Υπάρχει ένα μικρό κινηματογραφικό φεστιβάλ, "παιδί" ενός μεγαλύτερου, που εδώ και 5 συνεχόμενα χρόνια μετατρέπει γραφικά μέρη της βόρειας Έύβοιας σε τόπο συνάντησης κινηματογραφιστών, σινεφίλ κοινού, ντόπιων αλλά και φοιτητών κινηματογράφου. Κι αυτό δεν είναι άλλο από το Evia Film Project, που διοργανώνουν οι άνθρωποι του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, με έδρα την Αιδηψό.
Περάσαμε τις τρεις τελευταίες ημέρες της φετινής 5ης διοργάνωσης με θέμα το "Δάσος", βλέποντας ταινίες στα θερμά λουτρά, στο θερινό Σινέ Απόλλων ή ακούγοντας ενδιαφέρουσες συζητήσεις στο Κέντρο Πολιτισμού "Μελίνα Μερκούρη" της Αιδηψού. Ακολουθούν όλα όσα είδαμε, ακούσαμε και νιώσαμε.
Οι "Λουόμενοι" της Εύας Στεφανή στα Λουτρά Αιδηψού
Την Πέμπτη 25/6, το μικρού μήκους ντοκιμαντέρ της Εύας Στεφανή με τίτλο "Λουόμενοι" έπαιζε σε λούπα για 4 ώρες, εκεί ακριβώς όπου γυρίστηκε, στα Λουτρά της Αιδηψού. Η γνωστή σκηνοθέτιδα παρευρέθηκε στις προβολές για να παρουσιάσει την ταινία της, η οποία παρακολουθεί τη ζωή μιας ομάδας λουόμενων σε διαφορετικές λουτροπόλεις της Ελλάδας στη διάρκεια ενός καλοκαιριού.
Το "Digger" του Τζώρτζη Γρηγοράκη στο Σινέ Απόλλων
Αργότερα το ίδιο βράδυ, παίχτηκε το "Digger" του Τζώρτζη Γρηγοράκη στο Σινέ Απόλλων, μια ελληνική ταινία που είχε ξεχωρίσει ιδιαίτερα την χρονιά που κυκλοφόρησε. Ο σκηνοθέτης και οι δύο πρωταγωνιστές της ταινίας, Αργύρης Πανταζάρας και Βαγγέλης Μουρίκης παρευρέθηκαν στην προβολή. "Η ταινία μας βγήκε στη διάρκεια της πανδημίας και δεν είχαμε την ευκαιρία να την προβάλουμε δημόσια στη Θεσσαλονίκη. Είναι μία ταινία για έναν πατέρα και έναν γιο που μέσα στην καρδιά ενός δάσους ψάχνουν να βρουν μια σχέση που δεν είχαν καταφέρει να έχουν", μοιράστηκε ο Γρηγοράκης με το κοινό.
Αρρενωπότητα στο ελληνικό σινεμά
Με αφορμή την προβολή των ταινιών "Digger", "Αγέλη Προβάτων" και "Όταν Ξέσπασε η Βία", πραγματοποιήθηκε το πρωί της Παρασκευής 26/6 μια ανοιχτή συζήτηση με τίτλο "Αρρενωπότητα, βία και η εκδίκηση της φύσης", όπου συμμετείχαν ο σεναριογράφος και συγγραφέας Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο σκηνοθέτης Τζώρτζης Γρηγοράκης ("Digger") , ο σκηνοθέτης Δημήτρης Κανελλόπουλος ("Αγέλη Προβάτων"), ο ηθοποιός-κινηματογραφιστής Βαγγέλης Μουρίκης ("Digger") και η σκηνοθέτρια-παραγωγός Ελίνα Ψύκου.
Ενδιαφέρον μέρος της συζήτησης αποτέλεσε το ερώτημα που έθεσε η Ελίνα Ψύκου για το πώς θα εξελίσσονταν οι ταινίες που ενδιαφέρουν το πάνελ, αν στους πρωταγωνιστικούς ρόλους έπαιζαν θηλυκότητες. Ο Βαγγέλης Μουρίκης απάντησε πως οι σχέσεις της ταινίας θα ήταν ακριβώς ίδιες: "Πιστεύω πως πρέπει να χαρακτηρίζουμε μια ταινία από το θέμα της και όχι από τους πρωταγωνιστές της. Άλλωστε, αυτό είναι το ουσιώδες σ’ αυτή την ιστορία: η σχέση μας με τα χιόνια, τα δέντρα και τους αέρηδες. Ειδικά στο Digger είναι λάθος να το πούμε, διότι οι ήρωες μάχονται την πλευρά που παράγει τη βία, δεν την παράγουν οι ίδιοι".
