Από σήμερα Πέμπτη 2 έως και την Τετάρτη 8 Ιουνίου δεκατρείς πρόσφατες παραγωγές συνθέτουν στη Λαΐδα ένα απολαυστικό πανόραμα του ισπανόφωνου σινεμά. Φιλμ από την Ισπανία μέχρι το Εκουαδόρ και την Κούβα προβάλλονται στην ταράτσα της Ταινιοθήκης, σε μια διοργάνωση που ήρθε για να… στεριώσει.
Δεκάδες είναι τα κινηματογραφικά αφιερώματα που έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην Αθήνα τα τελευταία χρόνια. Σίγουρα, όμως, αυτό που έλειπε ήταν μια διοργάνωση που να ζουμάρει στην ισπανόφωνη παραγωγή, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο δυναμικά κομμάτια της διεθνούς κινηματογραφίας. Ένα νέο φεστιβάλ έρχεται να καλύψει το κενό, προβάλλοντας στην παρθενική του αθηναϊκή εμφάνιση δεκατρείς φορτωμένες με βραβεία ακυκλοφόρητες ταινίες στην ταράτσα της Ταινιοθήκης από τις 2 έως τις 8 Ιουνίου. Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή, κάνοντας μια μικρή αναδρομή στο ακμαίο ισπανόφωνο σινεμά του 21ου αιώνα...
Ο πατριάρχης Πέδρο και οι συνεχιστές
Το 1999, ο Πέδρο Αλμοδόβαρ κερδίζει το Ξενόγλωσσο Όσκαρ με το «Όλα για τη Μητέρα» μου, ολοκληρώνοντας με αυτόν τον τρόπο έναν απόλυτα επιτυχημένο εικοσαετή κύκλο δημιουργίας και στρώνοντας, παράλληλα, το χαλί στους ισπανόφωνους δημιουργούς της επόμενης γενιάς. Η άνοιξη της ισπανόφωνης δημιουργίας έρχεται με την αυγή του 21ου αιώνα, μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη Μαδρίτη. Στο Μεξικό, ο Αλεχάντρο Ινιάριτου με τις ωμές «Χαμένες Αγάπες» (2000), ο Αλφόνσο Κουαρόν με το τολμηρά απελευθερωτικό «Θέλω και τη Μαμά σου» (2001) και ο Γκιγιέρμο ντελ Τόρο με την πολιτική αλληγορία-θρίλερ «Στη Ράχη του Διαβόλου» (2001) αποτελούν τους «three amigos», που τα αμέσως επόμενα χρόνια κατακτούν το Χόλιγουντ και συγκεντρώνουν μια μεγάλη συλλογή από βραβεία Όσκαρ, αποτελώντας πλέον την αιχμή του κινηματογραφικού δόρατος παγκοσμίως.
Την ίδια στιγμή, οι άλλοι Λατινοαμερικανοί δείχνουν έτοιμοι να μιλήσουν για το τραυματικό πολιτικό παρελθόν και τους ανυπότακτους ήρωές τους. Το «Machuca» (2004) του Χιλιανού Αντρές Γουντ και τα «Ημερολόγια Μοτοσικλέτας» (2004) του Βάλτερ Σάλες δίνουν μια συναισθηματική και ανθρώπινη διάσταση στην έννοια του πολιτικού σινεμά. Στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας γίνονται επίσης γνωστοί έξω από τα σύνορα της χώρας τους ο Αργεντινός Πάμπλο Τραπέρο («Leonera») και ο Χιλιανός Πάμπλο Λαραΐν («Νο»). Ενώ η Λατινική Αμερική συνεχίζει να ακμάζει κινηματογραφικά, έχοντας μάλιστα μεγάλες οσκαρικές επιτυχίες όπως το «Μυστικό στα Μάτια της» (2009) του Αργεντινού Χουάν Χοσέ Καμπανέλα, στην Ισπανία ανθίζει παραδόξως το σινεμά του τρόμου.
«Το Ορφανοτροφείο» (2007) του Χουάν Αντόνιο Μπαγιόνα κόβει το αίμα, το «REC» των Χάουμε Μπαλαγκερό και Πάκο Πλάθα φτιάχνει τη δική του σχολή, ενώ o Άλεξ ντε λα Ιγκλέσια φτάνει στιλιστικά το γκροτέσκο στα όριά του με την «Τελευταία Ακροβάτιδα της Μαδρίτης» (2010). Την τελευταία διετία, μάλιστα, το ισπανικό σινεμά έχει δώσει εξαιρετικά δείγματα γραφής και σε άλλα είδη, όπως το αστυνομικό θρίλερ «Το Μικρό Νησί» (2014) και το βασκικό δράμα «Λουλούδια» (2014). Λέτε το παρθενικό φεστιβάλ ισπανόφωνου κινηματογράφου να κρύβει ανάλογες συγκινήσεις;
Νέες, ωραίες και ισπανόφωνες
Δεκατρείς ταινίες περιλαμβάνει συνολικά το 1ο Φεστιβάλ Ισπανόφωνου Κινηματογράφου, με την ταινία έναρξης, το γλυκόπικρο buddy movie «Τρούμαν» να ξεχωρίζει με την πρώτη ματιά, έχοντας σαρώσει τα βραβεία Goya της Ισπανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου την περασμένη χρονιά. Επίσης στην κατηγορία των must see ανήκει η μαφιόζικη «Φαμίλια» του γνωστού Αργεντινού σκηνοθέτη Πάμπλο Τραπέρο, η οποία ρίχνει την αυλαία του φεστιβάλ. Το «Από Μακριά» του Λορέντζο Βίγας από τη Βενεζουέλα, που κέρδισε το Χρυσό Λιοντάρι στο περασμένο Φεστιβάλ Βενετίας, δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Η συγκινητική κουβανική «Συμπεριφορά» του Ερνέστο Νταράνας, θυμίζοντας το «Κες» του Κεν Λόουτς, αξίζει σίγουρα την προσοχή σας, όπως και η ιστορία ενηλικίωσης από το Εκουαδόρ «Αργία» του Ντιέγκο Αραούχο.
Για τους λάτρεις του horror υπάρχουν οι ισπανικές «Μέγαιρες» των Χουάνφερ Αντρές και Εστέμπαν Ροέλ –ο μάστερ του καλτ Άλεξ ντε λα Ιγκλέσια στην παραγωγή–, ενώ το αστυνομικό θρίλερ «Ποιος Κλέβει Ποιον;» του Ντάνιελ Καλπαρσόρο υπόσχεται σασπένς και υποδόριο πολιτικό μήνυμα. Τις αναγκαίες κωμικές ανάσες προσφέρουν το «Τα Πρόβατα Δεν Χάνουν το Τρένο» του Άλβαρο Φερνάντεζ Αρμέρο και το «Χωρίς Παιδιά» του Άριελ Γουινογράδ. Μη χάσετε, επίσης, το κολομβιανό νεανικό φιλμ «Τα Μανιτάρια» του Όσκαρ Ρουίζ Νάβια, αλλά και την ουρουγουανική δραμεντί «Η Εποχή του Αμνού» του Γκαμπριέλ Ντρακ, η οποία προβάλλεται την Τετάρτη 8/6 στην Αίθουσα 1 με ελεύθερη είσοδο.
