Πιστό στο ανοιξιάτικο ραντεβού του, το αθηναϊκό φεστιβάλ του γαλλόφωνου σινεμά συμπληρώνει φέτος δύο δεκαετίες αδιάλειπτης παρουσίας, με μια επετειακή διοργάνωση που έρχεται από 2 έως 10/4 στις αίθουσες Δαναός, Άστορ και, φυσικά, στο αμφιθέατρο «Θόδωρος Αγγελόπουλος» στο Γαλλικό Ινστιτούτο.
Το «Γαλλόφωνο» απολάμβανε ανέκαθεν μια ξεχωριστή θέση στον προσωπικό φεστιβαλικό μου χάρτη, από την πρώτη φορά που το παρακολούθησα το 2013. Τότε ήταν το «Punk» του Ζαν-Στεφάν Σοβέρ («Προσευχήσου Πριν Πεθάνεις») που μου έμεινε αξέχαστο –σε αυτό βοήθησε και η συμμετοχή των Adicts στην ταινία– και έκτοτε κάθε χρονιά ανακαλύπτω τουλάχιστον ένα μικρό διαμάντι στο πρόγραμμά του.
Πρόσθετο δέλεαρ η άρρηκτη σύνδεση του θεσμού με την έλευση της άνοιξης και τις πρώτες βόλτες στην ηλιόλουστη Αθήνα, η στάση για χάζι στους δίσκους του Rock 'n' Roll Circus ανηφορίζοντας τη Σίνα, προτού –ελάχιστα αργοπορημένος– βρω τη θέση μου στο αμφιθέατρο του Γαλλικού Ινστιτούτου. Αυτές οι μέρες δεν αργούν, όμως, μιας και το επετειακό Γαλλόφωνο φεστιβάλ βρίσκεται λιγότερο από μία εβδομάδα μακριά, επιφυλάσσοντας ένα πλούσιο σε συγκινήσεις πρόγραμμα προβολών, εκδηλώσεων και αφιερωμάτων σε σπουδαίους σκηνοθέτες. Allons-y...
Γκρο πλαν με άρωμα Γαλλίας
Μια ιδιαίτερη κεντρική θεματική επέλεξαν οι ιθύνοντες του φεστιβάλ, θέλοντας να αναδείξουν τη σχέση του κινηματογράφου με την τέχνη του αρώματος που δεν παίρνουμε συχνά... μυρωδιά. Υπό το γενικό τίτλο «Άρωμα, μόδα: μια γαλλική ιδιαιτερότητα», η ενότητα αυτή απαρτίζεται από πέντε στιλάτα, αν και διαφορετικού ύφους φιλμ στα οποία ένας οίκος αρωμάτων ή κάποιο φιαλίδιο αφήνουν το σημάδι τους στην πλοκή και προσφέρουν μια διακριτική γοητεία στην ατμόσφαιρα.
Πρόκειται για τις ταινίες «Η Ανάκριση» (Κλοντ Μιλέρ, 1981), «Το Πρώτο μου Πάρτι» (Κλοντ Πινοτό, 1980), «Το Τελευταίο Μετρό» (Φρανσουά Τριφό, 1980), «Τρεις Θέσεις για την Παράσταση» (Ζακ Ντεμί, 1988) και «Violette Nozière» (Κλοντ Σαμπρόλ, 1978). Για να απολαύσετε στο έπακρο το αφιέρωμα, σημειώστε το masterclass της ιστορικού και ειδικού στα θέματα των αρωμάτων Ελιζαμπέτ ντε Φεϊντό (3/4) που εγκαινιάζει την ενότητα.
Η Κρουαζέτ στην Αθήνα
Οι cartes blanches των φεστιβάλ ανά τον κόσμο συνηθίζεται να δίνονται σε μεμονωμένους δημιουργούς για να επιλέξουν ένα δικό τους μίνι πρόγραμμα ταινιών. Το Γαλλόφωνο όμως πρωτοτυπεί και αναθέτει αυτήν την τιμή στους ανθρώπους πίσω από το διασημότερο παράλληλο τμήμα του Φεστιβάλ Κανών, το Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών. Το ιστορικό αυτό κομμάτι της πρωτοκλασάτης διοργάνωσης ιδρύθηκε ένα χρόνο μετά τα γεγονότα του Μάη του ’68, αντανακλώντας την αντίδραση των Γάλλων δημιουργών σε έναν φεστιβαλικό θεσμό αρτηριοσκληρωτικό και εφησυχασμένο.
