Αν και το μεγαλύτερο μέρος της μετά μιλένιουμ εποχή το πέρασε κλειστό, το θέατρου του Λυκαβηττού άνοιξε πάλι τις πόρτες του πριν τρία χρόνια και από τότε έχει υποδεχθεί από τους Placebo και την Arca ως τη Μαρίνα Σάττι, τους Tinariwen αλλά και θεατρικά χιτ όπως το "Μια άλλη Θήβα". Ο χώρος αυτός όμως, μια πρωτοβουλία της Άννας Συνοδινού που υλοποίησε ο αρχιτέκτονας Τάκης Ζενέτος, λειτουργούσε από το 1965. Ανατρέχουμε, λοιπόν, στις σελίδες του αρχείου του Αθηνοράματος, στο τεύχος 673 της 6ης Σεπτεμβρίου 1989, για να δούμε τι είχε να πει για αυτόν ο δημοσιογράφος Γιώργος Χαρωνίτης αλλά και ο "αυτόπτης μάρτυρας" όσων συνέβαιναν εκεί, ο φύλακάς του, κύριος Αντώνης.
Λυκαβηττός εντός εκτός
Το θέατρο του Λυκαβηττού υπάρχει από τα μέσα του '60, αλλά μόνο στα τελευταία 15-20 χρόνια έχει καταξιωθεί στην κοινή συνείδηση σαν ο κατεξοχήν καλοκαιρινός συναυλιακός χώρος της Αθήνας. Και όχι άδικα. Είναι ο μόνος χώρος που έχει τη δυνατότητα να βγαίνει πότε-πότε έξω από τα όρια του... νέφους, κι έτσι γίνεται πόλος έλξης για τους "ταλαίπωρους" της Αθήνας. Στις σπανιότατες στιγμές που η ατμόσφαιρα του Λεκανοπεδίου είναι καθαρή, από την πλατεία μπροστά στον χώρο του θεάτρου μπορεί κανείς να απολαύσει μια εικόνα της Αθήνας που χαρακτηρίζεται από σπάνια ομορφιά, μια Αθήνα να λάμπει -μια Αθήνα που ούτε στα πιο τρελά μας όνειρα δεν έχουμε δει έτσι - μια Αθήνα να ανάβει σαν... UFO, όπως είχε πει στο σχετικό τραγουδάκι ο Διονύσης Σαββόπουλος.
Παρ' όλο που τα πράγματα - μέσα από τη μουσική πολυπροσφορά των τελευταίων χρόνων – έχουν διαχυθεί κάπως, ο Λυκαβηττός εξακολουθεί να παραμένει στο κέντρο των εξελίξεων! Δεν υπάρχει βράδυ που να μη γίνεται και κάποια εκδήλωση και δεν υπάρχει βράδυ που μικρά ή μεγάλα καραβάνια ανθρώπων – παρέες, ζευγάρια, οικογένειες, μοναχικά άτομα – να μην ανηφορίζουν το... Γολγοθά! Πραγματικός "κρανίου τόπος" για τους αναρριχητές, αλλά τι απόλαυση όταν φθάνεις στον προορισμό σου και το αεράκι σού δροσίζει το πρόσωπο!
Ο Λυκαβηττός προσφέρεται για κάθε είδους μουσική. Μέσα στη δεκαετία του '80 έχει μετα- τραπεί σε ροκ κλαμπ, τζαζ κλαμπ, αναψυκτήριο, σκυλάδικο, χώρο μυσταγωγίας, και ό,τι άλλο μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου. 'Ενας γαλαξίας ονομάτων έχει περάσει από εκεί: Ρέι Τσαρλς, 'Ελα Φιτζέραλντ, Ντίζι Γκιλέσπι (δεν έχει τέλος αυτό το πανηγύρι) και φυσικά όλη η ντόπια σκηνή του "έντεχνου" ελληνικού τραγουδιού που έπαιρνε το θέατρο για καλοκαιρινές συναυλίες, μέσω ΕΟΤ, και το χειμώνα -συνεπής στις ιδέες της - δεν παρέλειπε να κατηγορεί το κράτος και τους φορείς του για έλλειψη... στοργής σε ό,τι αφορά την τέχνη και τον πολιτισμό!
