Γράμμα σε μια πόλη που μας διώχνει

Χρόνος που απομένει 49 ημέρες. Έτσι ξεκινάει το ντοκιμαντέρ του Σίνγκο Ότα "Δημόσιο Κολυμβητήριο Νουμακάγκε" που προβάλλεται (και online) στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, δίνοντας το σήμα για την αντίστροφη μέτρηση προς τη δρομολογημένη κατεδάφισή ενός πολύτιμου δημόσιου χώρου για μικρούς και μεγάλους κατοίκους της περιοχής που ήταν το "σπίτι" τους, η παραλία τους, η πλατφόρμα γνωριμιών τους, ένα μέρος που "δεν υπάρχει άλλο σαν αυτό στον κόσμο".

"Και που θα γνωρίζονται οι άνθρωποι τώρα; Στα γκέι μπαρ;" αναρωτιέται ένας από τους πρωταγωνιστές που μόλις έχει αποκτήσει έναν νέο φίλο στις κερκίδες της πισίνας ενηλίκων. Παράλληλα με τους μάταιους αγώνες της κοινότητας για να σωθεί το κολυμβητήριο, ο Ότα αποτυπώνει τις μικρές ιστορίες των θαμώνων και των εργαζόμενων, ακολουθώντας μάλιστα ορισμένους και στα ίδια τους τα σπίτια σε μια απροσδόκητη τροπή της ιστορίας. Το ημερολόγιο του Ότα γίνεται ένα τρυφερό, γράμμα αγάπης "προς την έννοια του δημόσιου χώρου, την πολυτιμότητα του κοινωνικού δεσμού που δύναται αυτός να καλλιεργεί, και τις ανεπανάληπτες αναμνήσεις που χτίζει".

Δείτε το "Δημόσιο Κολυμβητήριο Νουμακάγκε" εδώ

"Έχει χαθεί κάθε σχήμα της Αθήνας, ακόμη και το κίτρινο βραδινό φως της έχει αλλάξει από τα νέον των ξενοδοχείων." "Που χωράω εγώ; Σε ένα υπόγειο πάρκινγκ νιώθω ότι χωράω, σε ένα μαγαζί που μπορώ να αγοράσω λίγο χώρο…" ακούμε να λένε διαφορετικά άτομα στην ταινία του Βέρα Χοτζόγλου "The Place to be" που προβάλλεται στην έκθεση "Wait…How did we get here?" στο MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών στη Θεσσαλονίκη. Η κάμερα καταγράφει τη συρρίκνωση, ομογενοποίηση και εχθρικότητα του δημόσιου χώρου της Αθήνας που τουριστικοποιείται και εξευγενίζεται άτσαλα.

Επιστρέφοντας στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, για τον Θεόδωρο Σελέκο η Ομόνοια είναι μια "Πλατεία αοράτων". Στην καρδιά της πόλης στέκει ως ένα παράδοξο μέσα στoν εξευγενισμό της. Ξεκινώντας από μια φράση της αρχιτεκτόνισσας Κωνσταντίνας Θεοδώρου από τα Ημερολόγια Ομόνοιας "Μα το κυκλικό σχήμα είναι παγίδα. Δεν χρειάζεται να πας πέρα απ’ αυτό. Αρκεί να κάνεις γύρους την πλατεία. Ήμαστε πολλοί που ‘χουμε πέσει σ’ αυτή την παγίδα, μπου ησυχάζουμε στη θέα των δρόμων, δίχως να παίρνουμε κανέναν." ο σκηνοθέτης γράφει ένα οπτικό ποίημα - φόρος τιμής στην Ομόνοια που (spoiler) στο τέλος θα καταλάβουμε ότι στην πραγματικότητα έχει γραφτεί θραυσματικά από τους ανώνυμους περαστικούς στους τοίχους της. 

