Η προβολή του πολυαναμενόμενου "Dau", ενός κολοσσιαίου κινηματογραφικού εγχειρήματος, άφησε ανάμεικτες εντυπώσεις, ενώ οι καινούργιες ταινίες των Στεφάν Μπριζέ και Κορνέλ Μουρντρούτσο δεν έκρυβαν πολλές εκπλήξεις. Τι μας έμαθε λοιπόν η όγδοη μέρα του 83ου Φεστιβάλ Βενετίας;
Το σοβιετικό "Truman Show"
Ξεκίνησε πριν 20 χρόνια σαν ένα "καλλιτεχνικό πείραμα" το οποίο θα αφορούσε τον Λεβ Λαντάου, γνωστό ως "ο πατέρας της σοβιετικής ατομικής βόμβας". Το "Dau", όμως, εξελίχθηκε σε ένα "σταλινικό Truman Show" δεκαπλάσιου κόστους από τον εξωφρενικό αρχικό προϋπολογισμό, όπου σε μια γιγαντιαία εγκατάσταση έξω από το Χάρκοβο χιλιάδες άνθρωποι έζησαν επί τρία χρόνια υπό αληθινές σοβιετικές συνθήκες! Το έργο του Ρώσου Ίλια Χρζανόφσκι παρήγαγε συνολικά 14 ταινίες μεγάλου μήκους και έξι τηλεοπτικές σειρές, που προέκυψαν από 700 ώρες αμοντάριστου υλικού γυρισμένου σε φιλμ 35mm. Τώρα υπογράφει ο ίδιος την επίσημη κινηματογραφική εκδοχη του, διάρκειας 195 λεπτών, με τον Έλληνα διευθυντή ορχήστρας Θεόδωρο Κουρεντζή στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η επικών διαστάσεων και οπερατικών διαθέσεων αυτή σινε-βιογραφία διαθέτει οπτικό μεγαλείο, επνευσμένες στιγμές και στοχαστική διάθεση απέναντι στη σχέση ανθρώπου και Ιστορίας. Παρασύρεται συχνά από την αμετροέπεια του ήρωά της, γίνεται μεγαλόστομη και ανοικονόμητη, να, ομως, που εκεί όπου κινδυνεύει να εκτροχιαστεί οριστικά, ξαναπατά στη γη με μια συγκινητική σεκάνς. Ταινία-κολάζ ή, μάλλον, πολλές ταινίες σε μία, αποτελεί το τολμηρό φιλμικό αξιοπερίεργο της δεκαετίας και όχι μόνο.
Η Μπιενάλε δεν είναι μόνο σινεμά
Η φετινή, 61η εικαστική έκθεση της Μπιενάλε έχει τίτλο "Low keys", μετράει 100 εθνικές συμμετοχές και θα κρατήσει μέχρι τον Νοέμβριο. Βρέθηκε στο επίκεντρο της επικαιρότητας όταν η κριτική επιτροπή της παραιτήθηκε τον Απρίλιο, αντιδρώντας στη συμμετοχή της Ρωσίας και του Ισραήλ, οπότε αντί των συνηθισμένων διακρίσεων φέτος θα απονεμηθεί μόνο βραβείο κοινού. Φαβορί γι' αυτό είναι το έργο "Seaworld Venice" του αυστριακού περιπτέρου και της Φλορεντίνα Χόλζινγκερ, το οποίο περιλαμβάνει ζωντανή περφόμανς τεσσάρων γυμνών γυναικών και σχολιάζει την κλιματική αλλαγή. Θετικά σχόλια συγκεντώνουν επίσης οι συμμετοχές της Σκανδιναβίας (το συλλογικό "How many angels can dance in the head of a pin"), της Βρετανίας ("Predicting history: Testing translation" της Λουμπάινα Χίμιντ) και της Ουρουγουάης ("Antifragile" της Μάργκαρετ Γουάιτ). Το ελληνικό περίπτερο φιλοξενεί το "Escape room" του Ανδρέα Αγγελιδάκη, με επιμελητή τον Γιώργο Μπεκιράκη. Εγκατάσταση εμπνευσμένη από το πλατωνικό σπήλαιο και τις αλληγορίες του, η οποία αξιοποιεί το κτήριο που τη φιλοξενεί ως "συμπρωταγωνιστή" και σχολιάζει την ελληνική πολιτιστική πραγματικότητα (και κληρονομιά), τα κατά καιρούς εθνικά αφηγήματα και την ιστορία ως ανοιχτό πεδίο ερμηνειών.
