Κόλουμ Μπερέιντ, πώς έφτασε στα Όσκαρ το ιρλανδικό "Ήσυχο Κορίτσι";

Εάν κάποιος σας αναγκάσει να του πείτε έστω μία ιρλανδόφωνη ταινία, το πιο πιθανό να τα βρείτε σκούρα και να μη σκεφτείτε κάποια. Δε θα φταίτε εσείς, βέβαια, καθώς τα γαελικά παρότι αποτελούν επίσημη γλώσσα της Ιρλανδίας, χρησιμοποιούνται τόσο λίγο ώστε βρίσκονται στη λίστα της UNESCO με τις πιο ταχέα εξαφανιζόμενες γλώσσες του κόσμου. Από την άλλη, αυτό δε σημαίνει πως τα ιρλανδικά μιλιούνται από μια χούφτα ανθρώπους, κάτι που αποδεικνύει το δράμα απότομης ενηλικίωσης "Το Ήσυχο Κορίτσι" του πρωτοεμφανιζόμενου Κόλουμ Μπερέιντ, το οποίο βρίσκεται υποψήφιο για Όσκαρ καλύτερης διεθνούς ταινίας.

Το φιλμ τοποθετείται στην Ιρλανδία του 1981, όταν η μικρή Κάιτ (Κάθριν Κλιντς), κόρη μιας φτωχής, πολυμελούς οικογένειας, θα περάσει το καλοκαίρι με ανάδοχους γονείς λόγω της νέας εγκυμοσύνης της μητέρας της. Θα ανακτήσει την αυτοπεποίθησή της, αλλά ενώ μεταξύ των θετών γονιών της υποτίθεται πως δεν υπάρχουν μυστικά, εκείνη θα ανακαλύψει ένα. Περισσότερα μας αποκαλύπτει ο Μπερέιντ στην παρακάτω συνέντευξη που παραχώρησε στο "α".

Όταν η ταινία σας ξεκινούσε την πορεία της πέρσι από το φεστιβάλ Βερολίνου, περιμένατε πως ένα χρόνο αργότερα θα βρισκόταν υποψήφια για Όσκαρ;
Για να είμαι ειλικρινής, νιώθαμε εξαρχής πως έχουμε κάτι ξεχωριστό στα χέρια μας. Όταν άρχισαν να γίνονται οι πρώτες φεστιβαλικές προβολές, το πιο κρίσιμο ήταν να πείσουμε τον κόσμο να τη δει. Ως προς αυτό, βοήθησε αφάνταστα ότι κάναμε την παγκόσμια πρεμιέρα στην Μπερλινάλε. Ήμαστε ενθουσιασμένοι, παρότι ακόμα τότε η διοργάνωση λειτουργούσε υβριδικά λόγω των μέτρων κατά του κορονοϊού που βρίσκονταν σε ισχύ. Ωστόσο όχι μόνο περάσαμε μαγικά, αλλά απολαύσαμε την επαφή με τους θεατές και αδιαμφισβήτητα το γεγονός πως βραβευθήκαμε κιόλας. Από εκεί και έπειτα, η πίστη μας στην ταινία αυξήθηκε μαζί με τις φιλοδοξίες μας για το τι μπορεί να πετύχει.

Γνωρίζω πως το σενάριο βασίζεται στο βιβλίο της "Foster" της Κλερ Κίγκαν, όμως θα ήθελα να μάθω πόσο πιστά το ακολουθήσατε σε σχέση με την αφήγησή του. Διότι ένα από τα πράγματα που κάνουν ξεχωριστά το "Ήσυχο Κορίτσι" είναι ο περίτεχνος τρόπος που χειρίζεται τους υπαινιγμούς και τις σιωπές.
Ως ένα βαθμό ήθελα να μιμηθώ το ύφος της Κίγκαν. Για παράδειγμα, ακολούθησα και εγώ την πρωτοπρόσωπη αφήγηση του μυθιστορήματος, όλη η ιστορία βιώνεται μέσα από τις εμπειρίες του μικρού κοριτσιού. Σε αυτό το πλαίσιο, για να βρω τη σκηνοθετική προσέγγιση ενέταξα τις προσωπικές δημιουργικές ευαισθησίες μου και όποιες ιδέες ένιωσα ότι βοηθούν στη κινηματογραφική διασκευή του έργου. Μία από αυτές ήταν η επιλογή να μη βασιστούμε απόλυτα σε μια λεπτομερή πλοκή. Οι εντάσεις προκύπτουν από τη μια στιγμή στην άλλη όχι επειδή προετοιμάζονται αδιόρατα στο σενάριο, αλλά επειδή συμπάσχουμε με την ηρωίδα. Έτσι, επιδίωξα να επαναφέρω το κοινό στη δική του παιδική ηλικία, ελπίζοντας πως θα θυμηθούν την αίσθηση του να μην καταλαβαίνεις τον κόσμο των ενηλίκων.

