© Ερατώ Στυλιανουδάκη
Ο Οκτώβριος φέρνει στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης ένα πρόγραμμα που κινείται από τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία και τη θεωρία έως το ντοκιμαντέρ, τον κινηματογράφο και τις δράσεις για παιδιά. Ανάμεσα στις εκδηλώσεις του μήνα ξεχωρίζει το αφιέρωμα στην Άννα Καφέτση, η ομιλία του διεθνώς αναγνωρισμένου καλλιτέχνη Alfredo Jaar, ένας νέος κύκλος συναντήσεων για τη σύγχρονη τέχνη, αλλά και το CineFIX με προβολές που ανοίγουν διάλογο με επίκαιρα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.
Άννα Καφέτση: ένα αφιέρωμα στην παρακαταθήκη της
Το Σάββατο 24 Οκτωβρίου, στις 12:30, στο Αμφιθέατρο (-1), το ΕΜΣΤ τιμά την Άννα Καφέτση, ιδρυτική διευθύντρια του Μουσείου, που απεβίωσε πρόσφατα, με μια εκδήλωση αφιερωμένη στη σκέψη, τον λόγο και το έργο της. Με τίτλο "Ars Longa, Vita Brevis", το αφιέρωμα εστιάζει στη διαδρομή της Καφέτση και στη συμβολή της στη διαμόρφωση του θεσμικού, επιστημονικού και επιμελητικού χαρακτήρα του ΕΜΣΤ.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα προβληθεί αρχειακό υλικό από συνεντεύξεις και δημόσιες εμφανίσεις της, ενώ φίλοι, συνεργάτες και καλλιτέχνες που συνδέθηκαν μαζί της θα διαβάσουν ποιήματα και λογοτεχνικά αποσπάσματα. Συμμετέχουν οι Φοίβη Γιαννίση, Γιώργος Δρίβας, Ζήσης Κοτιώνης, Νίνα Παπακωνσταντίνου, Δανάη Στράτου, Γιώργος Χατζημιχάλης, Χρήστος Χρυσόπουλος και Μάκης Φάρος.
Την ίδια ημέρα, η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ θα μετονομαστεί επίσημα σε "Βιβλιοθήκη Άννα Καφέτση", ως αναγνώριση της καθοριστικής συμβολής της στη δημιουργία και την πορεία του Μουσείου και ως ένας τρόπος διατήρησης της μνήμης και της παρακαταθήκης της.
Παράλληλα, θα παρουσιαστεί το ειδικό τεύχος του διαδικτυακού περιοδικού του ΕΜΣΤ Χταπόδι, με τίτλο "Άννα Καφέτση: Η ποιητική της μνήμης". Η έκδοση συγκεντρώνει κείμενα συνεργατών της στο ΕΜΣΤ, ερευνητών και συνοδοιπόρων της, καθώς και ανέκδοτο αρχειακό υλικό και φωτογραφίες, ακολουθώντας τη διαδρομή της από το περιοδικό Σπείρα και την Εθνική Πινακοθήκη έως τη συγκρότηση και διεύθυνση του ΕΜΣΤ και τη μετέπειτα πορεία της.
Με κείμενα των Ανίνας Βαλκανά, Ελένης Γανίτη, Δάφνης Βιτάλη, Κατερίνας Γρέγου, Ελισάβετ Ιωαννίδη, Μαρίνας Τσέκου, Τίνας Πανδή, Ευγένιου Ματθιόπουλου, Κατερίνας Μάτσα, Σταμάτη Σχιζάκη, Γιώργου Τζιρτζιλάκη και Κώστα Χριστόπουλου.
Είσοδος ελεύθερη, περισσότερες πληροφορίες: εδώ

Alfredo Jaar: "Είναι δύσκολο"
Το ΕΜΣΤ υποδέχεται τον Χιλιανό καλλιτέχνη Alfredo Jaar, σε συνεργασία με το Athens Photo Research Center (APhRC) και το New York University Global Research Institute, την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, στις 19:00, στο Μεσοπάτωμα, στην Αίθουσα Προβολών, για μια ομιλία με τίτλο "Είναι δύσκολο".
Με αφορμή την επίσκεψή του στην Ελλάδα, ο αρχιτέκτονας, φωτογράφος, κινηματογραφιστής και εικαστικός, Jaar, θα παρουσιάσει πρόσφατα έργα και πρότζεκτ που έχει υλοποιήσει σε διαφορετικά σημεία του κόσμου, προσφέροντας μια συνολική εικόνα της πολυδιάστατης καλλιτεχνικής του πρακτικής. Τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι γενοκτονίες, η φτώχεια και η κοινωνική αδικία αποτελούν σταθερούς άξονες της δουλειάς του, μέσα από μια πρακτική που αξιοποιεί τη φωτογραφία, την αρχιτεκτονική, το βίντεο και την εγκατάσταση.
Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί στα αγγλικά με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

