Απεβίωσε σήμερα σε ηλικία 91 ετών ο Αμερικανός ηθοποιός Χάρι Ντιν Στάντον στο Λος Άντζελες. Στη μακρά καριέρα του, που μετρά σχεδόν διακόσιες συμμετοχές στον κινηματογράφο και την τηλεόραση, ο Στάντον ξεχώριζε για τις βαθιά εσωτερικές ερμηνείες του που γεμάτες ένταση έμεναν αξέχαστες ακόμα και αν ο ίδιος συμμετείχε σε ελάχιστες σκηνές.
Γεννήθηκε στο Ίρβαϊν του Κεντάκι το 1926 και ξεκίνησε την καριέρα του στην υποκριτική το 1954. Στις δεκαετίες του '50 και του '60 συμμετείχε σε πολυάριθμες τηλεοπτικές σειρές και λιγοστές ταινίες, με ξεχωριστές περιπτώσεις τα «13 Εγκλήματα Ζητούν Ένοχο» του Άλφρεντ Χιτσκοκ και το γουέστερν «Ride in the Whirlwind» του Μόντε Χέλμαν σε σενάριο Τζακ Νίκλσον. Ο Νίκολσον, που πρωταγωνιστεί στην ταινία, συμβούλευσε τον Στάντον να αφήσει την γκαρνταρόμπα να κάνει την υποκριτική και εκείνος απλά να είναι ο εαυτός του, προτροπή που ακολούθησε στην υπόλοιπη καριέρα του. Τη δεκαετία του '70 έκανε το πέρασμα το σινεμά κρατώντας μικρούς ρόλους σε σπουδαίες ταινίες όπως «Η Μεγάλη Μονομαχία» του Σαμ Πέκινπα και «Ο Νονός 2» του Φράνσις Φορντ Κόπολα, με πρώτη χαρακτηριστική ερμηνεία του στο «Alien: Επιβάτης του Διαστήματος».
Ακολούθησε η χρυσή εποχή των ερμηνειών που τον έβαλαν για τα καλά στο πάνθεον των σπουδαίων ηθοποιών της γενιάς του, με τον Στάντον να ισορροπεί μεταξύ καλτ παραγωγών, σινεφίλ ταινιών και ποιοτικών εμπορικών φιλμ συνεργαζόμενος με κορυφαίους σκνηοθέτες. Τον βλέπουμε μεταξύ άλλων στην «Απόδραση από τη Νέα Υόρκη» και «Κριστίν» του Τζόν Κάρπεντερ, στο «Repo Man» του Άλεξ Κοξ και στην «Κουκλίτσα με τα Ροζ» του Χάουαρντ Ντόιτς.
Οι άνθρωποι που άλλαξαν την καριέρα του και τον έφρεραν στο προσκήνιο ήταν οι Βιμ Βέντερς και Ντέιβιντ Λιντς. Ο πρώτος του έδωσε τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ταινία «Παρίσι, Τέξας», που έμελλε να κερδίσει το Χρυσό Φοίνικα εκείνη τη χρονιά, με τον Στάντον σε ηλικία 58 ετών σχεδόν αμίλητος να παραδίδει μια σπαρακτική ερμηνεία για απώλεια, την ενοχή και την επιθυμία στο πλάι της Ναστάζια Κίνσκι.
Με τον Ντέιβιντ Λιντς η αρχή έγινε στην επίσης βραβευμένη με Χρυσό Φοίνικα «Ατίθαση Καρδιά», για να ακολουθήσουν τρεις ακόμα ταινίες: «Ο Ύποπτος Κόσμος του Τουίν Πικς», «The Straight Story» και «Inland Empire». Ο Στάντον στις ταινίες του μπορεί να μην ήταν ο πρωταγωνιστής, οι ερμηνείες του όμως ήταν καθοριστικές όπως συνέβη στην τελευταία σκηνή του «The Straight Story» που ραγίζει καρδιές.
Οι δυο τους βρέθηκαν ξανά μαζί για την τρίτη σεζόν του «Τουίν Πικς», στην οποία συμμετέχει ως ιδιοκτήτης ενός πάρκου με τροχόσπιτα που έχει βρει την ηρεμία του παρά τα παράξενα συμβάντα που μαρτυρεί.
Δείτε εδώ τον Ντέιβιντ Λιντς να μιλά για τον Χάρι Ντιν Στάντον σε μια τελετή προς τιμήν του:
Εκτός από την υποκριτική μεγάλη του αγάπη ήταν και τη folk μουσική. Πριν από μερικά χρόνια κυκλοφόρησε το δίσκο «Partly Ficiton» όπου διασκευάζει κομμάτια γνωστών μουσικών όπως ο Ρόι Όρμπισον και ο Τσακ Μπέρι, ως σάουντρακ στο ομότιτλο ντοκιμαντέρ - πορτραίτο για τον ίδιο που σκηνοθέτησε η Σόφι Χούμπερ.
Ακούστε το δίσκο εδώ:
Ο τελευταίος του πρωταγωνιστικός ρόλος ήταν στην ταινία «Lucky» του Τζον Κάρολ Λιντς όπου ερμηνεύει έναν ενενηντάχρονο άθεο, έναν από τους τελευταίους κατοίκους μιας μικρής πόλης στην καρδιά της αμερικανικής επαρχίας.
Δείτε παρακάτω το τρέιλερ:
Η αυθεντικότητα του Χάρι Ντιν Στάντον ήταν αξεπέραστη και οι ατόφιες ερμηνείες του δύσκολα θα βρουν αντικαταστάτη. Βρέθηκε πολλές φορές κάτω από τα φώτα του Χόλιγουντ, παρέμεινε όμως ασυμβίβαστος και πιστός στον τρόπο ζωής του. Ένας πραγματικός κινηματογραφικός ήρωας.