Ο Δημήτρης Κανελλόπουλος ανέλυσε το θέμα της ταινίας του: "Πιστεύω πως η Αγέλη Προβάτων δεν είναι μια ταινία για την αρρενωπότητα, αλλά για την εξουσία και το πώς οι ισχυροί επιβάλλονται. Η φύση χρησιμοποιείται κυρίως δραματουργικά". Με τη σειρά του ο Τζώρτζης Γρηγοράκης ανέφερε ότι "Όλοι μας έχουμε αρσενική και θηλυκή ενέργεια σε συγκεκριμένη ποσόστωση, και καθεμιά από αυτές έχει θετική και αρνητική πλευρά: στην αρρενωπότητα η προστασία ενάντια στη βία, στη θηλυκότητα η μητρότητα ενάντια στη χειραγώγηση. Η βία κρύβεται και στις δύο ενέργειες με διαφορετικούς τρόπους". Τέλος, η Ελίνα Ψύκου τοποθετήθηκε λέγοντας "Αν και οι αρσενικοί χαρακτήρες θεωρητικά είναι αντικαταστατοί από γυναίκες, γιατί τα θέματα στις ταινίες αυτές είναι πανανθρώπινα, τότε γιατί επιλέχθηκαν άντρες; Οι λόγοι είναι κοινωνικοί: μας είναι πιο εύκολο να φανταστούμε άντρες σε αυτούς τους ρόλους γιατί διαχρονικά έχει κυριαρχήσει η αρρενωπότητα. Η πατριαρχία και η επιρροή της δεν είναι ένα μονοδιάστατο πράγμα που απλώς λειτουργεί: είμαστε όλοι συμμέτοχοι. Πιστεύω πως το σινεμά μπορεί να βοηθήσει στην ανατροπή του, με αργούς ρυθμούς και αργά βήματα".
Παρασκευή και 13
Το βράδυ της Παρασκευής και με το φεγγάρι να αρχίζει να πλησιάζει προς την πανσέληνο του Ιουνίου, υπήρξε το τεράστιο δίλημμα της βραδιάς: "Ταρζάν" και "Παρασκευή & 13" στην Αιδηψό ή "Jurassic Park" στην πλατεία στις Ροβιές; Κέρδισε το πρώτο combo, με μικρή διαφορά, μιας που την επόμενη (και τελευταία) ημέρα, το αριστούργημα το Σπίλμπεργκ θα παιζόταν ξανά και στην Αιδηψό, ως ταινία λήξης.
Ξεκινήσαμε, λοιπόν, με το "Ο Ταρζάν και η Σύντροφός του" (1934) του Σέντρικ Γκίμπονς, με τον θρυλικό Τζόνι Βαϊσμίλερ στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο Χρήστος Μήτσης του "α" προλόγισε την ταινία, πλάι στον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ, Ορέστη Ανδρεαδάκη, λέγοντας "Για πολλούς της γενιάς μου αυτή η ταινία είναι μία από τις πρώτες κινηματογραφικές εμπειρίες μας. Ο Ταρζάν, από τη δεκαετία του ’20 έως και τη δεκαετία του ’60, ήταν από τους διασημότερους κινηματογραφικούς ήρωες μαζί με τον Κόμη Δράκουλα και τον Σέρλοκ Χολμς", ενώ τόνισε το γεγονός ότι η η ταινία γυρίστηκε πριν από την εφαρμογή του συντηρητικού Κώδικα Χέις, με αποτέλεσμα διακρίνεται από μια μεγαλύτερη ελευθερία έκφρασης.
Στη συνέχεια, απολαύσαμε ένα από τα πιο iconic slasher διαμάντια, που σμίλεψαν αυτό το κυρίως αγαπητό αλλά συχνά παρεξηγημένο υπο-είδος του σινεμά τρόμου. "Παρασκευή και 13" σε ένα camp δίπλα από την κρυστάλλινη λίμνη, όπου θάνατοι είχαν υπάρξει και θάνατοι πρόκειται να υπάρξουν και πάλι. Μια τρομακτικά απολαυστική προβολή για το κλείσιμο μιας γεμάτης ημέρας.