Οι επιλογές των κριτικών
Μπαίνοντας στην τελική ευθεία της κούρσας για τα σαββατιάτικα βραβεία, στον πίνακα με τα αστεράκια των 20 Ιταλών και διεθνών κριτικών τον οποίο δημοσιεύει το Daily, το καθημερινό έντυπο του φεστιβάλ, το "Wild Horse Nine" του Μάρτιν ΜακΝτόνα και το "Possible Love" του Λι Τσανγκ-ντονγκ εξακολουθούν να προηγούνται με 4,2/5 και 4,1, αντίστοιχα. Ακολουθούν το "Look Back" του Χιροκάζου Κορεέντα και το "Woman Unknown" της Μάι ελ-Τούκι με 3,5, μπροστά από το "Ink" του Ντάνι Μπόιλ με 3,4. Στο τέλος της λίστας παραμένει το "Echo Chamber" του Αντρέα Παλαόρο με 2,5, λίγο χαμηλότερα από τα "Company" του Κέισι Άφλεκ και "L' Estranea" ("The Spiral") του Πάολο Στρίπολι, με 2,6 και 2,7, αντίστοιχα.
Του 'παν θα βάλεις το χακί
Η Άλμπα Ρορβάχερ, για άλλη μια φορά αφοπλιστική, είναι "Ένας Καλός Μικρός Στρατιώτης" ("Un Bon Petit Soldat"), επικεφαλής του τμήματος ανθρώπινου δυναμικού σε μια μεγάλη ασφαλιστική εταιρία την οποία διευθύνει ο Βενσάν Λιντόν. Περιγράφοντας πως οι corporate πρακτικές την ωθούν, βήμα το βήμα, στο να αποποιηθεί πλήρως τις αξίες της, ο Στεφάν Μπριζέ ("Ο Νόμος της Αγοράς", "Ένας Άλλος Κόσμος") εξαπολύει έναν ακόμα πολιτικά επίκαιρο αντικαπιταλιστικό μύδρο. Επαναλαμβάνει τον εαυτό του, αλλά επιμελώς, ορθογραφημένα και με ξεκαρδιστικά σαρκαστική διάθεση (τουλάχιστον στην αρχή), η οποία επιστρώνει γλυκά το θεόπικρο χάπι.
Η επιστροφή της γηραιάς κυρίας
Από το 1958, όταν και πρωτοεμφανίστηκε στην τηλεόραση, η 94χρονη σήμερα Έλεν Μπέρστιν δεν σταμάτησε στιγμή να δουλεύει πυρετωδώς σε μικρή και μεγάλη οθόνη. Από τους λίγους ηθοποιούς οι οποίοι έχουν αποσπάσει το περίφημο Triple Crown (Όσκαρ, Τόνι και Έμι), ταξίδεψε ως το Λίντο όχι μόνο για να παραλάβει το τιμητικό Χρυσό Λιοντάρι, αλλά και για να παρουσιάσει δυο ταινίες της: το 17λεπτο "Flesh Impact" της Μάγκι Τζίλενχαλ και το εκτός συναγωνισμού "Place to Be" του Κορνέλ Μουντρούτσο ("Λευκός Θεός", "Θραύσματα Μιας Γυναίκας"). Ένα χαμηλότονο, λίγο πολύ προβλέψιμο και γλυκόπικρα μελαγχολικό road movie, το οποίο διηγείται την ιστορία της απρόσμενης φιλίας μιας ηλικιωμένης γυναίκας, ενός αλκοολικού μεσίτη (Τάικα Γουαϊτίτι) και ενός... περιστεριού. Στη - δύσκολη, μα διόλου απίθανη - περίπτωση που ο ρόλος της Μπρουκ της εξασφαλίσει οσκαρική υποψηφιότητα, η Μπέρστιν θα γίνει με διαφορά η γηραιότερη ηθοποιός που θα έχει διεκδικήσει ποτέ το πολυπόθητο χρυσό αγαλματάκι.
