Οκτώ τρίωρες συναντήσεις με αφορμή το έργο κινηματογραφιστών/ριών που δούλεψαν στην περιφέρεια του σινεμά –παρόλο που αργότερα βρέθηκαν στο κέντρο της παγκόσμιας κινηματογραφίας. Από τη Σαντάλ Άκερμαν και τον Γιόνας Μέκας μέχρι τον Ντέρεκ Τζάρμαν και τις αναλογικές VHS μνήμες, θα γνωρίσετε τάσεις του σινεμά που επικεντρώθηκαν στο οικιακό, στο ημερολόγιο και στο χειροποίητο, στη μικρή χειρονομία ενάντια στη μεγάλη.
Προβολές, συζητήσεις, αναγνώσεις και μικρές ασκήσεις συνθέτουν ένα εργαστήριο για το σινεμά ως προσωπικό αρχείο και αυτομυθοπλασία, ως πολιτική πράξη και ως υπόσχεση. Κλείνουμε με Super 8: μοντάρουμε στο χέρι και παίρνουμε μαζί μας ένα κομμάτι φιλμ –σαν αρχή.
Σχεδιασμός-Υλοποίηση: Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου
Αναλυτικά το πρόγραμμα:
1) 27 Μαρτίου: Νέα από τη Σαντάλ- Σαντάλ Άκερμαν
Ένα αφιέρωμα στη Σαντάλ Άκερμαν [1950-2015], μέσα από τις ταινίες και τα κείμενα που άφησε πίσω της, τα οποία κινούνται ανάμεσα στη μυθοπλασία και την αυτοβιογραφία. Το
κινηματογραφικό της πρόγραμμα ήταν άλλωστε μια υπενθύμιση πως μπορείς να κάνεις σινεμά με διαφορετικούς τρόπους. Για την Άκερμαν, ο κινηματογράφος δεν ήταν κάτι συγκεκριμένο. Ήταν πολλά πράγματα μαζί, ένας συνδυασμός από μικρές και μεγαλύτερες χειρονομίες. Έκανε ταινίες για τον έρωτα και τις πόλεις και τα ξενοδοχεία. Έκανε ταινίες για τη μητέρα της, την πείνα και την τεμπελιά. Έκανε ταινίες για τα σπίτια, τα κορίτσια και τη νύχτα. Έκανε ταινίες επειδή όπως έλεγε: "Είμαι τρελή".
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- "Η μητέρα μου γελάει", Σαντάλ Άκερμαν, εκδ. Πλήθος.
- "Travelling", Chantal Akerman, Lannoon Publishers.
2) 3 Απριλίου: Less is more - Αρταβάτζ Πελεσιάν
Ο Αρταβάτζ Πελεσιάν [1938] γύρισε ελάχιστες μικρού μήκους ταινίες και η βασική του φιλμογραφία δεν ξεπερνάει τις δύο ώρες. Κι όμως. Θεωρείται ένας από τους πρωτοπόρους του μοντάζ, αλλά και του αποκαλούμενου δημιουργικού ντοκιμαντέρ. "Ζωή", "Τέλος", "Τέσσερις εποχές", "Κάτοικοι" είναι μερικά από τα μικρά φιλμ του. Ταινίες που συνήθως συνέθετε με ευρεθέν κινηματογραφικό υλικό (found footage) και μέσα από το μοντάζ και τη χρήση της μουσικής το ξαναζωντάνευε και του έδινε νέα ζωή. Πολλές φορές, το σινεμά είναι εικόνες που ανακυκλώνονται και επανατοποθετούνται σε νέα timelines. Ο κινηματογράφος είναι μια αποθήκη.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- Επιλογή κειμένων για τον Πελεσιάν (διαδίκτυο, κατάλογοι κινηματογραφικών φεστιβάλ, αρθογραφία).
