευτυχισμένης ζωής.
Βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα και χρησιμοποιώντας υλικό επικαίρων εποχής, η ταινία του Γιόνας Πόερ Ράσμουνσεν είναι βασικά προϊόν μυθοπλασίας, αίσθηση την οποία εντείνει ένα animation (δια χειρός Κάνεθ Λάντεργιαρ) με αδρές και καθαρές γραμμές που κάθε τόσο δίνουν ευρηματικά τη θέση τους σε ασπρόμαυρα "αφαιρετικά" σκίτσα. Η μείξη τους αφήνει μια παράξενη αίσθηση ρεαλιστικού παραμυθιού, ποιητική και γήινη ταυτόχρονα, κι ενώ εντυπωσιάζει ως ευφάνταστο, πετυχημένο κινηματογραφικό πείραμα, παραμένει στο βάθος της μια συγκινητική ανθρώπινη εξομολόγηση.
Δανία, Γαλλία, Νορβηγία. 2021. Διάρκεια: 89΄. Διανομή: STRADA FILMS
Περισσότερες πληροφορίες
Φυγή
Ο Αμίν, ο οποίος έφτασε ως ασυνόδευτος ανήλικος στη Δανία από το Αφγανιστάν πριν από 20 χρόνια, εξομολογείται σε έναν στενό του φίλο την περιπέτειά του, αλλά κι ένα καλά κρυμμένο μυστικό.
