Νύχτα στη Νέα Υόρκη του ’70. Στους δρόμους κυκλοφορεί αμέτρητη οργή, μεγάλη ένταση και απέραντη μισαλλοδοξία. Το ταξί του Τράβις Μπικλ, ενός απόστρατου του Βιετνάμ ο οποίος δεν μπορεί να κοιμηθεί, τις μεταφέρει σε ένα ατέλειωτο, σκοτεινό πήγαιν’ – έλα. Ήδη από τους τίτλους της αρχής, όπου η απειλητικά ατμοσφαιρική μουσική του Μπέρναρντ Χέρμαν συνοδεύει τη χαμένη ανάμεσα στις αντανακλάσεις του νέον ματιά και τον εξομολογητικό μονόλογο του Μπικλ, καταλαβαίνουμε πως αυτό το "όχημα" δεν πρόκειται να πάει μακριά. Πολύ σύντομα κάτι πολύ κακό πρόκειται να συμβεί.
Ο "Ταξιτζής" έσκασε σαν βόμβα στο αμερικανικό σινεμά των 70s, κορυφώνοντας τις ανήσυχες και απαισιόδοξες διαπιστώσεις που μια σειρά mainstream κινηματογραφικών επιτυχιών ("Το Μωρό της Ρόζμαρι", "Ο Άνθρωπος από τη Γαλλία", "Τσάιναταουν", "Υπόθεση Πάραλαξ") είχε μεταφέρει από την ταραγμένη αμερικανική καθημερινότητα στο πανί. Μόνο που η ταινία του 34χρονου τότε Μάρτιν Σκορσέζε αποκάλυπτε πως το εσωτερικό κοινωνικό τραύμα είναι πολύ βαθύτερο και η πραγματική όψη του συλλογικού ονείρου της επιτυχίας πολύ σκοτεινότερη. Η διάσημη σκηνή στον καθρέφτη, όπου ο Μπικλ προβάρει ένα φανταστικό διάλογο και ρωτά τον εαυτό του "You talkin’ to me?", ενώ αμέσως μετά τραβάει πιστόλι και τον σημαδεύει, είναι χαρακτηριστική. Σε μια παρανοϊκή και απέλπιδα προσπάθεια εξέγερσης, η Αμερική έχει στραφεί πλέον απέναντι στον εαυτό της, τον οποίο αναγνωρίζει σαν φανταστικό εχθρό.
"Θα ήθελα να πάρω αυτήν την πόλη, να τη ρίξω στη λεκάνη της τουαλέτας και να τραβήξω το καζανάκι". Πόσο επίκαιρη σας ακούγεται η φράση; Η αμεσότητα με την οποία ο Σκορσέζε και ο σεναριογράφος του Πολ Σρέιντερ (του έγραψε ακόμα το "Οργισμένο Είδωλο", τον "Τελευταίο Πειρασμό" και τα "Σταυροδρόμια της Ψυχής") την πετούν στα μούτρα του ανυποψίαστου τότε θεατή και η βιαιότητα με την οποία καταγράφουν την κάθοδο του ήρωά τους στην κόλαση (ηθελημένα σοκαριστική η αγριότητα της σκηνής του ξεκαθαρίσματος στο πορνείο) μετατρέπουν τον "Ταξιτζή" σε ένα ωμό, ανατριχιαστικό ντοκουμέντο της αστικής αλλοτρίωσης και της μετάλλαξης του (μέσου) ανθρώπου σε (φασιστικό) κτήνος. Ο Σρέιντερ περιγράφει τη μελαγχολική διαδρομή με μοναδική ακρίβεια (και ως μια χριστιανική αλληγορία): η εποχούμενη περιπλάνηση, η αποτυχημένη σχέση με μια διανοούμενη, η συσσωρευμένη απόγνωση των πελατών, ο σχεδιασμός της δολοφονίας του πολιτικού, η γνωριμία με την ανήλικη πόρνη Άιρις και η εν είδη αγγέλου εξολοθρευτή απόπειρα σωτηρίας της. Στο τέλος, και μόνο από τύχη, ένας ακόμα παρανοϊκός δολοφόνος μετατράπηκε σε έναν ακόμα ήρωα για μια μέρα.
Είναι η αστείρευτη σκηνοθετική ενέργεια του Σκορσέζε; Η δεξιοτεχνική σεναριακή ψιλοβελονιά του Σρέιντερ; Ο μοναδικός τρόπος που ο Ντε Νίρο τυλίγει την αχαλίνωτη ψυχική ένταση του Μπικλ με ένα μελαγχολικό συναισθηματικό μανδύα; Όλα μαζί κάνουν τον βραβευμένο με Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες και υποψήφιο για τέσσερα Όσκαρ "Ταξιτζή" να πάλλεται ακόμα και σήμερα από πάθος, γεμάτος κινηματογραφική αλήθεια και πολιτική τόλμη.
ΗΠΑ. 1976. Διάρκεια: 113΄. Διανομή: ATHENEE
Περισσότερες πληροφορίες
Ο Ταξιτζής
Ύστερα από έναν αποτυχημένο δεσμό με μια διανοούμενη, ένας βετεράνος του Βιετνάμ που δουλεύει ως ταξιτζής στη Νέα Υόρκη θεωρεί τον εαυτό του άγγελο εξολοθρευτή και αποπειράται να σώσει με βίαιο τρόπο μια 12χρονη πόρνη από τους προστάτες της.
