Δεν είναι μόνο πώς γυρίζεις στο σπίτι σου φουλ σε "μπινελίκια", που ποτέ δεν θα έφτιαχνες με τα χέρια σου (τουλάχιστον όχι όλα μαζί) για να συνοδεύσεις τα τσίπουρα και τις ουζοποσίες της Μεγάλης Εβδομάδας. Είναι που αν αγαπάς την πόλη, τέτοια ψώνια γίνονται η τέλεια αφορμή να τη σεργιανίσεις μέσα από τα δικά σου food tours, σε μια βόλτα που είναι ταυτόχρονα βιωμένη ιστορία, κοινωνιολογία και γαστρονομικός πολιτισμός.
Από τη Βαρβάκειο μέχρι την καρδιά του Πειραιά, η Αθήνα και το λιμάνι της κρύβει φίνους μεζέδες, άλλοτε παραδοσιακούς και άλλοτε δοσμένους με ένα άκρως καλοδεχούμενο γευστικό update.
Στη Βαρβάκειο, το "μεγάλο ψαροχώρι της Αθήνας"
Σχεδόν 150 χρόνια διαδέχονται οι γενιές των εμπόρων η μία την άλλη στη Βαρβάκειο, στην οδό Αθηνάς. Στο κέντρο του διατηρητέου κτιρίου στέκει με το εντυπωσιακό στέγαστρό της και τις χαρακτηριστικές καμάρες της η Κεντρική Ψαραγορά, το "μεγάλο ψαροχώρι της Αθήνας", ένας από τους πιο παλιούς αστικούς, εμπορικούς πυρήνες της πόλης.
Κάθε χρόνο τέτοιες μέρες οι Αθηναίοι επιστρέφουν τελετουργικά εδώ "για το καλό", για μια έξοδο downtown, για να ψωνίσουν φρέσκα χταπόδια, γαρίδες, σουπιές και καραβίδες από τις "πάγκες" των ιχθυοπωλών και να κάνουν την απαραίτητη στάση τους στον "Αράπη" (2109328728) για ελληνικά κυδώνια, μελοκύδωνα, χάβαρα, γυαλιστερές και για την εντυπωσιακή γκάμα οστρακοειδών εξωτερικού που διαθέτει.
Μπαχάρια, όσπρια και ελιές σε Αριστογείτονος και Ευριπίδου
Στον μικρό κάθετο δρόμο της Αριστογείτονος, απέναντι από τη Βαρβάκειο, οι ελιές απλώνονται σαν φωτεινό μωσαϊκό στις αποχρώσεις του πράσινου και του κόκκινου. Τσακιστές Μεγάρων και Άμφισσας, κρητικές αλατσολιές, θρούμπες Θάσου και ξιδάτες Καλαμών συναγωνίζονται σε γεύση και "κορμοστασιά", ενώ δίπλα τους μια στρατιά από πιπερίτσες, αγγουράκια, κουνουπίδια και κάθε λογής τουρσιά περιμένουν όσους παραμένουν πιστοί στο χύμα και τη… σέσουλα.
Στον αριθμό 11-13, στον "Ζαχαριά" (Τ. 2103210532), ένα από τα ιστορικά μπακάλικα της περιοχής, ο καλός ταραμάς γίνεται βάση για σπιτική ταραμοσαλάτα. Στην Ευριπίδου 41, στον περίφημο "δρόμο των μπαχαρικών", το "Ελιξίριον" (Τ. 2103215141) με τα καπνιστά πιπέρια και τα flakes καπνισμένου αλατιού δίνει βάθος σε φασολάδες και ρεβιθάδες, ενώ με τον κρόκο Κοζάνης αναβαθμίζει το κλασικό μυδοπίλαφο σε πιάτο γκουρμέ.
Σκεπαστή Αγορά Ποντίων, η "μικρή Βαρβάκειος" της Καλλιθέας
Η Σκεπαστή Αγορά της Καλλιθέας των οδών Γρυπάρη και Πλάτωνος, σταθερό σημείο συνάντησης όσων αγαπούν τη ζωηράδα και τις γεύσεις της Καλλιθέας. Στον "Μπατανιάν" (Τ. 2106620046, 2106623007), η τέταρτη γενιά μιας προσφυγικής οικογένειας Καππαδόκων από την Καισάρεια συνεχίζει την παράδοση διαπρέποντας πλέον στα αλίπαστα και τα θαλασσινά μεζελίκια.
