Έχοντας συμπληρώσει έξι ολόκληρες δεκαετίες πίσω από την κάμερα, καθώς γύρισε την πρώτη μικρού μήκους του το 1961, ο Μάρκο Μπελόκιο ("Βιασμός στην Πρώτη Σελίδα", "Καλημέρα, Νύχτα", "Ο Προδότης") συνεχίζει να τα βάζει με κάθε μορφή εξουσίας, αντλώντας σεναριακές ιδέες από αληθινά γεγονότα και πρόσωπα της ιταλικής ιστορίας. Ένα απ’ αυτά είναι και ο Εντγκάρντο Μορτάρα, ένα εφτάχρονο Εβραιόπουλο, το οποίο ζει το 1858 με την οικογένειά του στην Μπολόνια. Μετά όμως τη μαρτυρία μιας υπηρέτριας πως ο Εντγκάρντο έχει βαπτιστεί κρυφά χριστιανός όταν ήταν μωρό, οι στρατιώτες του πάπα τον απάγουν και τον μεταφέρουν στο Βατικανό για να ανατραφεί ως σωστός καθολικός. Οι γονείς του και η εβραϊκή κοινότητα ξεσηκώνονται, το θέμα παίρνει διεθνείς διαστάσεις, αλλά ο ποντίφικας παραμένει πεισματικά ανένδοτος.
Η κινηματογραφική μεταφορά της ιστορίας βρισκόταν για χρόνια στα άμεσα σχέδια του Στίβεν Σπίλμπεργκ (με σενάριο Τόνι Κούσνερ και πρωταγωνιστή τον Μαρκ Ράιλανς), ο οποίος το εγκατέλειψε πρόσφατα, ανοίγοντας το δρόμο στον Μπελόκιο. Έτσι, ο 85χρονος Ιταλός σκηνοθέτης βρήκε στο πρόσωπο του Μορτάρα έναν ακόμα τραγικό ήρωα, μοιραίο θύμα μιας μισαλλόδοξης επίδειξης εξουσίας ενός "συστήματος" υπό κατάρρευση. Διότι, στα μέσα του 19ου αιώνα, η Ιταλία ξεσηκώνεται, υπό τον Τζουζέπε Γκαριμπάλντι, ενάντια στην αυστριακή αυτοκρατορία και το παπικό κράτος, το τέλος του οποίου έρχεται με την κατάληψη της Ρώμης το 1870. Ο Μπελόκιο, παρουσιάζοντας μια ολόκληρη χώρα ως όμηρο του καθολικισμού, αναβιώνει αυτό το τέλος εποχής με μελοδραματικό οίστρο, βαριά, σκούρα χρώματα και χορωδιακή μουσική. Η αντεξουσιαστική ματιά του είναι όπως πάντα διεισδυτική, αλλά παρότι μπολιάζει το ιστορικό δράμα του με στοιχεία θρίλερ και "βλάσφημης" σάτιρας (το ξεκαρδιστικό όνειρο του Πάπα), η αφήγησή του παραμένει ακαδημαϊκά οπερατική και κατά στιγμές βαρύγδουπη. Το γνήσιο ενδιαφέρον του για τον ήρωά του, παρ’ όλα αυτά, κρατάει τον Εντγκάρντο κινηματογραφικά ζωντανό ως το αφοπλιστικά πικρό φινάλε, το οποίο όμως θα χρειαζόταν μια πιο πειστική, πιο αυθεντικά συγκινητική κορύφωση.
Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία. 2023. Διάρκεια: 134΄. Διανομή: ROSEBUD.21
Περισσότερες πληροφορίες
Το Αγόρι του Θεού
Στην Μπολόνια του 1858 και μετά τη μαρτυρία μιας υπηρέτριας πως ο εφτάχρονος Εβραίος Εντγκάρντο Μορτάρα έχει βαπτιστεί κρυφά χριστιανός όταν ήταν μωρό, οι στρατιώτες του Πάπα τον απάγουν και τον μεταφέρουν στο Βατικανό για να ανατραφεί ως σωστός καθολικός.
