Χολιγουντιανή "Βαβυλώνα": Η σκοτεινή πλευρά του σινεμά αποκαλύπτεται

Η διαχρονική γοητεία που αποπνέει ο μύθος του Χόλιγουντ οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στα όσα συνέβησαν γύρω από τους λόφους του Λος Άντζελες τη δεκαετία του 1920: Μια περίοδο ευρύτερης απελευθέρωσης των ηθών, η οποία βρήκε τον δυτικό κόσμο σε οργασμό δημιουργικότητας. Τα πάντα βρίσκονταν σε άνθηση: οι τέχνες, οι τεχνολογικές ανακαλύψεις, το σεξ, τα ναρκωτικά. Και το σινεμά βίωσε τότε την πρώτη χρυσή εποχή του, εδραιώνοντας εαυτόν ως το κατεξοχήν λαϊκό θέαμα. Τότε γεννήθηκε η σόου μπίζνες όπως την ξέρουμε σήμερα, ωστόσο πίσω από τα λαμπερά χαμόγελα και τις φανταχτερές επαύλεις κρύβονταν εφιαλτικές πραγματικότητες. Σε εκείνες ρίχνει μια γενναιόδωρη ματιά η πληθωρική "Βαβυλώνα" του οσκαρικού Ντάμιεν Σαζέλ ("La La Land", "Χωρίς Μέτρο"), η οποία δεν μασάει τα λόγια της ωραιοποιώντας το ένδοξο παρελθόν.

Μύθος μάλλον, παρά ιστορία

Ένας μετανάστης από το Μεξικό (Ντιέγκο Κάλβα), μία φτωχή γυναίκα που θέλει να γίνει ηθοποιός (Μάργκο Ρόμπι) και ένας διάσημος σταρ στη δύση της καριέρας του (Μπραντ Πιτ) αποτελούν τους πρωταγωνιστές της "Βαβυλώνας" – και τους άτυπους ξεναγούς μας στον κόσμο του πρώιμου Χόλιγουντ. Έναν κόσμο στον οποίο οι άνθρωποι του σινεμά, όταν δεν βρίσκονταν σε γύρισμα, ως επί το πλείστον επιδίδονταν σε ένα σερί κραιπάλης συχνά με σοβαρές συνέπειες. Περισσότερα έχουν γραφτεί παρά επιβεβαιωθεί γι’ αυτή την περίοδο, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το βιτριολικό βιβλίο "Hollywood Babylon" (Κένεθ Άνγκερ), στο οποίο υποτίθεται πως ο αιρετικός σκηνοθέτης και συγγραφέας καταγράφει μια σειρά από σκοτεινές "αλήθειες" για τους τότε σταρ. Στις σελίδες του περιγράφονται θάνατοι από υπερβολική δόση, βιασμοί, διάφορα kinks ηθοποιών και ό,τι άλλο βάλει ο νους σας. Είναι εμφανές πως ο Σαζέλ έχει μελετήσει τα γραπτά του Άνγκερ, καθώς στην ταινία του υπάρχουν πολλές αναφορές σε αυτά, ωστόσο ο σκηνοθέτης δεν εμμένει στη λογική της κλειδαρότρυπας, έχοντας περάσει 15 χρόνια μελετώντας σε βιβλιοθήκες τα χολιγουντιανά "roaring 20s".

Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που με μοναδική εξαίρεση τον υπεύθυνο της MGM Ίρβινγκ Θόλμπεργκ (Μαξ Μινγκέλα), όλοι οι υπόλοιποι ήρωες δεν συσχετίζονται αποκλειστικά με ένα πραγματικό πρόσωπο. Για παράδειγμα, ο χαρακτήρας της Ρόμπι θυμίζει έντονα την Κλάρα Μπόου, τη σταρ που "γέννησε" τον όρο "It girl", ενώ υπάρχουν ομοιότητες και με την Τζόαν Κρόφορντ. Από την άλλη, ο ρόλος του Πιτ διαφοροποιείται ελάχιστα από τη ζωή του Τζον Γκίλμπερτ. Ενός σούπερ σταρ του βωβού σινεμά, ο οποίος είδε την καριέρα του να καταρρέει με την έλευση του ήχου. Άλλη μία ενδιαφέρουσα σινεφιλική αναφορά εντοπίζεται στο χαρακτήρα της σκηνοθέτριας Ρουθ Άντλερ (Ολίβια Χάμιλτον). Το παρουσιαστικό αλλά και ο αμείλικτος τρόπος με τον οποίο κατευθύνει τους ηθοποιούς στην ταινία έχει σαφείς αναφορές σε εμβληματικές δημιουργούς των 20s, όπως η Ντόροθι Άρζνερ και η Λόις Γουέμπερ.

Είναι σαφές, επομένως, πως ο Σαζέλ συνδυάζει (επιτυχημένα) τα αμαρτωλά γεγονότα των παρασκηνίων με την αποθέωση του σινεμά, μια πρόθεση που συνοψίζεται έξυπνα ήδη στον τίτλο του φιλμ. Η "Βαβυλώνα" απηχεί τόσο το βιβλίο του Άνγκερ όσο και μία από τις πιο θρυλικές σεκάνς της "Μισαλλοδοξίας" (Ντ. Γ. Γκρίφιθ, 1916) όπου απεικονίζεται –τι άλλο;– η περίοπτη Βαβυλώνα.

"You ain’t heard nothing yet"

Η σινεφιλία της "Βαβυλώνας" δεν περιορίζεται στα παραπάνω. Με την υπόθεση να τοποθετείται στο τέλος του βωβού και στην αυγή του ομιλούντος κινηματογράφου ("The Jazz Singer", Άλαν Κρόσλαντ, 1927), ο Σαζέλ αποδίδει έναν πικρό φόρο τιμής σε όσους άφησε πίσω η πρόοδος, την ίδια στιγμή που υπογραμμίζει τις προκλήσεις της νέας τεχνολογίας. Υπό αυτήν την έννοια, όπως και στο "La La Land", ο σκηνοθέτης βρίσκει έναν ακόμα τρόπο να αναφερθεί στο "Τραγουδώντας στη Βροχή" (Στάνλεϊ Ντόνεν & Τζιν Κέλι, 1952), το οποίο αφορά τις ίδιες περιόδους και διακυβεύματα και βρίσκεται, εξάλλου, σε σημείο-κλειδί του υπέροχου φινάλε της "Βαβυλώνας".