Δώδεκα ταινίες μυθοπλασίας σε 24 χρόνια ήταν ο απολογισμός του Πιέρ Πάολο Παζολίνι από τη στιγμή που ολοκλήρωσε το σκηνοθετικό του ντεμπούτο «Ακατόνε» (1961) μέχρι τη βίαιη δολοφονία του τον Νοέμβριο του 1975 στη Ρώμη. Ήταν μόλις 53 ετών, είχε όμως προλάβει να ταράξει τα νερά του παγκόσμιου κινηματογράφου με το πρωτόγνωρο, εικονοκλαστικό σκηνοθετικό όραμά του, το οποίο πάντρευε τη γλώσσα των κινηματογραφικών πλανών με τις πιο περίπλοκες φιλοσοφικές ιδέες. Το πολυπρισματικό έργο του ριζοσπαστικού δημιουργού παρουσιάζεται εκτενώς στην ταράτσα της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, σε ένα αναδρομικό αφιέρωμα που κανένας λάτρης του σινεμά δεν πρέπει να χάσει, από τις 12 μέχρι τις 20 Σεπτεμβρίου.
Εκ γενετής αντιδραστικός
Η πολιτική ιδεολογία και η καλλιτεχνική δημιουργία είναι έννοιες αδιαχώριστες στο μυαλό του Παζολίνι και αποδίδονται στις ταινίες του άλλοτε ρεαλιστικά, με βάση τη μεταπολεμική κληρονομιά του ιταλικού νεορεαλισμού («Μάμα Ρόμα», «Όρνια και Πουλάκια»), και άλλοτε με τη χρήση αντισυμβατικής αφήγησης η οποία εξετάζει τον περίπλοκο ανθρώπινο ψυχισμό («Θεώρημα», «Χοιροστάσιο»). Ας μην ξεχνάμε πως η δεκαετία του ’60, όταν κυκλοφόρησε το κυρίως έργο του Παζολίνι, ήταν μια περίοδος διεκδικήσεων και ριζικών αλλαγών σε όλα τα επίπεδα, με τον σκηνοθέτη να παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτές.
Ο ίδιος αυτοχαρακτηριζόταν «καθολικός μαρξιστής» και ήταν υπέρμαχος της αποτίναξης των περιορισμών τόσο εντός όσο κι εκτός της κινηματογραφικής αίθουσας, στάση που υπερασπιζόταν με συχνές παρεμβάσεις στο δημόσιο λόγο. Όπως όταν το 1964, που η σεξουαλική απελευθέρωση ήταν ακόμη ψίθυρος, πήρε μια κάμερα κι ένα μικρόφωνο για να βγει στο δρόμο και να ρωτήσει ανθρώπους κάθε ηλικίας τι πιστεύουν για το σεξ («Ερωτικές Συναντήσεις»).
Ή όταν τέσσερα χρόνια μετά, εν μέσω βίαιων συγκρούσεων των φοιτητών με την αστυνομία, δεν υπερασπίστηκε τους διαδηλωτές και δήλωνε πως «έχουν τα πρόσωπα των πατεράδων τους», υπονοώντας πως στερούνται επαφής με την εργατική τάξη.
Ο Παζολίνι είχε ένα απαράμιλλο θάρρος όταν εξέφραζε τη γνώμη ή το όραμά του, ενώ κατόρθωνε να αντικρίζει την ουσία όλων των πραγμάτων, ακόμη και των πιο αποτρόπαιων. Αυτή του η ικανότητα απογειώθηκε στο σοκαριστικό κύκνειο άσμα του «Σαλό ή 120 Μέρες στα Σόδομα», μια ταινία που αποτελεί την καλύτερη αποτύπωση της διαστροφής στη μαζική ψυχολογία του φασισμού.
