Προσπαθώντας κανείς να απαριθμήσει τα σημαντικότερα βιντεοπαιχνίδια τρόμου, αναπόφευκτα πέφτει πάνω στο "Silent Hill". Ξεκινώντας ως ένα παιχνίδι με φανατικό κοινό ανάμεσα στους gamers, γρήγορα εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό έπαιξε και η κινηματογραφική του μεταφορά το 2006 από τον Κριστόφ Γκανς, που συνέβαλε στο να ξεπεράσει τα στενά όρια του κόσμου των παιχνιδιών.
Σήμερα (5/2), ο Γκανς επιστρέφει στην πόλη του Silent Hill, επιλέγοντας αυτή τη φορά μία φιλόδοξη διασκευή του πιο αναγνωρισμένου και αριστουργηματικού σίκουελ της σειράς. Στην "Επιστροφή στο Silent Hill", ο πρωταγωνιστής Τζέιμς (Τζέρεμι Έρβιν) αναζητά τη χαμένη του αγάπη, τη Μέρι (Χάνα Έμιλι Άντερσον). Ένα μυστηριώδες γράμμα τον οδηγεί στην ομιχλώδη πόλη, όπου θα βρεθεί αντιμέτωπος με εφιαλτικά πλάσματα, αλλά και με μία ανατριχιαστική αλήθεια την οποία δεν είναι ακόμη έτοιμος να παραδεχτεί ούτε στον ίδιο του τον εαυτό.
Το "α" μίλησε με τον σκηνοθέτη για την πορεία του τρόμου από το 2006 έως σήμερα, για τον βαθιά μελαγχολικό κόσμο του Silent Hill, αλλά και για μία συγκινητική ιστορία αγάπης που παραμένει επιμελώς κρυμμένη στον πυρήνα του.
Γυρίσατε την πρώτη ταινία του franchise πριν από περίπου 20 χρόνια. Πώς ήταν να επιστρέφετε σε αυτό το σύμπαν μετά από τόσο καιρό;
Ήταν μεγάλη ευθύνη, γιατί δούλευα πάνω σε κάτι που στο μεταξύ εξελίχθηκε σε ένα πολύ σημαντικό franchise. Όταν έκανα την πρώτη ταινία, το Silent Hill ήταν σχεδόν ένα μικρό φαινόμενο, αλλά περιορισμένο κυρίως στον κόσμο των video games. Πολύ γρήγορα, όμως, έγινε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Ταυτόχρονα, ήξερα ότι ήμουν έτοιμος να προχωρήσω στη διασκευή του δεύτερου παιχνιδιού, το οποίο θεωρείται (και δικαίως) αριστούργημα. Με απασχολούσε εμμονικά το να μη επαναλάβω τον εαυτό μου, να μη κάνω το ίδιο πράγμα ξανά. Έτσι, μεγάλο μέρος της προσπάθειάς μου επικεντρώθηκε στο να δημιουργήσω κάτι που να σέβεται απόλυτα τον κόσμο και την αισθητική του παιχνιδιού, αλλά ταυτόχρονα να είναι μια ταινία πιο σύγχρονη από αυτή που είχα κάνει πριν από 20 χρόνια.
Πώς πιστεύετε ότι έχει αλλάξει το κοινό του τρόμου μέσα σε αυτά τα 20 χρόνια; Είναι πιο δύσκολο σήμερα να φοβίσεις τον θεατή;
Ο τρόπος με τον οποίο τρομάζει το Silent Hill δεν βασίζεται στα κλασικά jump scares. Νομίζω ότι σήμερα το κοινό είναι πολύ πιο εξοικειωμένο με αυτά. Θυμάμαι ότι όταν κυκλοφόρησε η πρώτη ταινία το 2006, πολλοί έλεγαν: "μα δεν έχει jump scares". Όμως το παιχνίδι μοιάζει περισσότερο με εφιάλτη. Είναι κάτι που το παρακολουθείς και λες: "Θεέ μου, αυτό προέρχεται από ένα πολύ σκοτεινό, βαθύ κομμάτι του μυαλού μου".
Για μένα, ο φόβος στο Silent Hill είναι καθαρά ψυχολογικός. Είναι ένα ταξίδι σε ένα φροϋδικό τοπίο, ένας εφιάλτης. Και αν το σκεφτείς, πολύ λίγες ταινίες προσπαθούν πραγματικά να λειτουργήσουν σαν εφιάλτες. Προσπαθούν να τρομάξουν, αλλά σπάνια εξερευνούν έναν κόσμο σαν αυτόν. Οπότε, για έναν σκηνοθέτη σαν κι εμένα που αγαπά τις παράξενες εικόνες, είναι μία ευλογία.
