Ο βραβευμένος στις Κάνες Ρούμπεν Έστλουντ, το τίμημα της ομορφιάς και το "Τρίγωνο της Θλίψης"

Ο διακεκριμένος Σουηδός σκηνοθέτης μιλάει για τη βιτριολική αντικαπιταλιστική σάτιρά του, η οποία γυρίστηκε (και) στη χώρα μας και απέσπασε τον Χρυσό Φοίνικα στο πρόσφατο φεστιβάλ Καννών.

Ostlund1

Ποια ήταν η πρώτη ιδέα από την οποία ξεκίνησε η ιστορία της ταινίας;
Δεν ξεκίνησα από την πλοκή, δηλαδή την υπόθεση μιας κρουαζιέρας κατά την οποία το σκάφος βυθίζεται και κάποιοι επιζώντες ξεβράζονται σε μια παραλία. Πρώτα σκέφτηκα το ότι ένα ζευγάρι top models θα ήταν οι πρωταγωνιστές. Ήταν η εξέλιξη της αρχικής ιδέας, την οποία είχε η σύζυγός μου, που είναι φωτογράφος μόδας. Δίπλα της έμαθα πολλά γι' αυτόν το σύμπαν, ο μοναδικός ίσως εργασιακός χώρος όπου οι γυναίκες αμείβονται καλύτερα από τους άντρες. Μια βιομηχανία – εικόνα του κόσμου μας, γεμάτη λάμψη, ερωτισμό, χλιδή και η επιτομή τού "η ομορφιά είναι το ισχυρότερο συνάλλαγμα".

Όπως και η "Ανωτέρα Βία", το "Τρίγωνο..." διαπραγματεύεται την έννοια των κοινωνικών ρόλων, ειδικά αυτή του αντρισμού, στη σύγχρονη πραγματικότητα.
Το τι σημαίνει το "να είσαι άντρας" αφορά πράγματι και τις δυο ταινίες. Και στο "Τετράγωνο" υπάρχουν σχετικές αναφορές. Στην "Ανωτέρα Βία" είναι ο ισχυρός που υποτίθεται πως πρέπει να προστατεύσει τον αδύνατο, εδώ υπάρχει μια πιο ειρωνική προσέγγιση του αρσενικού προτύπου ως κυρίαρχο, ως εξουσιαστικό. Όλα έχουν να κάνουν με τις έννοιες της εξουσίας και της κοινωνικής κυριαρχίας, οι οποίες μας επιβάλλουν ρόλους και ενώ επιθυμούμε να είμαστε ίσοι, αυτοί μπαίνουν ανάμεσά μας και δημιουργούν άλυτες εντάσεις.

Ostlund2
Ο Ρούμπεν Έστλουντ στη πανελλαδική πρεμιέρα της ταινίας στην παραλία της Χιλιαδούς

Ο καπιταλισμός ή ο κομμουνισμός μπορεί να τις διευθετήσει; Γίνεται μεγάλη και πολύ αστεία συζήτηση γι' αυτό στην ταινία...
Μεγάλωσα σε ένα σπίτι έντονων πολιτικών συζητήσεων και διαφωνιών. Η μητέρα μου είναι κομμουνίστρια και ο αδελφός μου φιλελεύθερος δεξιός. Μετέφερα κάτι από την ιδεολογική κόντρα τους στην αντιπαράθεση του καπετάνιου με τον πλούσιο Ρώσο, έχοντας σκεφτεί πως κατά τη γνώμη μου φτάσαμε στο σημείο εκείνο όπου και οι δυο θεωρίες προσέφεραν ό,τι είχαν να προσφέρουν. Μπορούμε να τις αφήσουμε πίσω μας; Ναι, αλλά και προς τα που να προχωρήσουμε; Μπορούμε άραγε να τις συνδυάσουμε; Έχω περισσότερες απορίες παρά απαντήσεις.

Ταινία την ταινία η πολιτική σάτιρά σας γίνεται πιο έντονη και πιο ξεκάθαρη. Εδώ μάλιστα επιστρατεύετε και αρκετά οπτικά ταμπού (εμετοί, αφοδεύσεις) για να την σπρώξετε στα άκρα. Η πρόκληση ήταν ένα από τα ζητούμενά σας;
Αν δεν το έκανα θα έμενα σε ασφαλή νερά. Το παιδικό, το χοντρό χιούμορ που λέμε, είναι συχνά απελευθερωτικό και πιο ειλικρινές από μια πνευματώδη ατάκα. Όλο αυτό είναι επίσης κι ένας τρόπος σχολιασμού του φόβου να χάσουμε την εικόνα μας. Ήθελα να σπάσω αυτή τη σοβαροφάνεια, η οποία χαρακτηρίζει και πολλούς ανθρώπους της κινηματογραφικής βιομηχανίας. Από κριτικούς μέχρι σνομπ σινεφίλ.