3) 17 Απριλίου: Χαμένος Χαμένος Χαμένος - Γιόνας Μέκας
Ο Γιόνας Μέκας [1922-2019] υπήρξε εμβληματική φιγούρα της αντεργκράουντ σκηνής στη Νέα Υόρκη. Για δεκαετίες ολόκληρες φίλμαρε, χωρίς πρόγραμμα, την πόλη και τους φίλους του –"Walden", "Lost Lost Lost", "As I Was Moving Ahead Occasionally I Saw Brief Glimpses of Beauty"– λες και ήθελε ν’ αποτυπώσει τη ροή της ανθρωπότητας σε ένα συγκεκριμένο σημείο της γης. Γέννηση, ζωή, θάνατος. "Το μόνο που μ’ ενδιαφέρει είναι να καταγράφω την εποχή μου", έλεγε. Εισηγητής των ημερολογίων στο σινεμά, θα παρουσιαστούν αποσπάσματα από τις ταινίες του, αλλά και γραπτά του.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- "I Seem to Live", Vol. 1 Jonas Mekas, Spector Books.
- "I Seem to Live", Vol. 2 Jonas Mekas, Spector Books.
4) 24 Απριλίου: Frankly, Mr. Frank - Ρόμπερτ Φρανκ
Ο Ρόμπερτ Φρανκ [1924-2019] υπήρξε ένας από τους πιο επιδραστικούς φωτογράφους του 20ού αιώνα. Μετά τη μεγάλη επιτυχία του "The Americans", απομονώθηκε κάπου στο Χάλιφαξ, μαζί με τη δεύτερη γυναίκα του. Όταν αποφάσισε να γυρίσει ταινίες, κάτι μεταξύ ντοκιμαντέρ και home movies, κοινό και κριτική τού γύρισαν την πλάτη. Τα φιλμ και τα βίντεό του εξακολουθούν να προβάλλονται σπάνια και είναι δυσεύρετα, ακόμα και στο διαδίκτυο. Να λοιπόν μια μοναδική ευκαιρία να επισκεφτούμε τον οικιακό του κόσμο: "The Present", "Flamingo", "Home Improvements".
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- https://steidl.de/Artists/Robert-Frank-1013194243.html
5) 8 Μαΐου: VHS Years - κασέτες VHS
Πριν τις πλατφόρμες, πριν το διαδίκτυο και το στρίμινγκ, πριν ακόμα και το DVD, υπήρχαν κάτι
κασέτες που είχαν το μέγεθος ενός βιβλίου. Πήγαινες στο βίντεο κλαμπ της γειτονιάς σου και
νοίκιαζες την ταινία που ήθελες. Όταν έπαιζε η τηλεόραση κάποιο φιλμ της αρεσκείας σου,
μπορούσες να το αντιγράψεις σε μια από αυτές τις κασέτες VHS. Ήταν επίσης η πρώτη φορά που είχες τη δυνατότητα να βιντεοσκοπήσεις οικογενειακές στιγμές. Βουτώντας στο αρχείο Vhs του ΚΧ (ή ό,τι απέμεινε από αυτό), η συνάντηση αυτή θα μοιάζει με μια αρχαιολογική ανασκαφή, μια ανασκαφή εικόνων. Προσοχή: Η συγκεκριμένη συνάντηση θα είναι αυστηρά αναλογική!
6) 15 Μαΐου: Blue Derek - Ντέρεκ Τζάρμαν
Ο Ντέρεκ Τζάρμαν [1942-1994] έκανε σχεδόν τα πάντα. Έγραψε, ζωγράφισε, έκανε ταινίες.
Πέθανε σχετικά νέος από AIDS και πλέον θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές του QUEER σινεμά. Κινηματογράφησε "πειραγμένες βιογραφίες" ("Καραβάτζιο", "Βιτγκενστάιν"), έκανε ταινίες κολάζ και σπιτικές ταινίες. Έγραψε ημερολόγια, γέμισε σημειωματάρια, καλλιέργησε τον κήπο του. Έκανε επίσης μία ταινία χωρίς εικόνα, μια ταινία που περισσότερο την ακούς: "Blue". Και μετά έκλεισε τα μάτια του.