Πάντως έχει ενδιαφέρον πως η πρωταγωνίστρια, Κάθριν Κλιντς, ενσαρκώνει ένα κορίτσι ακριβώς στη φάση που αρχίζει να συνειδητοποιεί πως οι μεγαλύτεροί της είναι αυθύπαρκτα όντα με προβλήματα, συναισθήματα, απωθημένα. Μια αίσθηση τρομερά δύσκολη τόσο να ανακαλέσεις όσο και να ερμηνεύσεις υποκριτικά.
Δεν έχω λόγια για το ταλέντο της Κάθριν, ειλικρινά. Κατανόησε τόσο βαθιά το σενάριο που με άφησε άναυδο. Έδειξε μια ωριμότητα απέναντί του που δεν αντιστοιχεί στην ηλικία της. Επομένως, αν και ήταν προφανές ότι έπιανε το νόημα της ιστορίας που θέλαμε να πούμε, δεν ήθελα να είμαι υπερβολικά επεξηγηματικός μαζί της. Συζητούσαμε τα βασικά κάθε σκηνής, για να έχει στη συνέχεια το περιθώριο να αναλάβει εκείνη τα ηνία και να φορτίσει τη δράση με τη δική της ενέργεια.

Ρισκάροντας να προδώσω την άγνοιά μου, θα μοιραστώ μαζί σας πως η τελευταία ιρλανδόφωνη ταινία που θυμάμαι να συζητιέται έστω για τα Όσκαρ, ήταν το εξαιρετικό "Song of Granite" (Πατ Κόλινς, 2017). Αναρωτιέμαι λοιπόν, αφενός πόσο δύσκολο ήταν για το "Ήσυχο Κορίτσι" να κάνει αυτήν την οσκαρική κούρσα; Αφετέρου, ήταν στις βλέψεις σας να γυρίσετε μια ταινία που θα προσδώσει πολύτιμη ορατότητα στα γαελικά;
Στην περίπτωσή μας, το φιλμ ωφελήθηκε από μια κρατική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της οποίας ενθαρρύνονταν και χρηματοδοτούνταν παραγωγές οι οποίες γυρίζονταν στα ιρλανδικά (σ.σ.: το "CINE-4"). Το σκεπτικό πίσω από αυτήν ήταν ακριβώς η ανάδειξη της γλώσσας μας και η πεποίθηση πως ταινίες στα γαελικά θα έβρισκαν ανταπόκριση διεθνώς. Ευτυχώς, το "Ήσυχο Κορίτσι" είναι ένα θετικό παράδειγμα αυτής της ενέργειας. Σε προσωπικό επίπεδο, πάντως, το ζήτημα της γλώσσας δε βρισκόταν στις προτεραιότητές μου. Μου φάνηκε απλούστατα ταιριαστό να αφηγηθώ με αυτόν τον τρόπο τη συγκεκριμένη ιστορία. Διότι το "Foster" αποτυπώνει με εντυπωσιακή ακρίβεια την ιρλανδική ψυχοσύνθεση, για αυτό θεώρησα θεμιτό να χρησιμοποιήσω τη γλώσσα μας για να το διασκευάσω. Την ίδια στιγμή, δεν μπορώ να πω ότι δε με κάνει χαρούμενο που δίνεται η ευκαιρία στον κόσμο να έρθει σε επαφή μαζί της. Ας μη ξεχνάμε πως στην Ιρλανδία χρησιμοποιείται ακόμα από μια μειοψηφία.
Όσον αφορά τα Όσκαρ, ναι, ήταν αρκετά δύσκολο. Γιατί, όπως σίγουρα γνωρίζετε, απαιτούνται πολλοί πόροι και πολλοί μήνες για να στήσεις μια σωστή προωθητική καμπάνια που θα φέρει τα μέλη της Ακαδημίας σε μια αίθουσα με την ταινία σου. Οι συνεργάτες διανομείς μας, αλλά και το ιρλανδικό κράτος, μας στήριξαν έμπρακτα και για αυτό τα καταφέραμε. Αλλά, στο τέλος της ημέρας νιώθω πως για την όποια επιτυχία ευθύνεται το ότι συλλογικά, από την αρχή, πιστεύαμε απόλυτα στην ποιότητα της ταινίας.