Ένα χαρακτηριστικό δείγμα είναι η αντίδραση που ξεσήκωσε, από τη μεριά των "κουλτουρέ" κύκλων και της μεγαλύτερης μερίδας του Τύπου, το γεγονός ότι κάποιοι "τόλμησαν" να εμφανίσουν στο Λυκαβηττό το μακαρίτη το Μανώλη Αγγελόπουλο και τους "δικούς" του, το 1983. Τα άρθρα που γράφτηκαν εκείνη την εποχή, έφταναν ακόμα και σε σημεία απροκάλυπτου ρατσισμού. Σκεφθείτε αυτό το "τόλμημα" να είχε επιχειρηθεί -και γιατί όχι;- στο Ηρώδειο. Θα είχε καεί η Αθήνα.
Ποιος, όμως, είναι ο κόσμος που πηγαίνει στο Λυκαβηττό; Απευθυνθήκαμε σε έναν άνθρωπο που βρίσκεται κάθε μέρα, λόγω της φύσης της εργασίας του. Είναι ο Αντώνης, ο φύλακας του θεάτρου, με βάρδια από τις 2.30 το μεσημέρι μέχρι μεσάνυχτα και βάλε, που έρχεται σε άμεση επαφή, τόσο με τον κόσμο, όσο και με τους καλλιτέχνες. "Δεν μπορώ να πω πως είναι στάνταρ ο κόσμος", μας λέει."Ανάλογα με το είδος της μουσικής της συναυλίας, έχει και διαφορετικό κοινό. Δεν μπορώ να πω πως υπάρχει ο καθημερινός, ο "πελάτης" του Λυκαβηττού... Όταν η μουσική είναι καλή τραβάει και καλό κόσμο. Όπως πρόπερσι με τον Πίτερ Γκάμπριελ, που δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα. Ήταν από τις καλύτερες συναυλίες που έχουν γίνει στην Ελλάδα και ίσως θα περάσουν αρκετά χρόνια για να ξαναδούμε μια τόσο σωστή, από πλευράς οργάνωσης, συναυλία. Οι ροκ συναυλίες, ανάλογα με το στιλ του τραγουδιστή και του συγκροτήματος, τραβάνε και το ανάλογο κοινό. Κάποια σκληρή ροκ συναυλία θα τραβήξει και ένα κοινό κάπως "χέβι μέταλ"... Εδώ δεν έχουν συμβεί επεισόδια με το κοινό, παρά μόνο μεμονωμένα, και σε μικρή έκταση. Μόνο με κάτι ροκ συγκροτήματα δικά μας, ελληνικά, και στη συναυλία του Τσακ Μπέρι, γιατί δημιουργήθηκε κάποιο πρόβλημα με τη "σεκιούριτι"... Μηδαμινά πράγματα σε σύγκριση με τα επεισόδια που γίνονται στις συναυλίες των γηπέδων και όπου πηγαίνουν και άτομα αποκλειστικά για να δημιουργήσουν πρόβλημα..."
Ο Λυκαβηττός, όμως, έχει καθιερώσει δύο "τάξεις" κοινού, με ευδιάκριτα όσο και σταθερά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για τους "τζαμπατζήδες" – τους σταθερούς, συνεπείς και ευσυνείδητους, και όχι τους ευκαιριακούς – και τους γραφικούς "ανθρώπους των βράχων". Αυτοί οι τελευταίοι, ακολουθούν τη μοίρα των... Ινδιάνων: τείνουν να εξαφανιστούν όσο περνάει ο καιρός. Η περίφημη, πολεμική ιαχή "Όσο υπάρχουν μπάτσοι, θα 'μαστε Απάτσι" δεν ακούγεται πλέον στο φαράγγι του Λυκαβηττού, ακριβώς δίπλα στο θέατρο. Οι "Απάτσι" ενσωματώνονται σιγά - σιγά, και χωρίς την επέμβαση του... ιππικού! Ούτε οι περίφημες "κριτικές" παρατηρήσεις τους προς τους καλλιτέχνες, μονολεκτικές συνήθως. Θυμάμαι, στα τέλη της περασμένης δεκαετίας, γνωστό τραγουδιστή να απευθύνεται με τσαμπουκά σε "άνθρωπο των βράχων" με τη φράση: "Αν είσαι άντρας, κατέβα κάτω" ή, επίσης, γνωστό μειλίχιο και ήρεμο συνθέτη να παρατηρεί: "Αφού δε σου αρέσει η μουσική, γιε μου, γιατί ήρθες;" Η απάντηση ήταν μία και μοναδική: "Ούγκα"!