Το σύμπαν του Silent Hill είναι τεράστιο. Τι σας τράβηξε σε αυτή τη συγκεκριμένη ιστορία;
Νομίζω ότι με άγγιξε κυρίως η ερωτική ιστορία. Για μένα, είναι σχεδόν μια παραλλαγή του μύθου του Ορφέα και της Ευρυδίκης. Στη Γαλλία έχουμε έναν σκηνοθέτη που αγαπώ πολύ, τον Ζαν Κοκτό, ο οποίος το 1951 γύρισε μια υπέροχη εκδοχή του Ορφέα. Από την αρχή, λοιπόν, είπα στον εαυτό μου: "Αυτό είναι ένας σύγχρονος Ορφέας και έτσι πρέπει να το δω". Αυτό έγινε το νήμα που με οδήγησε στην εξερεύνηση αυτού κόσμου του. Ήθελα επίσης να εστιάσω στη ρομαντική πλευρά του Silent Hill. Στην πρώτη ταινία, με ενδιέφερε περισσότερο η πουριτανική διάσταση της πόλης, το γεγονός ότι έχει χτιστεί από διάφορες αιρέσεις. Αυτή τη φορά, με ενδιέφερε πολύ περισσότερο το ότι πρόκειται για μια πολύ παράξενη ερωτική ιστορία, με έντονα ρομαντικό χαρακτήρα.
Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο είναι ότι οι χαρακτήρες έμοιαζαν πραγματικά σαν NPCs εξαιτίας της σωματικότητάς τους. Πώς δουλέψατε για να το πετύχετε αυτό;
Αυτό είναι κάτι που είχα κάνει ήδη στην πρώτη ταινία, επιλέγοντας πρακτικά εφέ για τα τέρατα: χορευτές, ακροβάτες, κοντορσιονίστες. Αυτό τους δίνει μια αίσθηση απόλυτης σωματικής πραγματικότητας. Και στα δύο παιχνίδια, συνειδητοποιούμε κάποια στιγμή ότι τα τέρατα αντιπροσωπεύουν την αγωνία της Μέρι, οπότε ήταν πολύ σημαντικό να είναι όσο πιο "ζωντανά" γίνεται, ώστε να αποδίδουν την αρρώστια και τη φθορά. Έτσι, συνεργάζομαι με ανθρώπους που έχουν ένα ιδιαίτερο σωματικό χάρισμα, που μπορούν να κινηθούν με παράξενους τρόπους. Τους εκπαιδεύουμε για εβδομάδες με τον χορογράφο μου. Και νομίζω ότι το αποτέλεσμα λειτουργεί.
Είναι ενδιαφέρον γιατί στην πρώτη ταινία το κάναμε και για οικονομικούς λόγους: το CGI ήταν εξαιρετικά ακριβό το 2006. Όταν όμως αποφάσισα να το κάνω ξανά, οι παραγωγοί δεν ήταν ενθουσιασμένοι – θεωρούσαν ότι είναι πιο εύκολο να γίνουν όλα στην post-production. Εγώ είπα κατηγορηματικά όχι. Έχω ασχοληθεί με πολλές πολεμικές τέχνες και για μένα η χρήση του ανθρώπινου σώματος είναι κάτι μαγικό. Είμαι μεγάλος φαν του κινηματογράφου του Χονγκ Κονγκ. Λατρεύω το CGI, αλλά όχι με αυτόν τον τρόπο. Για μένα, αυτό είναι η μαγεία του σινεμά: το ανθρώπινο σώμα.
Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στη μεταφορά της πλοκής ενός video game σε σενάριο;
Στην πραγματικότητα, είναι απλό: όταν παίζεις το Silent Hill 2, αφιερώνεις 10 με 12 ώρες. Στην ταινία, πρέπει να συμπυκνώσεις τα πάντα σε περίπου 100 λεπτά. Όμως το σινεμά δεν λειτουργεί όπως το παιχνίδι. Στο παιχνίδι, απλώς παίζεις για να κερδίσεις. Στην ταινία, πρέπει να οργανώσεις μια αφήγηση που συνδυάζει παρελθόν και παρόν.
Το πιο κρίσιμο στοιχείο για μένα ήταν να αποδοθεί σωστά η αίσθηση καταπίεσης και μελαγχολίας του παιχνιδιού. Αυτό είναι που αγαπούν περισσότερο οι φαν: η θλίψη, η απόγνωση, η βαριά ατμόσφαιρα. Και στο τέλος συνειδητοποιούμε ότι πρόκειται ουσιαστικά για την ιστορία ενός άντρα που πενθεί. Το παιχνίδι είναι εξαιρετικά κρυπτικό. Δεν καταλαβαίνεις τα πάντα καθώς παίζεις. Υπάρχουν τόσες ερμηνείες όσοι και οι παίκτες. Η δική μου ανάγνωση είναι ότι πρόκειται για μια βαθιά θλιμμένη, μελαγχολική ερωτική ιστορία.