8 συναντήσεις με τη σύγχρονη τέχνη
Μετά την ανταπόκριση του προηγούμενου κύκλου, το ΕΜΣΤ ανανεώνει τη συνεργασία του με την Κατερίνα Ζαχαροπούλου, η οποία οργανώνει και παρουσιάζει έναν νέο κύκλο οκτώ συναντήσεων για τη σύγχρονη τέχνη, από τον Οκτώβριο του 2026 έως τον Μάιο του 2027. Οι συναντήσεις ξεκινούν την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου, στις 18:00, στο Μεσοπάτωμα, στην Αίθουσα Προβολών, και θα πραγματοποιούνται κάθε πρώτη Πέμπτη του μήνα.
Το περιεχόμενο των διαλέξεων βασίζεται στο Save the Dates – ένα οπτικοακουστικό αρχείο για τη σύγχρονη τέχνη, σε έργα της συλλογής του ΕΜΣΤ, αλλά και σε εμβληματικά έργα καλλιτεχνών διαφορετικών γενεών και πολιτισμικών καταβολών, που αποτυπώνουν έννοιες και προβληματισμούς της σύγχρονης εποχής. Οι συναντήσεις απευθύνονται σε όσους αναζητούν μια βαθύτερη ανάγνωση της τέχνης του καιρού μας, μέσα από μια προσέγγιση που συνδέει τα έργα με την εποχή και τα ζητήματα που την απασχολούν, αναδεικνύοντας τη σύγχρονη τέχνη ως έναν ζωντανό χώρο διαλόγου.
Η πρώτη συνάντηση έχει τίτλο "Νεκρή Φύση: Η υφήλιος" και προτείνει μια διαδρομή στην ιστορία της τέχνης μέσα από τη σχέση ανθρώπου και φύσης. Από τις αρχέγονες δυνάμεις και τα τοπία του Ρομαντισμού έως τη σημερινή περιβαλλοντική κρίση, έργα διαφορετικών εποχών φωτίζουν τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη αποτυπώνει, σχολιάζει και επαναπροσδιορίζει τη σχέση μας με τον φυσικό κόσμο.

Οι συναντήσεις πραγματοποιούνται με ελεύθερη είσοδο, κι έχουν διάρκεια 1,5 έως 2 ώρες. Μέγας Χορηγός του προγράμματος είναι ο Οργανισμός ΝΕΟΝ. Η υλοποίηση των Εκπαιδευτικών Δράσεων και το Δημόσιο Πρόγραμμα του αρχείου Save the Dates υποστηρίζεται από τη Δωρεά της Συλλογής Δ. Δασκαλόπουλου.
Προβολές CineFIX
Το χειμερινό πρόγραμμα του CineFIX ανοίγει τον νέο κύκλο προβολών "ΡΕΥΜΑ / CURRENT", σε επιμέλεια της πολιτιστικής παραγωγού και εικαστικού Αντιγόνης Παπαντώνη. Έως τον Μάρτιο, το πρόγραμμα εστιάζει στη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, αναδεικνύοντας τις περιοχές αυτές ως τόπους συνάντησης, ανταλλαγής και ιστορικής διαπλοκής. Οι ταινίες συνδέουν προσωπικές μνήμες και αρχεία με ευρύτερες κοινωνικές, πολιτικές και οικολογικές συνθήκες, αντιμετωπίζοντας το ντοκιμαντέρ όχι μόνο ως καταγραφή, αλλά και ως εργαλείο κατανόησης και επανερμηνείας της πραγματικότητας.
Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, στις 17:00, στην Αίθουσα Προβολών του Μεσοπατώματος, θα προβληθεί το Writing with Fire (2021) των Rintu Thomas και Sushmit Ghosh, που ακολουθεί δύο γυναίκες δημοσιογράφους Dalit στην Ινδία, καθώς διεκδικούν τη φωνή τους απέναντι στη βία, τις κοινωνικές ανισότητες και τις προκαταλήψεις. Στην συνέχεια την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, στις 18:30, το CineFIX #Guest συνεργάζεται με το Athens Palestine Film Festival για την παρουσίαση του Archives of Belonging, με τις ταινίες Partition της Diana Allan και A Stone’s Throw της Razan AlSalah. Μέσα από αρχειακό υλικό, προσωπικές ιστορίες και τοπία συνδεδεμένα με τον εκτοπισμό, οι δύο ταινίες εξερευνούν τη σχέση τόπου, ανθρώπων και μνήμης
Προπώληση: εδώ

Κινηματογράφος για παιδιά: Kids Cinema
Το Τμήμα Εκπαίδευσης του ΕΜΣΤ, σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους, συνεχίζει και φέτος τις μηνιαίες κινηματογραφικές συναντήσεις για παιδιά και εφήβους (8–12 ετών). Η πρώτη συνάντηση της σεζόν, την Κυριακή 18 Οκτωβρίου, 11:30–13:30, έχει τίτλο "Ο καθρέφτης της ανθρωπιάς μας – Ανακαλύπτοντας ξανά τη σχέση μας με τα ζώα" και εξετάζει τη σχέση ανθρώπου και ζώων μέσα από το χιούμορ, την αλληγορία, τον ρεαλισμό και το παράδοξο. Οι ταινίες ανοίγουν συζητήσεις γύρω από τη φροντίδα, τη συντροφικότητα, την ευθύνη, την εκμετάλλευση και τα όρια της ανθρώπινης εξουσίας απέναντι στα άλλα έμβια όντα.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τις ταινίες μικρού μήκους:
- Απανθρωπιά, Nils Vleugels, Ολλανδία, 2023, 15’
- Η μαύρη κότα, Marion Clauzel, Γαλλία, 2022, 13’
- Η χήνα, Jan Mika, Τσεχία–Γαλλία, 2023, 13’
καθώς και νεανικές κινηματογραφικές δημιουργίες από την ταινιοθήκη της Camera Zizanio:
- Ηλιόλουστες Μέρες, Maxwell William Andrews, Νέα Ζηλανδία, 2025, 10’
- Ο Ήρωας της Πρωτοχρονιάς, Κέντρο Παραπομπής Ανηλίκων, Γεωργία, 2023, 2’
- Τελευταίος Περίπατος, Levi Numann, Ολλανδία, 2022, 3’
- Somewhere only we know, Ερατώ Μπατόγλου, Ελλάδα, 2020, 3’



