Κατερίνα Πατσιάνη: "Το Πολυτεχνείο είναι ακόμη ζωντανή, βιωμένη μνήμη"

Τι σημαίνει 50 χρόνια Πολυτεχνείο;

"Αποτελεί ένα σήμα, ένα φάρο στη συνέχειά μας, μια πολιτική στιγμή εξέγερσης σε μια εποχή καταστολής και δίωξης. Είναι κάτι πιο ουσιαστικό από μια επέτειο, ένα μνημείο. Είναι ακόμη ζωντανή, βιωμένη μνήμη. Οι άνθρωποι που το έζησαν το αφηγούνται ψάχνοντας ακόμη κάτι, οι ομήλικοι μου και οι νεότεροι έρχονται στην παράσταση με μερική γνώση των γεγονότων, συγκεχυμένες εικόνες από σχολικές γιορτές και μετά την παράσταση συζητούν, ακουμπούν ό, τι είδαν στο σήμερα, στις δικές τους σημερινές αγωνίες και διεκδικήσεις”. 

Οι μαρτυρίες 

"Το κύριο υλικό της δραματουργίας αποτελεί το βιβλίο του Ιάσονα Χανδρινού "Όλη νύχτα εδώ”, που περιέχει αφηγήσεις ανθρώπων που έζησαν τα γεγονότα των ημερών του Πολυτεχνείου και μιλούν για τις συνθήκες που οδήγησαν στην κατάληψη, το κλίμα της εποχής, την αυτο-οργάνωση, τις παρατάξεις και το ρόλο τους, τις ανθρώπινες, συντροφικές σχέσεις των φοιτητών, οργανωμένων - πολιτικοποιημένων και μη, όσων βρέθηκαν εκεί και με ομοψυχία μα και ιδεολογικές εντάσεις, κράτησαν ζωντανή τη σπίθα της εξέγερσης μέχρι την εισβολή του τανκ και τη βίαιη πρακτική που ακολούθησε η αστυνομία. Όλοι αυτοί συγκροτούν το σώμα των ιστοριών που αφηγούμαστε. Άνθρωποι που στο άκουσμα της παράστασης, ήρθαν να ακούσουν και να δουν τις αφηγήσεις τους να ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια τους, τεράστιας σημασίας για μας αυτή η προσέλευση”. 

"Οι ιδεολογικές διαφορές των προσώπων,  φοιτητές οι περισσότεροι, μα και εργάτες και μαθητές και άνθρωποι που δυσκολεύεσαι να τοποθετήσεις σε μια κατηγορία, αριστεροί οι περισσότεροι αλλά άλλης τοποθέτησης ο καθένας, και πώς όλοι αυτοί οι άνθρωποι τελικά γι’ αυτό το μικρό διάστημα λειτούργησαν ως ένα σώμα, με σαφή προσανατολισμό είναι κάτι που όσο το έρευνας τόσο σε συνταράζει και σε εμπνέει”.

Πόσα είναι αυτά που δεν γνωρίζουμε

"Μέσα από την έρευνα φέρνεις κοντά σου πρόσωπα, γεγονότα, συνθέτεις ένα παζλ, του οποίου κάποια κομμάτια είχες και πολλά έλειπαν. Και σίγουρα ακόμη πολλά μας διαφεύγουν. Οι ιδεολογικές διαφορές των προσώπων,  φοιτητές οι περισσότεροι, μα και εργάτες και μαθητές και άνθρωποι που δυσκολεύεσαι να τοποθετήσεις σε μια κατηγορία, αριστεροί οι περισσότεροι αλλά άλλης τοποθέτησης ο καθένας, και πώς όλοι αυτοί οι άνθρωποι τελικά γι’ αυτό το μικρό διάστημα λειτούργησαν ως ένα σώμα, με σαφή προσανατολισμό είναι κάτι που όσο το έρευνας τόσο σε συνταράζει και σε εμπνέει. Το ότι οι τραυματίες αυτές τις λίγες μέρες ήταν πάνω από 1.000, το ότι στη δίκη του Πολυτεχνείου προσήλθαν για προφανείς λόγους ελάχιστοι, ο ρόλος που έπαιζαν οι χαφιέδες, η αυτο-οργάνωση των συμμετεχόντων στο Πολυτεχνείο, τα σημεία  από τα οποία πυροβολούσε η αστυνομία, τα ονόματα των παιδιών που έγραφαν με σπρέι ή με πινέλο συνθήματα στους τοίχους και λίγους μήνες μετά βρέθηκαν δολοφονημένα, όλα αυτά και πολλά άλλα  συμπλήρωσαν την οποία γνώση είχαμε γι’ αυτές τις μέρες. Και δεν τελειώνει, υπάρχει και ένα βιβλίο για τους ανθρώπους που συμμετείχαν εκτός Πολυτεχνείου που δεν το έχω διαβάσει ακόμη. Και πολλά άλλα βιβλία, δεν τελειώνει”.  

"Η παράσταση είναι "πολυφωνική”, συντίθεται από αποσπάσματα λόγων πολλών προσώπων, δεν είμαστε ένας ήρωας. Είμαστε τρεις ηθοποιοί και τα αποσπάσματα τα οποία επιλέξαμε να παρουσιάσουμε προέρχονται από 50 ανθρώπους. Το βιβλίο έχει συνολικά αφηγήσεις 83 ανθρώπων. Αυτό που θέλαμε είναι να "ακουστούν” όλες οι τοποθετήσεις, σαν σε μια συνέλευση”. 

Για την παράσταση

"Η παράσταση είναι "πολυφωνική”, συντίθεται από αποσπάσματα λόγων πολλών προσώπων, δεν είμαστε ένας ήρωας. Είμαστε τρεις ηθοποιοί και τα αποσπάσματα τα οποία επιλέξαμε να παρουσιάσουμε προέρχονται από 50 ανθρώπους. Το βιβλίο έχει συνολικά αφηγήσεις 83 ανθρώπων. Αυτό που θέλαμε είναι να "ακουστούν” όλες οι τοποθετήσεις, σαν σε μια συνέλευση”. 

Είναι η προσωπική πολιτική στάση, αντίσταση;

Σίγουρα μπορεί η προσωπική πολιτική στάση να είναι ένας τρόπος αντίστασης ακόμη και σήμερα, όχι όμως με μια κλειστή, ατομικιστική έννοια. Οφείλει να συνομιλεί με το συλλογικό, να αναζητά την κοινωνία, τις συλλογικές διεκδικήσεις. Το προσωπικό από μόνο του δεν οδηγεί κάπου. Όταν νιώθεις ότι όλα καταρρέουν είναι το μόνο που έχεις, σαφώς, και από εκεί εκκινείς, αλλά μόνο για να βρεις το συλλογικό.