"Ακόμα υπάρχει πρόσβαση προς τα βράχια", λέει ο Αντώνης, "και όσα μέτρα και αν ληφθούν, δεν μπορούν να τους εμποδίσουν. Σε πολλά σημεία έχουν κόψει το σύρμα της περίφραξης... Έχω δει πιτσιρικάδες να κατεβαίνουν από ένα σημείο που είναι πολύ απότομο... Πάντως, στα τέσσερα χρόνια που είμαι εδώ, δεν έχει συμβεί ατύχημα".
Αντίθετα με τη γραφικότητα των "ανθρώπων των βράχων", οι λεγόμενοι "τζαμπατζήδες" αρχίζουν να αποτελούν πια ένα "στάτους". Και η πλάκα είναι ότι αποφεύγουν πια να μπουν "στη ζούλα", πηδώντας τα κάγκελα – πράγμα πανεύκολο, και μιλώ εξ ιδίας πείρας - όπως γινόταν παλιότερα. Μου φαίνεται πως αρχίζουν να διεκδικούν πια, σαν κεκτημένο δικαίωμα, την είσοδό τους κανονικά από την πόρτα. Σε κάθε συναυλία, υπάρχει μια ουρά έξω από την πόρτα, που περιμένει γνωρίζοντας ότι ένα τέταρτο ή μισή ώρα μετά την έναρξη, η πόρτα θ' ανοίξει διάπλατα... "
"Ένα ποσοστό από αυτούς είναι τακτικοί. Υπάρχει, όμως, διακύμανση ως προς το μέγεθος... Αν τους αφήσεις απέξω, μπορεί ν' αρχίσουν να κάνουν φασαρία και να δημιουργήσουν προβλήματα στη συναυλία. Γιατί να χαλάσει η συναυλία; 'Ετσι, είμαστε κι εμείς υποχωρητικοί και ανοίγουμε την πόρτα".
Παλιότερα, οι εντάσεις ήταν μεγαλύτερες και, καθώς είναι δύσκολο να ελεγχθεί ένας τέτοιος μεγάλος και ανοιχτός χώρος, ήταν δεδομένο πως, αν το ήθελες, θα έβρισκες τρόπο για να μπεις χωρίς να πληρώσεις. Η μεγαλύτερη εισβολή "τζαμπατζήδων" θα πρέπει να έχει γίνει στη συναυλία των Μακ Λάφλιν - Ντι Μεόλα - Ντε Λουτσία, όπου έβλεπες χιλιάδες κόσμο να συρρέει από παντού, να πηδά τα κάγκελα, να κατρακυλά από τα βράχια..., χωρίς η αστυνομική δύναμη να μπορεί να επέμβει. Θυμάμαι τον εαυτό μου σε μια περίεργη διελκυστίνδα, σκαρφαλωμένο στα κάγκελα, να με τραβάει ένας αστυνομικός απέξω και ένας φίλος, που είχε ήδη μπει, από μέσα...