Υπήρχαν ιδέες που ήταν αδύνατο να υλοποιηθούν πριν από 20 χρόνια, αλλά τώρα έγιναν εφικτές;
Όταν ξεκινήσαμε την πρώτη ταινία, είχαν ήδη κυκλοφορήσει τα πρώτα τέσσερα παιχνίδια και θέλαμε να διασκευάσουμε το Silent Hill 2. Ήταν ήδη κλασικό. Όμως συνειδητοποιήσαμε ότι ήταν υπερβολικά φιλόδοξο για αρχή. Έπρεπε πρώτα να δημιουργήσουμε τον ίδιο τον κόσμο του παιχνιδιού και να εισαγάγουμε την ιδέα ότι αυτός ο εφιαλτικός τόπος είναι προϊόν ενός διαλυμένου μυαλού. Το είδος, τότε, βασιζόταν σχεδόν αποκλειστικά στα jump scares. Η πρώτη ταινία μοιάζει περισσότερο με ένα επεισόδιο του Twilight Zone. Αυτή εδώ θυμίζει περισσότερο Πολάνσκι. Και γι’ αυτό πιστεύω ότι ήταν καλό που μεσολάβησαν 20 χρόνια.
Ποιες ταινίες τρόμου σας ενέπνευσαν περισσότερο;
Στην πραγματικότητα, εμπνεύστηκα από τις ταινίες που αγαπούσαν και οι δημιουργοί του παιχνιδιού. Πολάνσκι: "Ο Ένοικος", "Αποστροφή", "Το Μωρό της Ρόζμαρ", αλλά και το "Ξύπνημα στον Εφιάλτη" και η "Λάμψη". Όλες αυτές οι ταινίες αναφέρονται μέσα στο ίδιο το παιχνίδι και είναι κομβικές για το είδος.
Φυσικά, ο Ορφέας του Ζαν Κοκτό, αλλά και η αγαπημένη μου ταινία όλων των εποχών: το "Vertigo" του Χίτσκοκ. Είναι η ιστορία ενός άντρα που αναζητά μια γυναίκα που θεωρεί νεκρή και όταν τη βρίσκει ξανά, δεν μπορεί να την αναγνωρίσει. Κάπως έτσι βλέπω και τη σχέση του Τζέιμς με τη Μαρία – η Μαρία είναι μια άλλη εκδοχή της Μέρι. Αυτή είναι η δική μου, πολύ προσωπική ανάγνωση της ιστορίας.
Σκέφτεστε να διασκευάσετε και άλλα παιχνίδια του Silent Hill;
Θα εξαρτηθεί από την εμπορική πορεία της ταινίας. Ξέρω ότι ο κόσμος την περιμένει και τη ζητά εδώ και χρόνια. Ας δούμε πώς θα πάει. Προς το παρόν, έχω έτοιμη μια ακόμα ταινία, επίσης βασισμένη σε video game: το Fatal Frame. Είναι μια ιστορία γύρω από την camera obscura, μια φωτογραφική μηχανή που απαθανατίζει φαντάσματα.
Έγραψα και τα δύο σενάρια στη διάρκεια της πανδημίας, όταν ήμουν κλεισμένος στο σπίτι για περίπου ενάμιση χρόνο. Είμαι μεγάλος φαν του Fatal Frame. Είναι ένας τελείως διαφορετικός κόσμος, ένα παράξενο ιαπωνικό παραμύθι σε ένα στοιχειωμένο σπίτι. Θα ήθελα πολύ να το μεταφέρω στον κινηματογράφο και ξέρω ότι οι άνθρωποι της Konami με εμπιστεύονται.
Ο Akira Yamaoka, ένας θρύλος της μουσικής του Silent Hill, συμμετείχε και σε αυτή την ταινία. Πώς ήταν η συνεργασία σας;
Γνωριστήκαμε στην πρώτη ταινία και ανακαλύψαμε ότι αγαπούσαμε τις ίδιες ταινίες, την ίδια στιγμή, εκείνος στο Τόκιο κι εγώ στο Παρίσι. Όταν αποφάσισα να επιστρέψω στο Silent Hill, ήταν εκεί και χάρηκε πολύ. Αυτή τη φορά είχε πολύ πιο ενεργό ρόλο. Πλέον είμαστε σχεδόν φίλοι, οπότε η συνεργασία ήταν πολύ πιο άνετη. Στην αρχή, έπρεπε να του αποδείξω ότι δεν ήθελα να αλλοιώσω ή να "κλέψω" το έργο του, αλλά απλώς να αναλάβω την ευθύνη της κινηματογραφικής μεταφοράς. Όταν ολοκληρώθηκε το μοντάζ, ήταν ο πρώτος που είδε την ταινία και συγκινήθηκε πολύ. Ήταν εξαιρετικά σημαντικό για μένα να μην τον απογοητεύσω. Ήξερε από την αρχή ότι είμαι πραγματικός φαν των παιχνιδιών και ότι αντιμετώπισα αυτή την ταινία με απόλυτη σοβαρότητα.
Δείτε το trailer της "Επιστροφής στο Silent Hill":