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- "Blue", Derek Jarman, εκδ. David Zwirner.
- "Smiling In Slow Motion", Derek Jarman, Vintage.
- "Modern Nature", Derek Jarman, Vintage.
7) 22 Μαΐου: Η Μόϊρα, η Τρέϊσι, η Μαργκαρίτ και τα άλλα κορίτσια - Μόιρα Ντέιβι, Τρέισι Έμιν, Μαργκερίτ Ντιράς
Τρεις περιπτώσεις (και όχι μόνο) δημιουργών που εργάζονται στο μεταίχμιο των τεχνών. Η
συγγραφέας Μαργκερίτ Ντιράς [1914-1996] γύρισε μερικές από τις πιο αλλόκοτες ταινίες στην ιστορία του σινεμά. Η Μόιρα Ντέιβι [1958] είναι φωτογράφος, κινηματογραφίστρια και συγγραφέας, δεν σταματάει να κάνει βίντεο αυτομυθοπλασίας, σαν μια περίληψη των πραγμάτων που βλέπει ή διαβάζει. Η εικαστικός Τρέισι Έμιν [1963] έκανε μερικά από το πιο εξομολογητικά και απογυμνωμένα βίντεο τη δεκαετία του ’90. Και μαζί τους: η Μάγια Ντέρεν [1917-1961], η Μαρί Μένκεν [1909-1970] και η Μίριαμ Καν [1949].
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:
- "Index", Moyra Davey, New Directions.
- "Πράσινα μάτια", Μαργκερίτ Ντιράς, Αιγόκερως.
8) 29 Μαΐου: S8 or Die! - Super8 πρακτική εισαγωγή
Ένα εισαγωγικό εργαστήριο για το φιλμάρισμα με Σούπερ 8. Θα δούμε κάμερες λήψης, μηχανές προβολής, αλλά και όλο τον αναλογικό τρόπο να μοντάρει κανείς με το χέρι. Θα δούμε ταινίες σε φιλμ και θα μοντάρουμε. Μετά το σεμινάριο, θα φύγουμε με ένα κομμάτι φιλμ στην τσέπη. Σαν υπόσχεση για ένα μελλοντικό γύρισμα σε Σούπερ 8.
Βιογραφικό
Ο Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου (1974, Αθήνα) είναι κινηματογραφιστής και συγγραφέας. Η βασική του φιλμογραφία αποτελείται από τρίλεπτες Σούπερ 8 ταινίες χωρίς ήχο. Έχει εκδώσει τέσσερα βιβλία. Μεταξύ αυτών: "Ιάκωβος" (2016, μυθιστόρημα, Aντίποδες, Βραβείο Μένης Κουμανταρέας) και "Βόυτσεκ/ Ουρανός Άουσβιτς" (2021, αφηγήματα, Άγρα). Το 2017 συμμετείχε στην documenta 14 με δύο έργα. Έχει παρουσιάσει δύο ενότητες έργων στο χώρο Τavros (2021 & 2025). Πιο πρόσφατες παρουσιάσεις της δουλειάς του: "Ghosts, Murmurs, Mistakes, Landscapes" (Art Cinema OFFoff, Γάνδη), "Beside Itself" (JOAN, Los Angeles, Frieze Week). Είναι συντάκτης στις "Τέχνες & Γράμματα" της Καθημερινής.
Info:
Ημ/νίες: Από 27 Μαρτίου 2026 και κάθε Παρασκευή (με τροποποιήσεις την περίοδο των αργιών) έως 29 Μαΐου
Ώρες: 18:00-21:00
Τοποθεσία: Κeiko / arts and letters, Αριστάρχου 29, Παγκράτι
Κόστος συμμετοχής: €250
Δηλώσεις συμμετοχής εδώ
Διαβάστε Επίσης