Τώρα βέβαια, ανήκω στην προνομιούχο τάξη των "προσκεκλημένων", των... νομίμως τζαμπατζήδων, λόγω επαγγέλματος! Άλλο καλό σινάφι κι αυτό! Συνήθως οι δημοσιογράφοι θεωρούν υποχρέωσή τους να φτάνουν πάντα καθυστερημένοι, αφού έχει αρχίσει η συναυλία. Τους βλέπουμε να σκάνε μύτη, φορτωμένοι με τα χαρακτηριστικά τσαντάκια τους. Οι φωτογράφοι, άλλο πρόβλημα κι αυτό! Φλας και συνεχές "τσακ-τσουκ"! Αντε ν' ακούσεις μουσική, ύστερα! Ρωτήστε και τον Κιθ Τζάρετ επ' αυτού, όταν τον συναντήσετε, τι νεύρα του προκάλεσε ένας φωτογράφος στη συναυλία του το 1983 – που είχε εγκατασταθεί ακριβώς απέναντί του και τον... πυροβολούσε συνεχώς και ακατάπαυστα!
Το γεγονός πάντως είναι ότι σπάνια έχουμε ακούσει μουσική στο Λυκαβηττό. Και γι΄αυτο η ευθύνη βαρύνει εξ ολοκλήρου τους τεχνικούς ήχου, που συνήθως καλύπτουν βιαστικά και άσχετα τις συναυλίες. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις.
"Με έχει εντυπωσιάσει μια βραδιά με την Αρλέτα", θυμάται ο Αντώνης. "Μια γυναίκα μόνη της, με μια κιθάρα, έχει καθηλώσει 5.000 κόσμο μέσα στο θέατρο. Ένας Λυκαβηττός ασφυκτικά γεμάτος, με ήρεμη και άνετη ατμόσφαιρα, ωστόσο. Βγήκα και κάθισα στη μέση της πλατείας, έχοντας φόντο το θέατρο, και χάρηκα το πανόραμα. Ήταν από τις πιο απολαυστικές βραδιές... Όπως και με τον Πίτερ Γκάμπριελ, που ήταν κάτι πρωτόγνωρο - παρ' όλο το τρέξιμο και την κούραση που είχαμε".
Μέσα στο τρέξιμο, περιλαμβάνεται η πλήρης ευθύνη και επιτήρηση του χώρου, δουλειά κάθε άλλο παρά εύκολη. Τι είδους προβλήματα αντιμετωπίζει από τον κόσμο; "Το κυριότερο είναι ότι, μετά το τέλος της συναυλίας, ορισμένοι σχηματίζουν πηγαδάκια και αρνούνται να φύγουν, όσο κι αν τους παρακαλούμε. Πιάνουν την κουβέντα και ξεχνούν να φύγουν. Επίσης είναι και ο κόσμος, που θέλει, μετά τη συναυλία, να κατέβει στα καμαρίνια, να χαιρετήσει τους καλλιτέχνες, να πάρει κάποιο αυτόγραφο. Τους αφήνουμε, όμως αυτό πρέπει να γίνεται με τάξη, γιατί οι περισσότεροι, την αράζουν στο διάδρομο, καπνίζουν μέχρι που γίνεται ντουμάνι και σβήνουν τα τσιγάρα στον τοίχο. Ετσι, είμαι επιφυλακτικός απέναντι σε όλους όσους θέλουν να κατέβουν στα καμαρίνια. Στη συναυλία του Γκαρμπάρεκ είχε έρθει και η Δαμανάκη, που θέλησε, κάποια στιγμή, να κατέβει κάτω. Στην αρχή δεν την αναγνώρισα και τη σταμάτησα καθώς κατέβαινε τη σκάλα! Φυσικά, μετά την άφησα. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει πως κάνουμε διακρίσεις. Οποιοσδήποτε μπορεί να κατέβει στα καμαρίνια, αρκεί να γίνεται με τάξη".
Καλός και ωραίος ο Λυκαβηττός, ό,τι πρέπει για τις καλοκαιρινές βραδιές, το μόνο που λείπει από την περιοχή κάποιο καλό μεταμεσονύκτιο στέκι. Γιατί, όταν σε πάρει η κατηφόρα και μπεις ξανά στη γούβα της Αθήνας, χαλάει όλη η καλή σου διάθεση. Βράστα κι άστα!
Εμείς, όμως, και του χρόνου το καλοκαίρι, εκεί θα είμαστε...
Διαβάστε Επίσης