Καπνιστά μύδια, γαριδοσαλάτες, πολίτικες λακέρδες και ακόμη και "παστουρμάς θαλάσσης" από καπνιστό μπακαλιάρο με τσιμένι θα ενθουσιάσουν όσους ανήκουν στους ουκ ολίγους pescatarians της περιόδου, που κρατούν τα ψαρικά στο μενού. Οι φαν των οστρακοειδών έρχονται καρφί στον Λάμπρο, επισήμως γνωστό ως "Πετρόπουλο", όπου βρίσκουν από μύδια για άχνισμα και πιλάφια μέχρι γυαλιστερές, κυδώνια, στρείδια και αχινοσαλάτα με θαλασσινό νερό στο βαζάκι.
Στο Παγκράτι, η Μεγάλη Εβδομάδα σε deli βερσιόν
Αν σε σαγηνεύει η premium θαλασσινή αλμύρα και δεν θα έλεγες όχι σε λίγο καλό αυγοτάραχο ή μπρικ, να ξέρεις ότι το κλασικό "Degustation" (Τ. 2103627744) της πλατείας Κολωνακίου μετακόμισε πρόσφατα με όλα τα εκλεκτά εδέσματά του στο 20 της Αρχελάου, στο Παγκράτι, ως "Leo’s Degustation".
Πλάι στα απίθανα σπιτικά ντολμαδάκια, τα άγρια μανιτάρια στο σκόρδο, τα κρεμμυδάκια σε ξίδι βαλσαμικό, τις καρδιές αγκινάρας, τον έξοχο ταραμά και το αυθεντικό χούμους, ο Ηλίας Αποστόλου προσφέρει χταποδάκι ξιδάτο ελαφρά πικάντικο, ρεβιθοσαλάτα με θαλασσινά, καπνιστά μύδια και ελληνικό μπλε καβούρι καθαρισμένο σε κεσεδάκι. Πάρε και ένα τσίπουρο Χατζόπουλου διπλής απόσταξης από μοσχάτο Αλεξάνδρειας να τα γλεντήσεις όπως τους πρέπει.
Δυο στάσεις στον Βύρωνα
Στην Καραολή και Δημητρίου 63, "στα ψηλά" του Βύρωνα, το "Δίκταμο" (Τ. 2107658530) του Γιώργου και της Κάλλιας Κουμεντάκη, με καταγωγή από την Κρήτη, έχει αποκτήσει φήμη που ξεπερνά τα όρια της γειτονιάς. Ένα παντοπωλείο με αύρα επαρχιακού μπακαλομανάβικου που, πλάι σε εκλεκτά τυριά και προϊόντα από όλη την Ελλάδα, διαθέτει τα μεζεδάκια και τα ζυμωτά της Κάλλιας. Από νηστίσιμα, δοκίμασε μοσχομυριστά ντολμαδάκια, λευκή μους ταραμά, μεγάλες γαρίδες με σάλτσα μουστάρδας, μελιτζανοσαλάτα με φρέσκο κρεμμυδάκι, αλλά και σαλιγκάρια έτοιμα για κατσαρόλα. Άπαιχτες και οι ατομικές χορτόπιτες με χειροποίητο φύλλο, που εξαφανίζονται σε χρόνο-μηδέν. Μέλι οι ντομάτες τους και τα λαχανικά τους –τα ψάχνουν ένα ένα, παραγωγό τον παραγωγό.
Λίγο πιο κάτω, στην κεντρική αγορά της ιστορικής συνοικίας, στέκει ο "Τσέλιγκας" (Ιθώμης 17, Τ. 2107664193) του Μιχάλη Μαυρόπουλου, γιου του Μικρασιάτη πρόσφυγα που άνοιξε το παραδοσιακό τυροπωλείο τη δεκαετία του 1970. Ο πληθωρικός και εξωστρεφής Μιχάλης με τον κ. Άρη, μπορεί να φημίζονται για τα τυριά τους, όμως διαθέτουν και πρώτης ποιότητας ελιές και όλα τα κλασικά μπακαλομεζεδάκια της Μεγάλης Εβδομάδας (μους ταραμά, χταποδάκι μπουκιά και συγχώριο, κρουστές γαριδούλες μαρινάτες).
