Όταν ο Στίβεν Σπίλμπεργκ "συνάντησε" εξωγήινους

Στη νέα του ταινία, «Ημέρα Αποκάλυψης», ο 79χρονος σκηνοθέτης επιστρέφει στην επιστημονική φαντασία κι εμείς ανατρέχουμε στους κινηματογραφικούς του εξωγήινους.

Ημέρα Αποκάλυψης

Η θέση πως τα παιδικά μας βιώματα επηρεάζουν την ενήλικη εκδοχή μας είναι θεμελιώδης στον κλάδο της ψυχολογίας. Για τους καλλιτέχνες, αυτό σημαίνει πως αυτά λειτουργούν συχνά ως μια κύρια πηγή έμπνευσης –συνειδητά ή ασυνείδητα. Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ δεν αποτελεί εξαίρεση, έχοντας κάποιες κομβικές αναμνήσεις που "ευθύνονται" για την αγάπη του προς την επιστημονική φαντασία. "Όταν ήμουν μικρός, θυμάμαι να αναπτύσσω μια πραγματική περιέργεια για τον νυχτερινό ουρανό και τι συμβαίνει εκεί πάνω αλλά και για την όχι απλώς πιθανότητα αλλά σιγουριά ότι υπάρχει ζωή πέρα από αυτόν τον πλανήτη" όπως λέει ο ίδιος. Μάλιστα, όταν ήταν 5 ή 6 χρονών, τον ξύπνησε ένα βράδυ ο πατέρας του (ο οποίος συνήθιζε να διαβάζει περιοδικά επιστημονικής φαντασίας), τον έβαλε στο αυτοκίνητο και τον πήγε στο πάρκο για να δουν τις Περσείδες. Από τότε ξεκίνησε η αγάπη του Σπίλμπεργκ για τον ουρανό, η οποία μοιραία διαπότισε το έργο του.

Πλέον στα 79 του, εξακολουθεί να κάνει ταινίες για εξωγήινους και να δηλώνει πως πιστεύει ακράδαντα στην ύπαρξή τους κι ας μην έχει δει ποτέ κάτι με τα μάτια του. "Δεν ξέρω κάτι περισσότερο από εσάς αλλά έχω μια δυνατή υποψία πως δεν είμαστε μόνοι στη γη αυτή τη στιγμή" δήλωσε πρόσφατα σε μια συνέντευξη. Με τη νέα του ταινία, "Ημέρα Αποκάλυψης", για έναν άνδρα που έχει στα χέρια του κρατικές πληροφορίες για την ύπαρξη εξωγήινων τις οποίες θέλει να διαρρεύσει στον κόσμο, ο Σπίλμπεργκ επανέρχεται στο αγαπημένο του είδους.

Ημέρα Αποκάλυψης

Το εν λόγω είδος ήταν το εναρκτήριο της καριέρας του, όταν στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο "Firelight" (1964) (όντας μόλις 17 ετών) επικεντρώθηκε στις έρευνες επιστημόνων για ορισμένα παράξενα φώτα στον ουρανό και τις σχετικές εξαφανίσεις ανθρώπων, ζώων και αντικειμένων σε μια φανταστική πόλη. Στο τέλος αποκαλύπτεται ότι πίσω από όλα αυτά κρύβονται εξωγήινοι, οι οποίοι σκοπεύουν να μεταφέρουν ολόκληρη την πόλη στον πλανήτη τους για να δημιουργήσουν έναν ανθρώπινο ζωολογικό κήπο! Δυστυχώς η ταινία αυτή χάθηκε όταν ο Σπίλμπεργκ παρέδωσε τα δύο αντίτυπα σε μια εταιρεία παραγωγής για να δουν τη δουλεία του κι όταν αυτή φαλίρισε, ο παραγωγός εξαφανίστηκε διά παντός. Μέχρι σήμερα αγνοείται η τύχη τους με μόνο 3 λεπτά και 40 δευτερόλεπτα να έχουν σωθεί, τα οποία είναι διαθέσιμα online.