Εσείς δεν αισθάνεστε μέρος αυτής της ελίτ την οποία κριτικάρετε;
Ως ένα σημείο ναι. Αλλά το να πιστεύεις πως, όπως οι αριστεροί οι οποίοι έχουν ξεχάσει τον Μαρξ, πως οι πλούσιοι είναι κακοί και οι φτωχοί είναι καλοί, το θεωρώ αφελές. Ήθελα να αποφύγω αυτό το κλισέ. Οι πλούσιοι είναι τόσο καλοί και τόσο κακοί όσο και οι φτωχοί.

To_trigono_ths_thlipsis3
Η (πρόωρα χαμένη) Τσάρλμπι Ντιν στο "Τρίγωνο της Θλίψης"

Πιστεύετε δηλαδή πως πλούσιοι και φτωχοί έχουν τις ίδιες ευκαιρίες να είναι καλοί;
Φυσικά και όχι. Δείτε τον "Κλέφτη των Ποδηλάτων". Η ανθρώπινη ψυχολογία έχει διαχρονικές αναφορές, οι οποίες στην ταινία βγαίνουν στην επιφάνεια μετά το ναυάγιο. Αλλά όπως πρώτος επεσήμανε ο Μαρξ, οι οικονομικές και ταξικές αντιθέσεις καθορίζουν εντονότατα την ανθρώπινη συμπεριφορά. Η αρχική σκηνή στο εστιατόριο, στην οποία το ζευγάρι τσακώνεται για το ποιος πρέπει να πληρώσει το λογαριασμό, δεν θα μπορούσε ποτέ να συμβεί ανάμεσα σε δυο φτωχούς ανθρώπους. Είναι ένα πρόβλημα συμπεριφοράς πλουσίων, χορτασμένων ανθρώπων και πιστεύω πως η ταινία το υπογραμμίζει έντονα αυτό. Παρεμπιπτόντως δε, είναι κάτι το οποίο μου έχει συμβεί προσωπικά. Ακριβώς η ίδια διαφωνία και ο ίδιος διάλογος...

Μπορεί το ζευγάρι αυτό να είναι οι πρωταγωνιστές, την παράσταση όμως ως χαρακτήρας κλέβει ο καπετάνιος του Γούντι Χάρελσον.
Αλκοολικός, ιδεαλιστής, μαρξιστής... Είναι πράγματι ο πιο γραφικός ίσως, μα σίγουρα ο πλέον ενδιαφέρον χαρακτήρας της ταινίας, μιας και της δίνει ανάσες, την εκτονώνει χιουμοριστικά και αναδεικνύει πολλές από τις βασικές ιδέες της.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Σινεμά

Τα Μυαλά που Κουβαλάς 2

Διασκεδαστικό και ταυτόχρονα σκεπτόμενο σίκουελ της κορυφαίας animation δημιουργίας της Pixar. Αστείο και ψυχαναλυτικό, ευρηματικό και ευαίσθητο, επαναλαμβάνει κεφάτα μια δοκιμασμένη συνταγή.

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΗΣΤΟς ΜΗΤΣΗς
13/06/2024

Φρίμοντ

Οδοιπορικό αναζήτησης ανθρώπινης επικοινωνίας μέσα σ’ έναν κόσμο πολυπολιτισμικής μοναξιάς. Με αναζωογονητικό χιούμορ, κατασταλαγμένη σοφία και τη γήινη, απολαυστική απλότητα του πρώιμου Τζάρμους.

Παριζιάνικες Ιστορίες

Σπονδυλωτή, αλλά άνευρη κωμωδία, η οποία προσπαθεί αδέξια να φιλοσοφήσει και να εκβιάσει ένα γλυκόπικρα αισιόδοξο συναίσθημα.

Ο Κακός Ηθοποιός

Η βασική ιδέα ενός πιθανού θεατρικού δράματος αναπτύσσεται σαν ένα διαλογικό ψυχολογικό θρίλερ, το οποίο διατυμπανίζει τις καταγγελίες του με εκκωφαντικό διδακτισμό και ασυγχώρητη μελοδραματική υπερβολή.

Η Αόρατη Μάχη

Τολμηρή, μα άνιση και παρατραβηγμένη σάτιρα των ανατολίτικων περιπετειών πολεμικών τεχνών. Δεν παίρνει ποτέ τον εαυτό της στα σοβαρά, προοριζόμενη για ξέφρενες μεταμεσονύχτιες προβολές.

Κυνήγι Γειτόνων

Ξέπνοη και ανέμπνευστη αντιπαράθεση αστικής και επαρχιακής νοοτροπίας αλά γαλλικά. Η κοινωνική κριτική της είναι συγκαταβατική και η κωμική της γκάμα προβλέψιμα περιορισμένη.

Η Θηλιά

Τολμηρό σκηνοθετικό πείραμα που εντυπωσιάζει (η ταινία είναι γυρισμένη σε ένα και μόνο πλάνο), χωρίς όμως να συνοδεύεται από το ανάλογο ουσιαστικό κινηματογραφικό αποτέλεσμα.