Ο Παζολίνι από την αρχή
Εκτός από τις παραπάνω, άλλες έντεκα ταινίες περιλαμβάνονται στο αφιέρωμα, μερικές εκ των οποίων προβάλλονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Μία από αυτές είναι η «Οργή του Παζολίνι», μια νέα βερσιόν της ταινίας του «Η Οργή» (1963), διάρκειας 80 λεπτών, η οποία διερευνά τον ιδεολογικό κόσμο της δεκαετίας του ’60 μέσα από δύο ασύμβατους ομιλητές: τον ίδιο τον ποιητή και τον φιλομοναρχικό καρτουνίστα Τζιοβάνι Γκουαρέσκι.
Το αφιέρωμα προσφέρει επίσης τη σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσουμε παραλειπόμενα των ταινιών «Όρνια και Πουλάκια» και «Χίλιες και μία Νύχτες». Θα δούμε στη μεγάλη οθόνη τα επεισόδια που είχε σκηνοθετήσει ο Παζολίνι στις σπονδυλωτές ταινίες «Ro.Go.Pa.G.» (1963 - Ρομπέρτο Ροσελίνι, Ζαν-Λικ Γκοντάρ και Ούγκο Γκρεγκορέτι) και «Capriccio all’Italiana» (1968 - Μάουρο Μπολονίνι, Μάριο Μονιτσέλι, Στένο, Πίνο Ζακ και Φράνκο Ρόσι), με τίτλους «Το Τυρί» και «Τι Πράγμα Είναι τα Σύννεφα;» αντίστοιχα.
Καλεσμένος στην επίσημη έναρξη του αφιερώματος είναι ο Νινέτο Ντάβολι, συνεργάτης και ηθοποιός του Παζολίνι, ο οποίοςθα βρίσκεται στην προβολή του «Χίλιες και μία Νύχτες» (13/9, 8.30 μ.μ.). Τέλος, το Μουσείο Κινηματογράφου της Ταινιοθήκης θα φιλοξενήσει την έκθεση «Η Ανατολή του Πιέρ Πάολο Παζολίνι», η οποία περιλαμβάνει φωτογραφίες του σκηνοθέτη διά χειρός Ρομπέρτο Βίλα από τα γυρίσματα της ταινίας «Χίλιες και μία Νύχτες», με τον φωτογράφο να δίνει το «παρών» στα εγκαίνια (13/9, 7.30 μ.μ., μέχρι 27/9).
Περισσότερες πληροφορίες
Πιέρ Πάολο Παζολίνι Ο Μεγάλος Αιρετικός στο Λαΐς
<P>Είσ.: €5 / εβδομαδιαία κάρτα €50 (€40 μειωμ.)<BR><U><BR>Πέμπτη 13</U><BR><STRONG>20.30</STRONG> Χίλιες και μία Νύχτες (1973-1974)<BR><U>Παρασκευή 14<BR></U><STRONG>20.00</STRONG> Μήδεια (1969)<BR><STRONG>22.15</STRONG> Το Τυρί (1962-1963)<BR><U>Σάββατο 15</U><BR><STRONG>20.00</STRONG> Βασιλιάς Οιδίπους (1967)<BR><STRONG>22.15</STRONG> Το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (1964)<BR><U>Κυριακή 16</U><BR><STRONG>19.45</STRONG> Σαλό ή 120 Μέρες στα Σόδομα (1975)<BR><STRONG>22.15</STRONG> Χοιροστάσιο (1969)<BR><U>Δευτέρα 17</U><BR><STRONG>20.00</STRONG> Θεώρημα (1968)<BR><STRONG>22.15</STRONG> Τι Πράγμα είναι τα Σύννεφα (1967) / Η Οργή του Παζολίνι (1963)<BR><U>Τρίτη 18</U><BR><STRONG>20.00</STRONG> Ερωτικές Συναντήσεις (1964)<BR><STRONG>22.15</STRONG> Όρνια Πουλάκια (1965-1966) / Ο Τοτό στο Τσίρκο (1965-1966)<BR><U>Τετάρτη 19</U><BR><STRONG>20.00</STRONG> Ακατόνε (1961)<BR><STRONG>22.15</STRONG> Το Δεκαήμερο (1971)</P>