Πάνω σε αυτή την χαμένη ταινία, βασίστηκε για την πρώτη γνωστή στο κοινό ταινία του με εξωγήινους. Πρόκειται, φυσικά, για τις "Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου" του 1978. Η ιστορία ακολουθεί έναν υπάλληλο, ο οποίος, έπειτα από μια επαφή με UFO, αποκτά εμμονή με το να αποδείξει την ύπαρξή τους, παραμελώντας τη γυναίκα του. Μαζί με άλλους μάρτυρες, όπως μια γυναίκα της οποίας ο γιος έχει απαχθεί αλλά κι έναν επιστήμονα, καταφέρνει να έρθει σε επαφή μαζί τους. Λέγεται πως πολλές αυτούσιες σκηνές από το "Firelight" μπήκαν τελικά στη συγκεκριμένη ταινία, η οποία είχε τεράστια εισπρακτική επιτυχία· ήταν η τρίτη πιο κερδοφόρα ταινία της χρονιάς, πίσω από το πρώτο "Star Wars" και το "Ανοιχτοί Λογαριασμοί" του Χολ Νίνταμ.

Στενές Επαφές Τρίτου Τύπου

Το να γυρίσει μια ακόμη ταινία για εξωγήινους μετά την επιτυχία που είχαν "Τα Σαγόνια του Καρχαρία" (1975) ήταν αρκετά ριψοκίνδυνο για την καριέρα του. Τον πίεζαν για το επόμενο blockbuster παρόλο που εκείνος ήθελε να πει "μια πολύ προσβάσιμη ιστορία, για έναν κοινότυπο, καθημερινό άνθρωπο που βλέπει κάτι που φέρνει τα πάνω-κάτω στη ζωή του", όπως είχε χαρακτηρίσει τις "Στενές Επαφές…". Η ισχυρή του θέληση να μην εγκαταλείψει αυτή την ιστορία είναι σίγουρα ένας βασικός λόγος που πέτυχε. Μαζί με την διαφορετική απεικόνιση των εξωγήινων: επιλέγει να μην τους δείξει ως εχθρικούς και κακόβουλους αλλά ως αγαθά όντα των οποίων οι πράξεις παρεξηγήθηκαν –μια ιδέα που επαναφέρει ακόμη πιο έντονα στο "Ε.Τ. ο Εξωγήινος" (1982).

Όταν ένα μικρό αγόρι βρίσκει έναν εξωγήινο που δεν μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του, αποφασίζει να τον κρύψει στο δωμάτιό του και, μαζί με τα αδέρφια του, να τον βοηθήσει να φύγει από τη γη, όσο πράκτορες του κράτους τούς καταδιώκουν. Για ακόμη μια φορά, οι παιδικές αναμνήσεις του Σπίλμπεργκ συνεισφέρουν στη δημιουργία της ιστορίας, καθώς αντλεί έμπνευση από τον φανταστικό –εξωγήινο– φίλο που έφτιαξε όταν οι γονείς του χώριζαν. Έναν φίλο που "θα μπορούσε να είναι ο αδερφός που ποτέ δεν είχα κι ένας πατέρας που δεν ένιωθα ότι έχω πια", όπως είπε κάποτε.

Ε.Τ. ο Εξωγήινος

Με τον Ε.Τ., ο Σπίλμπεργκ "πάντρεψε" την παιδική αθωότητα με τους εξωγήινους, μεταμορφώνοντάς τους στην πιο αγαθή κινηματογραφική μορφή τους. Ταυτόχρονα, η νοσταλγία και το αγνό παιδικό βλέμμα που προκαλεί συγκίνηση, συνέθεσαν πράγματι τον πιο γλυκό εξωγήινο που είχε δει η μεγάλη οθόνη. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και το παρουσιαστικό του, το οποίο δημιούργησε ο ιταλικής καταγωγής καλλιτέχνης ειδικών εφέ και εφέ μακιγιάζ Κάρλο Ραμπάλντι, ο οποίος κέρδισε και το αντίστοιχο Όσκαρ. Η απήχηση της ταινίας ήταν τέτοια που θεωρείται πια μια από τις καλύτερες και πιο επιδραστικές ταινίες που έχουν γυριστεί.

