Λίγες ημέρες πριν από το Πάσχα, η Αθήνα υποδέχεται ένα έργο σπάνιας παρουσίας και ιδιαίτερης πνευματικής φόρτισης. Τη Μεγάλη Δευτέρα, 6 Απριλίου, η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών παρουσιάζει στο Ωδείο Αθηνών το ορατόριο "Παύλος" του Felix Mendelssohn-Bartholdy. Μια συναυλία που αναμένεται να ξεχωρίσει για τη δραματουργική της ένταση και το υψηλό καλλιτεχνικό επίπεδο των συντελεστών.
Γραμμένο όταν ο συνθέτης ήταν μόλις είκοσι ετών, το έργο συνδυάζει τη νεανική ορμή με μια εντυπωσιακή ωριμότητα γραφής. Με τη συμμετοχή διακεκριμένων σολίστ και χορωδιών, η συγκεκριμένη παρουσίαση φιλοδοξεί να αναδείξει τη δύναμη και τη συγκινησιακή πυκνότητα ενός ορατορίου που αφηγείται τη συγκλονιστική μεταστροφή του Αποστόλου Παύλου από φανατικό διώκτη σε κορυφαίο κήρυκα του Χριστιανισμού — μια μορφή βαθιάς εσωτερικής σύγκρουσης που διαγράφει πορεία από την αμφιβολία στην απόλυτη πίστη.
Το ορατόριο θα παρουσιαστεί στην πρωτότυπη γερμανική γλώσσα με παράλληλους υπέρτιτλους στα ελληνικά. Την ορχήστρα πλαισιώνει ένα εξαιρετικό επιτελείο διακεκριμένων σολίστ μεταξύ των οποίων η υψίφωνος Ελένη Καλένος, η μεσόφωνος Ειρήνη Καράγιαννη, ο τενόρος Ανδρέας Καραούλης και ο βαθύφωνος Χριστόφορος Σταμπόγλης.
Ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της βραδιάς ξεχωρίζει ο Χριστόφορος Σταμπόγλης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες λυρικούς τραγουδιστές με διεθνή ακτινοβολία. Έχει εμφανιστεί σε κορυφαία λυρικά θέατρα παγκοσμίως, όπως η Metropolitan Opera της Νέας Υόρκης, η Βασιλική Όπερα του Λονδίνου και η Bayerische Staatsoper, ενώ έχει συνεργαστεί με σπουδαίες ορχήστρες και οργανισμούς.
Στο πλαίσιο της επικείμενης συναυλίας, μιλήσαμε μαζί του για τις απαιτήσεις του έργου, τη σχέση του με τη θρησκευτική μουσική και τη διαδρομή του στη λυρική τέχνη.
Η προσέγγιση του έργου
Ο Χριστόφορος Σταμπόγλης περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο "μεταφράζει" τη δραματουργική ένταση του Παύλου μέσα από τη φωνή και την ερμηνεία του, επισημαίνοντας την ιδιαιτερότητα του ρόλου: "Έχω την σπάνια τύχη να τραγουδώ, δηλαδή στην ουσία να μιλώ, σε πρώτο πρόσωπο". Πρόκειται για μια ιδιαίτερη συνθήκη στο ορατόριο, όπου ο ερμηνευτής καλείται να εκφραστεί σε πρώτο πρόσωπο. Τόνισε πως αυτή η δυνατότητα διαφοροποιεί ουσιαστικά την προσέγγισή του, αντλώντας στοιχεία από την πολυετή εμπειρία του στην όπερα και χαρακτηρίζοντας τη συνθήκη αυτή ως "τη μεγαλύτερη πρόκληση… αλλά και το σπουδαιότερο εργαλείο" για την απόδοση του ρόλου.
Αναφερόμενος στις ερμηνευτικές απαιτήσεις ενός έργου όπως το "Παύλος", ο Σταμπόγλης επισήμανε τη μοναδικότητα της σύνθεσης του νεαρού Μέντελσον, που συνδυάζει τη δομική αυστηρότητα του Μπαχ με το νεανικό ρομαντικό πάθος: "Η προσέγγιση αυτών των έργων έχει έναν βασικό κανόνα. Πιστή αναπαραγωγή των μουσικών γραμμών απ’ το χαρτί στον ήχο. Θέλει μια ευλάβεια και μια ταπεινότητα… και δεν είναι περίεργο - μιας και μιλάμε για έργο θρησκευτικού περιεχομένου - πως οι αρετές αυτές είναι και οι ακρογωνιαίοι λίθοι του Χριστιανισμού". Σημείωσε μάλιστα πως, σε αντίθεση με την ευκολία της σημερινής ψηφιακής εποχής, στο παρελθόν πολλά σπουδαία έργα έπεσαν στην αφάνεια καθώς οι μουσικές εκδόσεις ήταν σπάνιες και δυσεύρετες.
Πίστη, Τέχνη και το Ελληνικό Κοινό
"Σε όλη μου τη ζωή προσπαθώ να καταλάβω τον Θεό, και δεν είναι κάτι εύκολο."
