«Χειροπαλαιστής»
Λίγο πριν πέσει η αυλαία του 24ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (10-20/3) το πρόγραμμα επιφύλασσε δύο από τις πιο αναμενόμενες ελληνικές πρεμιέρες, ξεχωριστούς, διαφορετικούς λόγους η καθεμία και σε διαφορετικά τμήματα.
Στο διεθνές διαγωνιστικό, μαζί με ακόμα δύο ελληνικές ταινίες ("Femicidio", "The Other Half") βρίσκεται το νέο ντοκιμαντέρ του πολύπειρου Παναγιώτη Ευαγγελίδη με τίτλο "Οι Γάμοι της Τήλου", μία ακόμα ποιοτική προσθήκη στην εκλεκτική φιλμογραφία του σκηνοθέτη (τα "Λάμπουν στο Σκοτάδι" και "Ίρβινγκ Παρκ" είναι must-see).
Όσοι θυμόμαστε τα ‘10s, ο τίτλος της ταινίας και μόνο είναι αρκετός για να αντιληφθούμε το περιεχόμενό της, αλλά και για να μεταφερθούμε σε μια εποχή που μοιάζει αιώνες πίσω. Στο νησί των Δωδεκανήσων το 2008, ο τότε δήμαρχος και ιδιαίτερα αγαπητός στην τοπική κοινωνία Τάσος Αλιφέρης, συμφώνησε να τελέσει τους πρώτους γκέι και λεσβιακούς πολιτικούς γάμους στην Ελλάδα. Ο Ευαγγελίδης καταγράφει όλο το αγωνιώδες παρασκήνιο, δίνοντάς μας πρόσβαση σε ένα ιστορικό γεγονός το οποίο οι περισσότεροι, όπως ο έφηβος τότε γράφων, γνωρίζαμε μονάχα μέσα από το κουτσομπολίστικο και κατάφωρα ομοφοβικό φίλτρο των ΜΜΕ.
Η κάμερα του Ευαγγελίδη είναι η μόνη φιλική που "συμμετέχει" στο ντοκιμαντέρ, καθώς απεικονίζονται επιπλέον εκείνες οι οποίες συνοδεύουν γνωστούς δημοσιογράφους, την ώρα που καλύπτουν τη διαδικασία με ύφος σκανδαλοθηρικό και πρόθεση να "σκυλεύσουν" τα ζευγάρια, όπως χαρακτηριστικά ακούγεται στην ταινία. Το εχθρικό κλίμα ακολουθεί παντού τους πρωταγωνιστές, ακόμα και εάν βρίσκονται δίπλα στο δήμαρχο. Η απειλή κινδύνου που διατρέχουν, δηλαδή, δεν πρόκειται για υπερβολή.
Όσο, λοιπόν, το ντοκιμαντέρ με τη μεστή και εύστοχη αφήγησή του εκπληρώνει το σημαντικό στόχο του της προστασίας και αναθέρμανσης μιας σπουδαίας ιστορικής στιγμής, καταφέρνει κάτι ανατριχιαστικό. Κατά τη διάρκειά του εμφανίζονται προσωπικότητες που σήμερα συνεχίζουν να ρίχνουν το ρατσιστικό δηλητήριό τους στο δημόσιο λόγο από ενισχυμένες θέσεις, όπως ο έκπτωτος(;) δημοσιογράφος τότε Κωνσταντίνος Μπογδάνος. Έπειτα, η σύντομη εμφάνιση του Γιώργου Καρατζαφέρη υπενθυμίζει πως κάποτε το ακροδεξιό ΛΑ.Ο.Σ. βρισκόταν στη Βουλή με ποσοστό σχεδόν 4%. Όταν, ύστερα, ένας ηλικιωμένος κάτοικος της Ρόδου επιτίθεται στα δύο ζευγάρια, όλοι δικαιολογημένα επιδεικνύουν συγκρατημένη ανοχή απέναντι σε ένα γραφικό ντόπιο. Σήμερα, έχοντας μεσολαβήσει και η βλαβερή εμπειρία της Χρυσής Αυγής, όταν οι "γραφικοί" πήραν την εκδίκησή τους, βλέποντας τα παραπάνω πλάνα σφίγγεται το στομάχι από το πόσο ανοιχτά εκκολαπτόταν μια ολόκληρη μισαλλόδοξη κοσμοθεωρία. Αλλά και από τη συνειδητοποίηση πως αυτή κάθε άλλο παρά έχει εξοβελιστεί κοινωνικά, κάτι που υπογραμμίζεται στο συγκινητικό φινάλε του ντοκιμαντέρ.
Σε διαφορετικό κλίμα και στη διαγωνιστική ενότητα Newcomers, βρίσκεται η μεγάλου μήκους εκδοχή της βραβευμένης μικρού "Χειροπαλαιστής" του Γιώργου Γούση, ο οποίος το περασμένο φθινόπωρο στη Θεσσαλονίκη παρουσίασε το υπέροχο ντεμπούτο του "Μαγνητικά Πεδία". Το ντοκιμαντέρ αποτελεί πορτρέτο το του αδερφού του σκηνοθέτη, Παναγιώτη, ο οποίος προσπαθεί να βάλει τη ζωή του σε μια σειρά επιδιώκοντας τη δύσκολη ισορροπία μεταξύ της επιβίωσης και της επίτευξης των προσωπικών ονείρων. Ο ίδιος δείχνει αποξενωμένος όταν συντηρεί το καφενείο ενός ορεινού χωριού, ανακαλύπτει τις ατέλειωτες δυσκολίες της πόλης όταν ανοίγει δικό του κατάστημα, κυνηγώντας παράλληλα την αγάπη του για πρωταθλητισμό.
Το να "πειράξεις" μια μεστή και επιτυχημένη μικρού μήκους θέλει ιδιαίτερη προσοχή και θάρρος, με το Γούση στην ουσία εδώ να παρέχει ένα άτυπο σίκουελ. Μετά τα οικεία εναρκτήρια 20’, περίπου, εμφανίζεται ο Παναγιώτης αντιμέτωπος με τις νέες υπαρξιακές προκλήσεις του. Το ενδοσκοπικό ψυχογράφημά του πρωταγωνιστή αποκτά ρομαντικές διαστάσεις μονάχα εκεί που ταιριάζει, στις πιο απροσδόκητα γλυκές μάλιστα στιγμές της ταινίας, ενώ ουδέποτε καλλωπίζεται η περσόνα του. Στο κάτω κάτω, ο ήρωας – χειροπαλαιστής πλαισιώνεται ως ένας μοντέρνος άντρας της εργατικής τάξης, απογοητευμένος αλλά όχι ηττημένος, ο οποίος εκείνο που ξέρει καλά είναι το σώμα του και πώς δουλεύει. Υπό αυτήν την έννοια, οι αντιφάσεις είναι αυτές που του προσδίδουν ενδιαφέρον και γοητεία, σε ένα φιλμ τεκμηρίωσης που διαχειρίζεται τη λαϊκότητα του υποκειμένου του με ειλικρινή αυθεντικότητα.
Θυμίζουμε πως τα παραπάνω αλλά και δεκάδες ακόμα ντοκιμαντέρ μπορείτε να τα παρακολουθήσετε στην πλατφόρμα του φεστιβάλ (https://online.filmfestival.gr) η οποία θα είναι διαθέσιμη μέχρι τη Δευτέρα τα μεσάνυχτα (21/3).