Κάτω στον Πειραιά
Η ποικιλία του "Μανδραγόρα" (Τ. 2104172961) σε νηστίσιμες παρασκευές θα σε αφήσει με το στόμα ανοιχτό. Ο γαστρονομικός παράδεισος του κρύου μεζέ και των εκλεκτών γεννημάτων της ελληνικής γης είναι δημιούργημα τριών γενιών Πειραιωτών, με ρίζες από την Αρκαδία και την Κωνσταντινούπολη. Πρωτοάνοιξε ως μπαχαράδικο το 1955 στο ίδιο σημείο που βρίσκεται και σήμερα, στην οδό Δημ. Γούναρη 14-16. Μαύρη ταραμοσαλάτα με μελάνι σουπιάς, μους ταραμά με γαρίδες, χωρίς ψωμί και χωρίς πατάτα, τουρσάκια σε άλλο επίπεδο (μαρινάτο σταμναγκάθι, αλμυρίκι Γιάλοβας), κάτι απίθανες νιες ελιές βυθισμένες σε βιολογικό μανιάτικο αγουρέλαιο, σου δίνουν ένα στίγμα των σαρακοστιανών μεζέδων του. Απίστευτη και η ποικιλία ντολμάδων και σαρμάδων με αμπελόφυλλο ή με φύλλο λάχανου στην άλμη που δεσπόζουν στις πιατέλες τους.
Εδώ θα βρεις και χαλβάδες Βόλου του Παπαγιαννόπουλου σε ό,τι γεύση μπορείς να ονειρευτείς, από κλασική και ξηροκαρπάτη μέχρι με σοκολάτα υγείας, φράουλα, βατόμουρο, εσπεριδοειδή, ακόμη και κάστανο. Στα υπόψιν: δυο μαγαζιά πιο κάτω, ο "Μανδραγόρας" άνοιξε μια μικρότερη γωνιά, αφιερωμένη αποκλειστικά στα βιολογικά προϊόντα και τη vegan διατροφή με bio μαναβική, ζυμαρικά ζέας και ντίκελ, organic τσάτνεϊ και πατέ ελιάς, αλλά και ιδιαίτερα παξιμάδια, όπως το βαρκάκι χαρουπιού.
Μια αρμένικη στάση στο λιμάνι
Στον Πειραιά, στην Ηρώων Πολυτεχνείου 80, φωλιάζει και το αρμένικο deli του "Λεβόν Τσερτσιάν" (Τ. 2104522015, 2104522236), που κρατά ζωντανή εδώ και 35 χρόνια μια άλλη γευστική διάσταση του λιμανιού. Ο κύριος Λεβόν μαζί με τις κόρες του, Αρμίκ και Ταλίν, εξυπηρετούν προσωπικά τους καλοφαγάδες Πειραιώτες, που έρχεται κυρίως για τα αλλαντικά και τα τυριά. Ωστόσο αυτές τις μέρες θα βρεις και λευκό "σπυρωτό" ταραμά, γαρίδες λαδολέμονο, μπλε ελληνικό καβούρι, χούμους με ρεβίθι και ταχίνι, σάλτσα Καππαδοκίας με ψητές μελιτζάνες και πιπεριές, ψητά λαχανικά και βέβαια τα ντολμαδάκια τους, που πολύ τα καμαρώνουν.
© Λεωνίδας Τούμπανος
Χαλβάς πειραιώτικος για γλυκό φινάλε
Καμία Μεγάλη Εβδομάδα δεν τσούλησε ποτέ χωρίς χαλβά και αν ξέρει κάποιος από χαλβαδοκάζανα, αυτός είναι σίγουρα ο Πειραιάς. Στη Δραπετσώνα, η χαλβαδοποιία Κοσμίδης–Γαβρίλης από το 1924, και στα Καμίνια, ο Αργουδέλης, που κουβαλά μια διαδρομή άνω του αιώνα από τη Σμύρνη, δεν χρειάζονται πλέον ιδιαίτερες συστάσεις. Έτσι κι αλλιώς, κλείνουν εδώ και χρόνια με τον γλυκύτερο τρόπο τις Σαρακοστές μας.
Ακολούθησε το Αθηνόραμα στο Facebook, Tik Tok και το Instagram.
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
