Ο Άλμπερτ Φίνεϊ υπήρξε ένα από τα πρόσωπα που καθόρισαν το βρετανικό μεταπολεμικό σινεμά, πρωταγωνιστώντας σε ταινίες – ορόσημα των ‘60s και του free cinema, ενώ αργότερα, χάρη στη σπάνια ικανότητά του να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε ρόλου, διεύρυνε το ταλέντο και το ακροατήριό του. Δε βραβεύτηκε ποτέ με Όσκαρ, αν και υπήρξε 5 φορές υποψήφιος, ενώ συνέχισε να δουλεύει στο σινεμά μέχρι το 2012 όταν εμφανίστηκε στο τζεϊμσποντικό «Skyfall» (Σαμ Μέντες). Ο Φίνεϊ πέθανε χθες σε ηλικία 82 ετών, πρώτα όμως άφησε μια ξεχωριστή κινηματογραφική παρακαταθήκη με ταινίες όπως οι παρακάτω.
«Σάββατο Βράδυ, Κυριακή Πρωί» (Κάρελ Ράιζ, 1960)
Ο πρώτος πρωταγωνιστικός ρόλος του Φίνεϊ έμελλε να είναι στο αριστουργηματικό μυθοπλαστικό ντεμπούτο του Ράιζ, το οποίο όρισε το ύφος του free cinema και των «kitchen sink» δραμάτων. Ο ίδιος ο ηθοποιός ενσάρκωσε με τέτοια ένταση και ρεαλισμό το χαρακτήρα του οργισμένου νεαρού εργάτη που ταυτίστηκε με αυτόν, ενώ απέσπασε και ένα BAFTA.
«Κάτω από το Ηφαίστειο» (Τζον Χιούστον, 1984)
Ένας αδίκως παραγνωρισμένος ρόλος του Φίνεϊ είναι εκείνος του αλκοολικού προξένου στη σπαρακτική διασκευή του δεξιοτέχνη Χιούστον στο ομότιτλο ημι-αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Μάλκολμ Λόουερι. Εδώ ο Βρετανός, στο ρόλο ενός συντετριμμένου αυτοκαταστροφικού άνδρα, δίνει μια ερμηνεία που σφίγγει το στομάχι και ραγίζει καρδιές ειδικά στο δεύτερο μισό της ταινίας, όταν εμφανίζεται η γυναίκα που αγαπά.
«Το Πέρασμα του Μίλερ» (Τζόελ & Ίθαν Κοέν, 1990)
Οι Κοέν στα ντουζένια τους, μετά τα «Μόνο Αίμα» και «Arizona Junior», καταπιάνονται με το φιλμ νουάρ και ενώνουν τις δυνάμεις τους με τον Φίνεϊ, ο οποίος εδώ υποδύεται μοναδικά έναν μοχθηρό μα στιλάτο μαφιόζο. Στην ταινία πάντως είχε και έναν δεύτερο, κρυφό, ρόλο καθώς μεταμφιεσμένος εμφανίζεται φευγαλέα ως υπηρέτρια σε μια σκηνή.
«Έγκλημα στο Οριάν Εξπρές» (Σίντεϊ Λιούμετ, 1974)
Μια από τις εμπορικότερες επιτυχίες του Βρετανού ήρθε σε μια από τις καλύτερες σινε-μεταφορές του βιβλίου της λαίδης του μυστηρίου Αγκάθα Κρίστι, με εκείνον να ενσαρκώνει τον θρυλικό ντετέκτιβ Ηρακλή Πουαρό πλαισιωμένο από ένα πρωτοκλασάτο καστ υποψήφιων δολοφόνων...
«Tom Jones» (Τόνι Ρίτσαρντσον, 1963)
Μία ακόμα συνεργασία με εμβληματικό σκηνοθέτη του free cinema που απέφερε καρπούς, αυτήν τη φορά με τον δημιουργό του «Η Μοναξιά του Δρομέα Μακρινών Αποστάσεων», έφερε τον Φίνεϊ για τα καλά στο προσκήνιο, καθώς με αυτήν την ταινία απέσπασε την πρώτη του υποψηφιότητα για Όσκαρ. Σε έναν από τους πιο feelgood ρόλους της καριέρας του, υποδύεται ένα νεαρό άντρα ο οποίος ρίχνεται με πάθος στις χαρές της ζωής.
