Το καλύτερο πράγμα που μπορεί να δει κανείς αυτές τις μέρες στην Αθήνα είναι η ταινία για τους Talking Heads. Μια σειρά συναυλιών που έδωσαν στο Λος Άντζελες και κινηματογραφήθηκαν από τον Τζόναθαν Ντέμι. Κυκλοφόρησε πριν από σαράντα χρόνια και πιστεύω πως ήταν η κατάλληλη στιγμή να βγει στις ελληνικές αίθουσες. Δεν υπάρχει κάτι που να περιγράφει πιο ανατριχιαστικά αυτό που συμβαίνει τώρα. Αφού συνέβαινε πάντα: καθημερινότητα ως πόλεμος, ασφυξία της εικόνας, παγίδα της αγάπης, απληστία. Το σπίτι μας. Ένας φίλος το είπε πολύ σωστά: "Ζούμε στον κόσμο του Ντέιβιντ Μπερν". Κατοικούμε στο κεφάλι του. Τρομακτικό. Αλλά αληθινό. Έχουμε ό,τι μπορούμε ν’ αντέξουμε. Είναι άδικο που το πλατύ κοινό περιόρισε, όπως το συνηθίζει άλλωστε, από φόβο και τεμπελιά, μια τόσο μεγάλη μπάντα σε δύο μόνο τραγούδια. "Psycho Killer" και "Once in a Lifetime", που έχουμε σιχαθεί να τα ακούμε. Και είναι κρίμα που ξεχνάμε πόσο σπάνιο είναι για ένα συγκρότημα να βγάζει τέσσερα σπουδαία άλμπουμ σερί. Από το κόκκινο εξώφυλλο του "Talking Heads: 77", το "More Songs About Buildings and Food" (τι τίτλος), το "Fear of Music" (επίσης, τι τίτλος) μέχρι τις κόκκινες μάσκες από πίξελ και αίμα στο "Remain in Light" του ’80, τα χρόνια που πέρασαν ήταν ελάχιστα, αλλά η απόσταση που διένυσαν, με μουσικούς όρους, ήταν τεράστια: από τη λιτότητα των κοφτών ριφ μιας ηλεκτρικής κιθάρας, στο ρυθμό μιας καρδιάς που χτυπάει στην Αφρική.
Ο Μπερν ποτέ δεν είπε κάτι διαφορετικό απ' αυτά που τραγουδούσε σ’ εκείνη την άγουρη συναυλία, στο περιβόητο Kitchen της Νέας Υόρκης, όταν οι Talking Heads ήταν ακόμα τρίο. Ήταν το ίδιο νευρώδης και νευρικός, το ίδιο εγκεφαλικός, το ίδιο ψυχρός ή ψύχραιμος, και εντέλει συμπονετικός. Κι ας τραγουδούσε: "Λένε πως η συμπόνια είναι αρετή. Αλλά δεν έχω χρόνο. Τόσοι άνθρωποι έχουν τα προβλήματά τους. Δεν μ’ ενδιαφέρουν τα προβλήματά τους".
Κάθομαι στο σκοτάδι του Cinobo Όπερα, βλέπω για δεύτερη φορά το "Stop Making Sense" μέσα σε μία εβδομάδα και σκέφτομαι: "Ακούω τους καλύτερους στίχους που έχω ακούσει ποτέ". Κι ας είναι μια ολωσδιόλου ηλίθια αντίδραση. Επειδή δεν υπάρχουν καλοί ή κακοί στίχοι. Υπάρχουν στίχοι και υπάρχουν στίχοι που ρωτάνε: "Ποιος είσαι; Ποιος είμαι; Πού βρισκόμαστε;" Κανένα τραγούδι δεν αδιαφόρησε περισσότερο για την απάντηση όσο οι στίχοι του Ντέιβιντ Μπερν. Διαβάζει ένα βιβλίο που γράφει: "Ζω στο μέλλον". Και δεν λέει ψέματα.
Τι μπορεί κανείς να πει για τη ζωντανή εκτέλεση του "Life During Wartime"; Δεν είναι ένα τραγούδι που συναρμολογεί ένας σπασίκλας στο λοφτ του στην Έβδομη λεωφόρο, ενώ βλέπει τηλεόραση και ξεφυλλίζει περιοδικά. Είναι σημεία που ενώνονται και υλοποιούν εκείνο τον αποκαλυπτικό χάρτη, καθώς οι τεντωμένες χορδές προγραμματίζουν τον αλγόριθμο της τοπογραφίας του φόβου. Ένα φορτηγό γεμάτο όπλα, πυροβολισμοί, τάφοι, αυτοκινητόδρομοι, ντίσκο, πάρτι, φυστικοβούτυρο, τηλεφωνικές γραμμές, δίσκοι, γραβάτες: "Έκαψα όλα τα σημειωματάριά μου, σε τι ωφελούν τα σημειωματάρια; Δεν θα με βοηθήσουν να επιβιώσω".
Είναι τρελό που το "Cities" κόπηκε από το τελικό μοντάζ του φιλμ, αυτός ο ξέφρενος φανκ ρυθμός που γεννήθηκε στο μυαλό ενός λευκού αρχιτέκτονα, με στίχους που θα ζήλευε ακόμα και ο Τόμας Έλιοτ. Αν και δεν νομίζω να χόρευε εκείνος ο ξινισμένος ποιητής με όψη τραπεζίτη: "Σκέψου το Λονδίνο, μια μικρή πόλη. Είναι σκοτάδι, σκοτάδι τη μέρα. Ο κόσμος κοιμάται, κοιμάται τη μέρα". Πήγα σε εκθέσεις, πήγα σινεμά, πήγα σε συναυλίες, άκουσα μουσική, ψώνισα, μαγείρεψα, περπάτησα, διάβασα, ήπια καφέ, συνάντησα φίλους, κοιμήθηκα και ξύπνησα, δούλεψα, αλλά θα προτιμούσα να δω ξανά το "Stop Making Sense": "Είμαι απλά ένα ζώο που ψάχνει σπίτι". Αυτό πρέπει να είναι το μέρος.
Διαβάστε Επίσης
