Αναρωτηθήκατε ποτέ τι νιώθουν οι αστροναύτες όταν αντικρίζουν τη Γη για πρώτη φορά από διάστημα; Για να περιγράψει τα συναισθήματά τους ο συγγραφέας Φρανκ Γουάιτ το 1987 χρησιμοποίησε τον όρο «overview effect» (πανοραμική εντύπωση), καθώς οι αστροναύτες βιώνουν μια στιγμή απόλυτης επίγνωσης και υπαρξιακής ολοκλήρωσης κοιτώντας τον κόσμο ως μια ενιαία ύπαρξη.
Αυτή είναι η έννοια που διατρέχει τις 14 ταινίες που συμμετέχουν στο διεθνές διαγωνιστικό τμήμα του 60ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης (31/10-10/11), το οποίο όπως συνηθίζει τα τελευταία χρόνια επιλέγει μια άτυπη κοινή θεματική για τις παραγωγές που διεκδικούν τον Χρυσό Αλέξανδρο. Σύμφωνα με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του φεστιβάλ Ορέστη Ανδρεαδάκη:
«To overview effect αφορά τον τρόπο που κοιτάζουμε τη Γη, τη ζωή, τους εαυτούς μας από μακριά. Το πώς ανακαλύπτουμε ότι αυτά που μοιάζουν να μας χωρίζουν στη Γη, εξαφανίζονται όταν τα κοιτάς από απόσταση. Το γεγονός ότι οι αστροναύτες δεν μπορούν να δουν σύνορα, ταξικές, κοινωνικές, πολιτισμικές ή θρησκευτικές διαφορές τούς κάνει να συνειδητοποιήσουν την σκληρή πραγματικότητα της ζωής στη Γη. Το Overview Effect δεν προκαλεί μόνο μια γνωστική μετάλλαξη, αλλά αποτελεί και μια έκκληση για δράση».
Αναλυτικά οι ταινίες του διεθνούς διαγωνιστικού τμήματος ως τώρα:
Monos (Αλεχάντρο Λάντες)
Μια ομάδα εφήβων ζει απομονωμένη στη ζούγκλα. Αυστηροί κανόνες, τελετουργικά, επικίνδυνα «παιχνίδια» με όπλα συμβάλλουν στην αύξηση της παράνοιας ανάμεσα στα νεαρά μέλη της ιδιότυπης αυτής συμμορίας. Ένα γεμάτο ένταση θρίλερ που προβλήθηκε στο πρόσφατο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου και κέρδισε Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Φεστιβάλ του
Σάντανς.
Song Without a Name (Μελίνα Λεόν)
Ένα συγκινητικό κινηματογραφικό ντεμπούτο που θα αγαπήσουν όσοι λάτρεψαν το «Ρόμα» του Αλφόνσο Κουαρόν, η ταινία της Λεόν έχει ως κεντρική ηρωίδα την Χεορχίνα, μια νεαρή γυναίκα που έρχεται αντιμέτωπη με την απαγωγή της νεογέννητης κόρης της. Η τροχιά της θα διασταυρωθεί με εκείνη ενός δημοσιογράφου που προσπαθεί να ρίξει φως σε κύκλωμα πώλησης βρεφών στο Περού της δεκαετίας του 1980.
Patrick (Τιμ Μίελαντς)
Ο 38χρονος Πάτρικ ζει με τους γονείς του σε μια κατασκήνωση γυμνιστών. Όλοι τον ξέρουν, αλλά κανένας δεν μοιάζει να τον συμπαθεί. Όταν ο πατέρας του πεθαίνει, ο Πάτρικ πρέπει να αρχίσει να παίρνει αποφάσεις. Μόνο που έχει χάσει το αγαπημένο του σφυρί... Βραβείο
σκηνοθεσίας για τον Φλαμανδό Τιμ Μίελαντς στο φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι.
Fire Will Come (Όλιβερ Λάσε)
Ο Άμαντορ Κόρο, ο οποίος έχει καταδικαστεί για εμπρησμό, βγαίνει από τη φυλακή και επιστρέφει στο σπίτι του, σε ένα μικρό χωριό της Γαλικίας, όπου μένει η ηλικιωμένη μητέρα του, Μπενεντίκτα, με τις τρεις αγελάδες τους. Η ζωή κυλά ήρεμα μέχρι τη στιγμή που μια τεράστια φωτιά καταστρέφει την περιοχή. Η ταινία απέσπασε το βραβείο της Επιτροπής στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα του
Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Κανών.
Lillian (Αντρέας Χόρβαθ)
Η Λίλιαν είναι μια Ρωσίδα μετανάστρια που ζει στη Νέα Υόρκη. Όταν η βίζα της λήγει, θα αποφασίσει να πραγματοποιήσει ένα ταξίδι με τα πόδια μέχρι το σπίτι της. Το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Αυστριακού Αντρέας Χόρβαθ προβλήθηκε στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στις Κάννες.
Οι ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος σε συνδυασμό με την έννοια του «overview effect» ενέπνευσαν νέους Έλληνες εικαστικούς οι οποίοι φιλοτέχνησαν έργα βασισμένοι σε αυτά. Η σχετική έκθεση θα εγκαινιαστεί στις 2/11 και τα έργα παρουσιάζονται στο MOMus - Πειραματικό Κέντρο Τεχνών (Αποθήκη Β1, Λιμάνι Θεσσαλονίκης).
Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην έκθεση είναι οι: Αλέξης Βασιλικός, Γιώργος Γεροντίδης, Χρήστος Δεληδήμος, Μαριάννα Ιγνατάκη, Kalos - Klio (Χρήστος Καλός και Κλειώ Τανταλίδη), Ειρήνη Καραγιαννοπούλου, Πάνος Κομπής, Μανώλης Λεμός, Βιργινία Μαστρογιαννάκη και Ηλίας Μαμαλίογκας, Κωνσταντίνος Πάτσιος, Αντιγόνη Τσαγκαροπούλου, Παύλος Τσάκωνας, Δέσποινα Φλέσσα, Ζωή Χατζηγιαννάκη.