Ήρθε, όμως, κάποια στιγμή στην καριέρα του που θέλησε να εξερευνήσει και την άλλη τους πλευρά. Στον "Πόλεμο των Κόσμων" το 2005 συνεργάζεται για δεύτερη φορά με τον Τομ Κρουζ (μετά το "Minority Report" του 2002), μεταφέροντας στη μεγάλη οθόνη το ομότιτλο μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας του Χ. Τζ. Γουέλς. Ο Ρέι, ένας χωρισμένος πατέρας και εργάτης σε αποβάθρα, προσπαθεί να σώσει τα δύο παιδιά του, όταν εξωγήινοι με τρίποδες πολεμικές μηχανές επιτίθενται ξαφνικά στη Γη. Ο Σπίλμπεργκ εκμοντερνίζει την αρχική ιστορία του βιβλίου με μεγάλη επιτυχία, σκίζοντας στο box office εκείνης της χρονιάς και κερδίζοντας τρία Όσκαρ. "Αυτή δεν είναι μία από τις γλυκές, χαριτωμένες και αθώες ιστορίες μου με εξωγήινους. […] Σκέφτηκα ότι θα είχε πλάκα να φτιάξω μια πολύ τρομακτική ταινία με πολύ τρομακτικούς εξωγήινους, το οποίο δεν έχω ξανακάνει στο παρελθόν", δήλωνε τότε ο σκηνοθέτης.

O Πόλεμος των Κόσμων

Αξίζει να αναφερθούμε και στο "Α.Ι.: Τεχνητή Νοημοσύνη" (2001) –πρότζεκτ που για χρόνια προσπαθούσε να πραγματοποιήσει ο Στάνλεϊ Κιούμπρικ– για ένα ρομπότ-παιδί που ψάχνει τη μητέρα του, στην οποία έχει ορκιστεί αιώνια αγάπη. Στο τέλος, εμφανίζονται πλάσματα που μοιάζουν με εξωγήινους (και, που πολλοί πίστευαν ότι όντως είναι), ενώ πρόκειται για υπερ-εξελιγμένα ρομπότ του μέλλοντος. Εδώ η "εμμονή" του Σπίλμπεργκ με τις εξωγήινες μορφές διεισδύει και πάλι στην απεικόνιση αυτών των ρομποτικών πλασμάτων, παρά τις ποικίλες εναλλακτικές που θα είχε για τον σχεδιασμό τους. Κι όπως όλα δείχνουν, η αγάπη του για τους εξωγήινους συνεχίζεται…

Α.Ι.: Τεχνητή Νοημοσύνη

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Όλες οι κριτικές των νέων ταινιών της εβδομάδας

Η άποψη του "α" για τις πρεμιέρες που παίζονται στους κινηματογράφους από τις 11 Ιουνίου.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
11/06/2026

Ο Ξένος

Πολύ σοφά, ο Οζόν επεμβαίνει ελάχιστα στο εμβληματικό μυθιστόρημα του Αλμπέρ Καμί, προσφέροντας μια στιλιζαρισμένη, συναρπαστικά κυνική οπτική στην παντελή έλλειψη νοήματος της σύγχρονης πραγματικότητάς μας.

Το Ιερό Αγόρι

Ψυχολογικό θρίλερ αργών ρυθμών το οποίο σε παρασύρει σε ένα μυστηριώδη λαβύρινθο, δεν τηρεί όμως τις υποσχέσεις του, καθώς κορυφώνεται αδέξια και φλύαρα.

Οι Άλλοι

Ατμοσφαιρικό θρίλερ μυστηρίου με αριστοτεχνική σκηνοθεσία, η οποία υποβάλλει μια συναρπαστική αίσθηση αόρατης απειλής. Απόλυτα σοκαριστική η ευρηματική ανατροπή του φινάλε.

S.O.S. Πεντάγωνο Καλεί Μόσχα

Αξεπέραστη μαύρη σάτιρα του Ψυχρού Πολέμου με τέσσερις βασικές οσκαρικές υποψηφιότητες και τον απίστευτο Πίτερ Σέλερς σε ξεκαρδιστικό τριπλό ρόλο.

Blow-Up

Ο πιο μοντέρνος, ευρηματικός, σέξι, cool και πολυεπίπεδος κινηματογραφικός στοχασμός πάνω στο σύγχρονο lifestyle και την αδιέξοδη σχέση του με την αλήθεια που το περιβάλλει. Χρυσός Φοίνικας στις Κάννες και σημείο αναφοράς της ποπ κουλτούρας.

Σεξ, Ψέματα και Βιντεοταινίες

Χρυσός Φοίνικας στις Κάννες για μια ολόφρεσκη κινηματογραφική πρόταση η οποία ακτινογράφησε αποκαλυπτικά μια ολόκληρη γενιά και μας σύστησε το "νέο ανεξάρτητο αμερικανικό κινηματογράφο".