Όταν ο νεαρός Σουηδός Μάγκνους φον Χορν εγκαταστάθηκε στο Λοτζ της Πολωνίας για να σπουδάσει σινεμά, ήταν ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος στον κόσμο. Λίγους μήνες μετά έπεσε θύμα μιας βίαιης ληστείας, κάτι το οποίο, όπως λέει ο ίδιος, "με έκανε να σκεφτώ ξανά και ξανά πάνω στην ανθρώπινη συμπεριφορά και άρχισα να ενδιαφέρομαι για τους βίαιους χαρακτήρες". Γεννημένος στο Κούλαβικ, αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο του Γκέτεμποργκ και κατόπιν έγινε δεκτός από την κινηματογραφική σχολή του Λοτζ: μία από σπουδαιότερες παγκοσμίως, μιας και από τα θρανία της έχουν περάσει όλοι οι σπουδαίοι Πολωνοί σκηνοθέτες, από τον Αντρέι Βάιντα και τον Ρομάν Πολάνσκι ως τον Κριστόφ Κισλόφσκι και τον Γέρζι Σκολιμόφσκι. Το "Radek" (2006), η πρώτη του μικρού μήκους που γύρισε ενώ ήταν ακόμα φοιτητής, αφορά ένα 25χρονο αγόρι που επιστρέφει στην ελεύθερη ζωή έπειτα από πολυετή ποινή φυλάκισης. Στο εμπνευσμένο από αληθινά γεγονότα "Echo" (2008), δυο έφηβοι σκοτώνουν βάναυσα ένα φίλο τους, ενώ το γυρισμένο στη Σουηδία "Without Snow", το οποίο έκανε πρεμιέρα στο φεστιβάλ του Λοκάρνο το 2011, πραγματεύεται το σχολικό bulling.
"Είμαι πεπεισμένος πως οποιοσδήποτε σε ακραίες καταστάσεις μπορεί να διαπράξει εγκλήματα. Όλοι έχουν κρυφές, σκοτεινές και σαδιστικές πλευρές", λέει ο φον Χορν, ο οποίος δεν θα απομακρυνθεί από τα δύσβατα ψυχολογικά μονοπάτια ούτε στο μεγάλο μήκους ντεμπούτο του "The Here After". Το σουηδικό δράμα, που έφτασε ως το "Δεκαπενθήμερο Σκηνοθετών" του Φεστιβάλ Καννών (2015), έχει ως ήρωα ακόμα έναν νεαρό ο οποίος βγαίνει από τη φυλακή και προσπαθεί μάταια να αφήσει το εγκληματικό παρελθόν πίσω του. Συνεχίζοντας σε πιο ανάλαφρους, αλλά βιτριολικά σαρκαστικούς τόνους, θα βρεθεί το 2020 στην Πολωνία για τον "Ιδρώτα", το πορτρέτο μιας γυμνάστριας-influencer, η οποία καλείται να πληρώσει το υψηλό τίμημα της διασημότητας.
Ποια είναι η Ντάγκμαρ Όβερμπι;
Από την Πολωνία στη Δανία και από την απαστράπτουσα εποχή των social media στις ασπρόμαυρες αρχές του 20ού αιώνα. Σε μια Κοπεγχάγη που γιορτάζει το τέλος του Μεγάλου Πολέμου, η Καρολίνε (η Βικ Κάρμεν Σόνε των "Η Χώρα του Θεού" και "Azrael") μάταια περιμένει την επιστροφή του άντρα της από το μέτωπο. Χωρίς να μπορεί να πληρώσει το νοίκι της, θα μείνει έγκυος από το αφεντικό της, ιδιοκτήτη ενός εργοστασίου λευκών ειδών. Αυτός θα την εγκαταλείψει και εκείνη αφού κάνει μια αποτυχημένη προσπάθεια έκτρωσης με βελόνα πλεξίματος, θα παραδώσει το μωρό της στην Ντάγκμαρ, ιδιοκτήτρια ζαχαροπλαστείου η οποία εξασφαλίζει ανάδοχες οικογένειες για ανεπιθύμητα βρέφη. Οι δυο γυναίκες θα έρθουν κοντά, η Ντάγκμαρ θα περιθάλψει την Καρολίνε και θα παραδώσει το νεογέννητό της προς υιοθεσία. Όταν όμως η τελευταία προσπαθήσει να μάθει περισσότερα για την τύχη του και τις υποθέσεις της Ντάγκαμαρ, θα βρεθεί μπροστά σε μια σοκαριστική αλήθεια.
(Διαβάστε παρακάτω με προσοχή καθώς ακολουθούν σπόιλερ) Η Καρολίνε είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας βγαλμένος από τη σεναριακή πένα των Μάγκνους φον Χορν και Λίνε Λάνγκεμπεκ, μα η Ντάγκμαρ Όβερμπι είναι μία από τις διασημότερες εγκληματίες της σύγχρονης πρόσφατης σκανδιναβικής ιστορίας. Κατηγορούμενη για μια σειρά φόνων, θα καταδικαστεί σε θάνατο το 1921, ποινή που αργότερα μετατράπηκε σε ισόβια κάθειρξη. Την ερμηνεύει με ανατριχιαστική πειθώ η μεγάλη κυρία του δανέζικου σινεμά Τρίνε Ντίρχολμ ("Ίσως Αύριο", "Ο Έρωτας της Βασίλισσας", "Το Κορίτσι των Γενεθλίων"), η οποία εμπνεύστηκε για το ρόλο της, μετά την προτροπή του φον Χορν, από τρεις ταινίες: τον "Ολιβερ Τουίστ" του Ντέιβιντ Λιν, τον "Εξορκιστή" του Γουίλιαμ Φρίντκιν και τον "Φάρο" του Ρόμπερτ Έγκερς.
Ο φον Χορν ήθελε να σχολιάσει ξανά έναν κόσμο κοινωνικών αντιθέσεων και βίαιων συμπεριφορών, αυτήν τη φορά με ένα προκλητικό στιλιζάρισμα. Από τις ερμηνείες ως την εικονογραφία της, η ταινία του εντυπωσιάζει με τον σκληρό ρεαλισμό της, με το διευθυντή φωτογραφίας Μίκαλ Ντίμεκ ("EO", "Αληθινός Πόνος") να αναβιώνει τη βορειοευρωπαϊκή πραγματικότητα του 1918 σαν ασπρόμαυρο γοτθικό παραμύθι. Η σκηνογραφία (Γιάνα Ντόπες) και η μουσική της (Φρεντερίκε Χοφμέγιερ) απέσπασαν τα αντίστοιχα βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας, ενώ μετά την πρεμιέρα του στο διαγωνιστικό τμήμα του Φεστιβάλ Καννών, το "Κορίτσι με τη Βελόνα" εξασφάλισε υποψηφιότητες για ξενόγλωσση Χρυσή Σφαίρα και για Όσκαρ διεθνούς ταινίας.
Οκτώ δεκαετίες μετά την ίδρυσή της λοιπόν, η σχολή του Λοτζ μπορεί να περηφανεύεται πως εξακολουθεί να γράφει κινηματογραφική ιστορία.