Δείτε την "Πλατεία Αοράτων" εδώ 

Το τελευταίο αντίο αλλά και μια σινεφίλ νίκη

Οι πόλεις αλλάζουν, κάποιες φορές φυσικά και αναμενόμενα, άλλες πιο βίαια, ερήμην μας, δεν παύουμε όμως να έχουμε λόγο στη διεκδίκηση της μνήμης και του χώρου που μας αναλογεί σε αυτές. Στην ταινία "Βίλμα: Το τελευταίο αντίο", πάντα στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, ο Κώστας Μπακιρτζής κι ο Κωστής Σταμούλης αποχαιρετούν παγώνοντας στο χρόνο τον τελευταίο παραδοσιακό ερωτικό κινηματογράφο της Ελλάδας. Ένα τέλος εποχής που δεν εκπλήσσει, πιστεύουν όμως ότι αξίζει να μείνει στη μνήμη. Ευτυχώς, αυτό δεν ισχύει για τον θερινό "Απόλλων" της Θεσσαλονίκης που φαίνεται ότι θα παραμείνει τελικά κινηματογράφος μετά τη μαζική κινητοποίηση κατοίκων και πολιτιστικών φορέων που προκάλεσε η δημοσιοποίηση του ενδεχόμενου να δοθεί για αντιπαροχή ζητώντας τη μεσολάβηση του Δήμου.

Δείτε το "Βίλμα: Το τελευταίο αντίο" εδώ

"Η πόλη δεν χρειάζεται άλλη μια πολυκατοικία. Χρειάζεται χώρους μνήμης, πολιτισμού και συνάντησης." έγραφαν στο κάλεσμά τους ενώ η Μυρτώ Τούλα του parallaxi, το οποίο πρωτοστάτησε στην κινητοποίηση προσέθετε: "Δεν θα μας αφήσετε τίποτα πια. Ο Απόλλων είναι το σπίτι για πολλούς από εμάς, είναι η πιο γλυκιά μας συνήθεια, εκείνη που αν μας την κόψετε θα νιώσουμε εγκλωβισμένοι σε μια πόλη που μας διώχνει. Ένα μέρος μαγικό που μας ρουφάει την αρνητική ενέργεια που είναι από τις ελάχιστες αποδείξεις σε αυτή την χώρα του ό,τι αν υπάρχουν άνθρωποι με πάθος και όνειρα όλα μπορούν να συμβούν. Αν λοιπόν δεν θέλετε να μας βρείτε απέναντί σας, να έχετε απέναντί σας βαθιά πληγωμένους ανθρώπους που απλά επιβιώνουν και δεν ζουν στην Ελλάδα, κάτω τα χέρια σας από τον Απόλλωνα και τον κάθε Απόλλωνα. Δεν μας έχετε αφήσει τίποτα να ελπίζουμε…" 

Σε μια από τις σκηνές του "Δημόσιου Κολυμβητηρίου Νουμακάγκε" μια κολυμβήτρια καθοδηγεί την κάμερα να δει μέσα από τα ανοίγματα του στεγάστρου της πισίνας το φεγγάρι που της κάνει παρέα στο δικό της μαγικό μέρος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο σκηνοθέτης Σίνγκο Ότα χρησιμοποιεί τα 5 στάδια του πένθους ως αφηγηματικό άξονα για να ξετυλίξει την ταινία, αφού το αγωνιστικό πένθος απασχολεί όλο και περισσότερο τους καλλιτέχνες, και σε σχέση με τον αστικό εξευγενισμό (gentrification). Κάποιοι αγώνες θα χαθούν, άλλοι θα κερδηθούν. Το να διατηρήσουμε όμως την πόλη στην οποία θέλουμε να ζούμε και να ονειρευόμαστε τόσο στο εδώ και τώρα, όσο και στην καλλιτεχνική μνήμη, η οποία λειτουργεί συγκολλητικά και ενδυναμωτικά με τον δικό της τρόπο, είναι πολύ σημαντικό διακύβευμα για να το βάλουμε κάτω.