Πώς συνδέεται το δημοτικό τραγούδι με το σπλάτερ;
H τελευταία ημέρα του 5oυ Evia Film Project, το Σάββατο 27/06, ξεκίνησε με ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον masterclass με τίτλο "Το γεφύρι της Άρτας, ο Χάνιμπαλ Λέκτερ και ένα σπίτι στο δάσος", με ομιλητή τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης Ορέστη Ανδρεαδάκη, για την σύνδεση των δημοτικών τραγουδιών με το κινηματογραφικό είδος του σπλάτερ και τις σύγχρονες ταινίες τρόμου.
Ορίζοντας τόσο το δημοτικό τραγούδι, χαρακτηριστικό του οποίου είναι οι βίαιοι θάνατοι και τα αποτρόπαια εγκλήματα, αλλά και το είδος του σπλάτερ, έδωσε διάφορα παραδείγματα από τα μεν και τα δε είδη, τονίζοντας τα πολλά κοινά χαρακτηριστικά τους. "Το σπλάτερ θεωρείται "φτηνό” είδος γιατί χειραγωγεί τον θεατή και εκβιάζει τον φόβο του με εύκολα κόλπα. Κι όμως σε πολλές από αυτές τις ταινίες διακρίνουμε εξαίσια σχόλια για πορνογραφία της βίας και την ηδονοβλεπτική συνενοχή του θεατή, ίσως μάλιστα να αντανακλούν την εποχή μας – το πώς βλέπαμε και εξακολουθούμε να βλέπουμε, για παράδειγμα, σε ζωντανή σύνδεση από το κινητό μας τα βασανιστήρια στο Γκουαντάναμο και στις φυλακές του Ιράν ή την τραγωδία στη Λωρίδα της Γάζας. Δεν υποπίπτουμε κι εμείς με αυτόν τον τρόπο σε μια ηδονοβλεπτική συνενοχή απέναντι στα αληθινά εγκλήματα που συμβαίνουν ολόγυρά μας;", όπως δήλωσε.
Περνώντας από γνωστά υπο-είδη του τρόμου όπως το slasher και το ιταλικό τζάλο αλλά και από τις παραλογές, την κατηγορία δηλαδή των δημοτικών τραγουδιών που αφηγούνται ακρότατες συμπεριφορές, με ιδιαίτερο παράδειγμα το "Η Μάνα, Η Φόνισσα", μάς οδηγεί και στον φολκλορικό τρόμο: "Όλα αυτά τα στοιχεία που συναντάμε στα δημοτικά τραγούδια, οι θρύλοι και τα παραμύθια, τα φαντάσματα και τα ξωτικά, οι καλικάντζαροι και τα τέρατα, οι ιστορίες με βρικόλακες και νεκρούς που επιστρέφουν στη ζωή, έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στον κινηματογράφο, δημιουργώντας ένα ακόμα υπό-είδος του τρόμου, το λεγόμενο folk horror".
Ο ίδιος έκλεισε την γεμάτη αναφορές, παραδείγματα και συνδέσεις ομιλία του, προτρέποντας όσους θέλουν να κάνουν σινεμά να μη φοβηθούν να σπάσουν τους κανόνες.
Λήξη με κινηματογραφικό πανηγύρι και Jurassic Park
To 5o Evia Film Project έφτασε στο τέλος του με μια αξέχαστη βραδιά που είχε τα χαρακτηριστικά ενός...κινηματογραφικού πανηγυριού. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Στην είσοδο του Σινέ Απόλλων κάναμε τατουάζ-μεταξοτυπίες (δεινόσαυρο ή πεταλούδα), απολαμβάναμε (κυρίως τα μικρά παιδιά, βέβαια) ζογκλερικά και σαπουνόφουσκες ενώ μέσα τρώγαμε και πίναμε μέχρι να αρχίσει η ταινία.
"Το Φεστιβάλ είναι πλέον κομμάτι της ζωής μας, και νομίζω πως δύσκολα θα μπορέσουμε να σας αποχωριστούμε" δήλωσε ο Δήμαρχος Ιστιαίας-Αιδηψού, Γιάννης Κοντζιάς. Πριν το "Jurassic Park", είδαμε την μικρού μήκους ταινία που έφτιαξαν τα παιδιά που συμμετείχαν στο τετραήμερο παιδικό και εφηβικό εργαστήριο με τίτλο "It's a Wrap! - Φτιάξε το Ντοκιμαντέρ σου", που πραγματοποιήθηκε στην Παιδική Νεανική Βιβλιοθήκη Ιστιαίας-Αιδηψού, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ. Κι αφού γελάσαμε, συγκινηθήκαμε και τα καταχειροκροτήσαμε, τα φώτα έσβησαν ξανά για να "συναντηθούμε" με τους δεινόσαυρους...
Διαβάστε Επίσης