Η συζήτηση οδηγήθηκε στη σχέση του με τη θρησκευτική μουσική, την οποία αντιλαμβάνεται ως μια βαθιά προσωπική αναζήτηση. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά: "Σε όλη μου τη ζωή προσπαθώ να καταλάβω τον Θεό, και δεν είναι κάτι εύκολο." περιγράφοντας μια εσωτερική διαδρομή γεμάτη αμφιβολία αλλά και πίστη. "Βαθύτατα μέσα μου είμαι απόλυτα πεπεισμένος για την ύπαρξη αλλά και την παρουσία Του, την οποία συχνά οι άνθρωποι μπερδεύουν και αμφισβητούν κρίνοντας από όσα γίνονται γύρω μας". Αυτή ακριβώς η "ευλαβική αμφιβολία" είναι το στοιχείο που επιχειρεί να μεταφέρει στη σκηνή.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στο ελληνικό κοινό και στην προσέγγιση της όπερας στη χώρα μας. Ο Σταμπόγλης σημείωσε με αισιοδοξία ότι το κοινό έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια: "Το ελληνικό κοινό έχει κάνει πολύ μεγάλα βήματα προς τη λυρική τέχνη και γενικότερα προς αυτό που αποκαλούμε ίσως λαθεμένα κλασική μουσική".
Όπως εξήγησε, αυτόν τον δρόμο τον άνοιξε ουσιαστικά το Μέγαρο Μουσικής, φέρνοντας αυτή την ποιότητα στην καθημερινότητά μας, για να ακολουθήσουν στη συνέχεια σπουδαίοι οργανισμοί όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή κ.α.
Σήμερα, αυτή η προσπάθεια συνεχίζεται και διευρύνεται, με το Ωδείο Αθηνών να επιτελεί εξαιρετικό έργο, φιλοξενώντας σημαντικές καλλιτεχνικές στιγμές, που ενισχύουν ακόμα περισσότερο τον δεσμό του κοινού με το υψηλό ρεπερτόριο, όπως η συγκεκριμένη παρουσίαση του "Παύλου".
Δάσκαλοι και Σταθμοί της Διαδρομής
Η πορεία ενός τραγουδιστή δεν εξαρτάται μόνο από το ταλέντο, αλλά και από την καθοδήγηση και την συνύπραξη με σημαντικές προσωπικότητες.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σημασία των δασκάλων και των συνεργασιών στη διαμόρφωση ενός καλλιτέχνη. Μιλώντας για τις επιρροές που δέχθηκε, σημείωσε ότι η πορεία ενός τραγουδιστή δεν εξαρτάται μόνο από το ταλέντο, αλλά και από την καθοδήγηση και την κοινή πορεία με σημαντικές προσωπικότητες. "Ο Δημήτρης Καβράκος είναι επί 44 χρόνια φίλος μου, σε μια φιλία που εξελίχθηκε σε άτυπη συγγένεια. Με τους αείμνηστους Χρ. Λαμπράκη και τον μεγάλο βαρύτονο Κ. Πασχάλη πέρασα πολλές ώρες που στην πραγματικότητα ήταν μια εκπαίδευση για μένα". Κοινό στοιχείο όλων, όπως λέει, ήταν η εστίαση στον επαγγελματισμό ως απαραίτητη προϋπόθεση για μια καριέρα οποιουδήποτε βεληνεκούς.
Ανατρέχοντας σε κορυφαίες στιγμές της πορείας του, με ρεπερτόριο που ξεπερνά τους 100 ρόλους, ο ίδιος ξεχώρισε το ντεμπούτο του στη Metropolitan Opera της Νέας Υορκης, αλλά και δύο ρόλους που τον έχουν σημαδέψει προσωπικά: "Αναφέρομαι στον βασιλιά Φίλιππο τον Β’ της Ισπανίας από την όπερα Δον Κάρλος του Βέρντι και στον Ντον Πασκουάλε τον διάσημο γέρο εργένη του Ντονιτσέτι. … είχα την τιμή και τη χαρά να τους ερμηνεύσω αρκετές φορές, αλλά αυτό που συμβαίνει με αυτά τα δύο πρόσωπα, είναι μοναδικό. Έχω την αίσθηση ότι τους γνωρίζω πολύ καλά". Παραδέχτηκε, μάλιστα, πως ένα καλλιτεχνικό "απωθημένο" παραμένει ο Μεφιστοφελής από τον "Φάουστ" του Γκουνό.
Κλείνοντας, ο Χριστόφορος Σταμπόγλης ανέφερε ότι η ουσία που θα ήθελε να κρατήσει το κοινό φεύγοντας από το Ωδείο Αθηνών συμπυκνώνεται σε μία λέξη: "Την ευλάβεια", αποτυπώνοντας έτσι τη βαθιά πνευματική διάσταση της βραδιάς.
Περισσότερες πληροφορίες για την συναυλία και προπώληση εισιτηρίων: more.com