Έκτοτε από το «Δεκαπενθήμερο» έχουν αναδειχθεί δεκάδες πρωτοποριακοί δημιουργοί, ανάμεσά τους και οι δύο σκηνοθέτες που επέλεξαν οι υπεύθυνοι για να παρουσιάσουν στο φεστιβάλ της Αθήνας: ο γεννημένος στο Μαρόκο Φιλίπ Φουσόν και ο αιρετικός Μπρουνό Ντιμόν. Έτσι, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να ανακαλύψει τις δύο τελευταίες ταινίες του Φουσόν, το βραβευμένο με Σεζάρ καλύτερης ταινίας «Fatima» (2015) και το πρόσφατο «Amin» (2018), καθώς και τις δύο σεζόν της πρόσφατης ριζοσπαστικής τηλεοπτικής σειράς που σκηνοθέτησε ο Ντιμόν, «Ο αλητάμπουρας» και «Coincoin, το μούτρο και οι αδίστακτοι».
Διαγωνιστικό τμήμα πολλών αστέρων
Συνολικά εννέα ταινίες θα διεκδικήσουν το βραβείο της κριτικής επιτροπής και των θεατών του φεστιβάλ. Ανάμεσά τους βρίσκουμε ξεχωριστούς δημιουργούς, αλλά και πλήθος διάσημων Γάλλων ηθοποιών σε πρωταγωνιστικούς ρόλους. Την αυλαία σηκώνει η διαρκώς εξελισσόμενη και πάντα εντυπωσιακή Αντέλ Ενέλ, η οποία αναφωνεί πως «Το Πρόβλημά μου είσαι Εσύ» στην ανατρεπτική κομεντί του Πιέρ Σαλβαντορί.
Φυσικά, από το διαγωνιστικό τμήμα δεν θα μπορούσε να λείπει η νέα ταινία της Ζιλιέτ Μπινός με τίτλο «Ποια Νομίζεις ότι Είμαι», στην οποία η σπουδαία ηθοποιός φτιάχνει ένα ψεύτικο προφίλ στα social media που την οδηγεί σε απρόβλεπτες καταστάσεις. Την ταινία υπογράφει ο παλιός γνώριμος του Γαλλόφωνου και ταλαντούχος σκηνοθέτης Σαφί Νεμπού («Στα Δάση της Σιβηρίας»).
Ακόμη, δεν ξέρουμε για εσάς, αλλά εμείς ανυπομονούμε να δούμε την επιτυχημένη εμπορικά κωμωδία «Κολύμπα ή αλλιώς βυθίσου» του γνωστού ηθοποιού και σκηνοθέτη Ζιλ Λελούς, και ο λόγος είναι απλός: οι Γκιγιόμ Κανέ, Ματιέ Αμαλρίκ, Μπενουά Πελβούλρντ και Φιλίπ Κατρίν (Σεζάρ β' αντρικού ρόλου) ενσαρκώνουν μια παρέα καταθλιπτικών μεσήλικων, οι οποίοι αποφασίζουν να φτιάξουν ομάδα... συγχρονισμένης κολύμβησης, ελπίζοντας να βρουν ένα νόημα στη ζωή τους. Τον Λελούς, όμως, τον βρίσκουμε και μπροστά από την κάμερα στη γλυκόπικρη «Τρυφερή Αγκαλιά» (Ζαν Ανρί), όπου μαζί με τη Σαντρίν Κιμπερλέν αναλαμβάνουν την προσωρινή ανατροφή ενός ανεπιθύμητου μωρού.
Κολάζ συναρπαστικών ιστοριών
Το πολυπρόσωπο σύγχρονο γαλλόφωνο σινεμά έρχεται στο προσκήνιο στο Πανόραμα Γαλλικού Κινηματογράφου, όπου συγκεντρώνονται περισσότερες από είκοσι ταινίες. Ξεχωρίζει το λυρικό animation «Funan» (Ντενί Ντο) που απέσπασε πέρσι το μεγάλο βραβείο στο φεστιβάλ του Ανεσί, το σημαντικότερο στον κόσμο για ταινίες κινουμένων σχεδίων. Με τους Μπερενίς Μπεζό και Λουί Γκαρέλ να δανείζουν τις φωνές τους στους κεντρικούς χαρακτήρες της ταινίας, παρακολουθούμε την αγωνιώδη περιπέτεια μιας μητέρας, καθώς αναζητά το χαμένο τετράχρονο γιο της την περίοδο της επανάστασης των Κόκκινων Χμερ.
Έντονο ελληνικό στοιχείο εντοπίζουμε στο «Μελτέμι» του Βασίλη Δόγανη, ο οποίος κινηματογραφεί την Δάφνη Ιωακειμίδου-Πατακιά στο ρόλο μιας νεαρής Γαλλίδας η οποία επιστρέφει στη Λέσβο, τον τόπο καταγωγής της, μετά το θάνατο της μητέρας της, προσπαθώντας να ξεπεράσει την απώλειά της. Μαζί της ταξιδεύουν και δύο φίλοι της, οι οποίοι θα πάρουν μια καλή γεύση ελληνικού καλοκαιριού και ερωτικών μπερδεμάτων.
Με μεγάλο ενδιαφέρον περιμένουμε να δούμε επίσης το «Guy», ένα φιλμ που αναμειγνύει τη μυθοπλασία με το ντοκιμαντέρ και στο οποίο ένας δημοσιογράφος μαθαίνει πως ο πραγματικός του πατέρας είναι ένας ζωντανός θρύλος της γαλλικής μουσικής. Τότε αποφασίζει να πάρει μια κάμερα, να τον γνωρίσει και έπειτα να ακολουθήσει κάθε του κίνηση. Ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής Άλεξ Λουτζ βραβεύτηκε με Σεζάρ καλύτερου ηθοποιού για την ερμηνεία του, με την ταινία να αποσπά και το βραβείο πρωτότυπης μουσικής.
Από την άλλη, έχουμε τον Βέλγο Γιοακίμ Λαφός, ο οποίος στο παρελθόν μας έχει χαρίσει σοκαριστικά δράματα με τρομερή ένταση, όπως τα «Πέρα από τη Λογική» (2012) και «Λευκοί Ιππότες» (2015). Για τις ανάγκες της νέας του ταινίας με τίτλο «Οδοιπορικό», διασκευάζει το μυθιστόρημα «Continuer» του Λοράν Μοβινιέ, το οποίο εστιάζει στην επεισοδιακή σχέση ανάμεσα σε μια μητέρα και τον νεαρό γιο της. Στην ταινία πρωταγωνιστούν ο Κέισι Μοτέ Κλάιν –ίσως τον θυμάστε από το εξαιρετικό «Η Αδερφή μου» (2012) πλάι στη Λεά Σεϊντού– και η Βιρζινί Εφρά, η οποία θα βρεθεί στην Αθήνα για να παρουσιάσει την ταινία.
Εκτός από τη γνωστή ηθοποιό, το φεστιβάλ θα επισκεφτούν και άλλοι καλεσμένοι, όπως η σκηνοθέτιδα Κλερ Μπερζέ («Αγάπη είναι»), η οποία έχει βραβευτεί με Χρυσή Κάμερα στις Κάνες για την ταινία «Party Girl» (2014). Τέλος, αν βλέποντας το «Φανταστικές Αγάπες» (2010) του Ξαβιέ Ντολάν δεν μπορούσατε να πάρετε τα μάτια σας από τον Νιλς Σνάιντερ, μάθετε ότι πρόκειται να δώσει το «παρών» στο φεστιβάλ μαζί με τη σκηνοθέτιδα Κατρίν Κορσινί, για την ταινία «Μια Αγάπη Ανεπιθύμητη». Rendez-vous aux cinémas alors, και καλό φεστιβάλ!
Στο τηλεοπτικό μυαλό του Μπρουνό Ντιμόν
Από την πρώτη του, βραβευμένη στις Κάνες, ταινία («La Vie de Jesus», 1997) μέχρι το εικονοκλαστικό μιούζικαλ «Jeannette, L'Enfance de Jeanne d'Arc» (2017), ο Μπρουνό Ντιμόν βρίσκεται διαχρονικά στην πρώτη γραμμή του αντισυμβατικού ευρωπαϊκού σινεμά. Οι ταινίες του κατασκευάζουν μια weird εικόνα της σύγχρονης Γαλλίας (παράλογη, μοναχική, αγχώδη), εξερευνούν τολμηρά ζητήματα οικειότητας και σεξουαλικότητας, την ώρα που υιοθετούν μια εντελώς ανορθόδοξη προσέγγιση στους αφηγηματικούς κανόνες.
Τα παραπάνω στοιχεία εφαρμόστηκαν με απόλυτη επιτυχία στις δύο σεζόν («Ο Αλητάμπουρας», «Coincoin, το μούτρο και οι αδίστακτοι») της παράξενα χιουμοριστικής τηλεοπτικής σειράς με ήρωα τον Κενκέν (Αλάν Ντελάι) και τους εκκεντρικούς αστυνομικούς Βαν ντερ Βέιντεν (Μπερνάρ Προυβόστ) και Σαρπεντιέ (Φιλίπ Ζορέ). Η υπόθεσή της τοποθετείται σε μια μικρή πόλη όπου συμβαίνουν μια σειρά από ανεξήγητα φαινόμενα. Στην πρώτη σεζόν ήταν η ανακάλυψη ανθρώπινων μελών σε στομάχι νεκρής αγελάδας που απασχόλησε τους έκπληκτους κατοίκους, ενώ στη δεύτερη τους κυριεύει ο τρόμος της Αποκάλυψης, όταν μαύρο μάγμα αρχίζει να πέφτει αναίτια από τον ουρανό.
