Ο Πυθέας ο Μασσαλιώτης έμεινε στις σελίδες της ιστορίας με τον εντυπωσιακό χαρακτηρισμό "ο Κολόμβος της Αρχαιότητας". Στην πραγματικότητα, όμως, ξέρουμε γι' αυτόν πολύ λιγότερα από όσα θα επιθυμούσαμε, έστω κι αν αρκούν ώστε να τον τοποθετήσουμε στο πάνθεον των μεγάλων και πιο τολμηρών εξερευνητών.
Στον καιρό του, βέβαια, ο Πυθέας έγραψε ένα φημισμένο βιβλίο "Περί Ωκεανού". Όμως χάθηκε στο διάβα των αιώνων, με αποτέλεσμα σήμερα να το γνωρίζουμε μόνο μέσω αποσπασμάτων του, που συζητήθηκαν σε έργα μεταγενέστερων συγγραφέων. Έστω κι έτσι, ωστόσο, εδραιώνεται ένα συναρπαστικό ταξίδι, πραγματοποιημένο από έναν άνθρωπο που, πέρα από τους τυχόν εμπορικούς του σκοπούς, είχε και μια τεράστια περιέργεια για τον κόσμο. Το οποίο ξεκίνησε γύρω στο 325 π.Χ. από τη Μασσαλία, με τον Πυθέα να διασχίζει το Γιβραλτάρ και να ξανοίγεται βόρεια, στον Ατλαντικό.
Το πού ακριβώς έφτασε δεν γίνεται πολύ σαφές, πάντως ήταν ο πρώτος άνθρωπος που περιέγραψε τον ήλιο του μεσονυκτίου και τους πάγους της Αρκτικής. Πλέον, θεωρούμε σίγουρο ότι πραγματοποίησε τον γύρο της Βρετανίας και ότι ανακάλυψε τη Βαλτική Θάλασσα, γνωρίζοντας στην πορεία τη Δανία και τα νότια τμήματα της Νορβηγίας και της Σουηδίας. Οπότε εκκρεμεί μόνο το απώτατο σημείο του ταξιδιού του: η μυστηριώδης Έσχατη Θούλη, που οι πιο ευφάνταστοι ταυτίζουν με την Ισλανδία ή τη Γροιλανδία και οι πιο μετρημένοι με τις Φερόες ή τα νησιά Σέτλαντ.
Όποια κι αν είναι η αλήθεια για τη Θούλη, όλα αυτά εξακολουθούν κι εξάπτουν τη φαντασία μας, όπως τονίζει τώρα και η παράσταση "Pytheas Travels". Η οποία έρχεται στην κεντρική σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από την Παρασκευή 13 έως (και) την Κυριακή 15/10, ως καρπός μιας ελληνο-νορβηγικής σύμπραξης μεταξύ της συνθέτριας Maja S. K. Ratkje και του διδύμου των Hypercomf (Γιάννης Κολιόπουλος & Πάολα Παλαβίδη), που ανέλαβαν την καλλιτεχνική διεύθυνση του εγχειρήματος και τη σκηνοθεσία της συνοδευτικής ταινίας.
Το έργο αυτοσυστήνεται ιντριγκαδόρικα ως μουσική κρουαζιέρα με σουρεαλιστικά στοιχεία, διατηρώντας σαν επίκεντρό του τα ταξίδια του αρχαίου Μασσαλιώτη εξερευνητή. Μάλιστα, θα τον ακούσουμε να μας μιλάει κατά τη διάρκεια –με τη φωνή του Κώστα Μπερικόπουλου. Όπως μίλησε ήδη και στους Νορβηγούς (στη δική τους γλώσσα), οι οποίοι είδαν το "Pytheas Travels" στο φετινό Ultima Festival του Όσλο, με τους θεατές να απολαμβάνουν κι ένα κοκτέιλ μπλε χρώματος, φτιαγμένο για την περίσταση. Εκεί, βέβαια, τη μουσική της Ratkje εκτέλεσαν επί σκηνής οι Tøyen Fil Og Klafferi, χρησιμοποιώντας φλάουτο, τούμπα, μπάσο κλαρινέτο, βιολί και βιολοντσέλο, ενώ στη Στέγη θα ακούσουμε τους δικούς μας Ergon Ensemble, οι οποίοι θα στηριχτούν σε έναν διαφοροποιημένο συνδυασμό οργάνων (γαλλικό κόρνο, μπάσο τρομπόνι, βιολί και βιολοντσέλο).
Πιο πρακτικά, όμως, τι θα βιώσουν όσοι δώσουν το παρών στο τριήμερο του Πυθέα στην Αθήνα; Επί της ουσίας, η παράσταση εκτελεί μια σκηνοθετημένη οπτικοακουστική προσομοίωση, μέσω της οποίας ο θεατής/ακροατής αισθάνεται ότι επιβαίνει πάνω σε ένα πλοίο, το οποίο ταξιδεύει από τη Μεσόγειο στις ακτές της Σκανδιναβίας. Γι' αυτό, άλλωστε, η ταινία των Hypercomf εμπνέεται από το θαλάσσιο στοιχείο –περιλαμβάνοντας και live γυρίσματα σε αληθινό καράβι– ενώ η μουσική της Ratkje αντανακλά κάτι από την κίνηση που κάνει το πλαγκτόν καθώς μεταναστεύει.
Οι στόχοι, από εκεί και πέρα, είναι πολλαπλοί και μπλέκονται, συνειδητά, με ερωτήματα που απασχολούν τη σύγχρονη πραγματικότητα. Υπάρχει λ.χ. μια νύξη στην επικείμενη έλευση της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητά μας –με τους προγραμματιστές που συναντιούνται στην κοιλιά μιας φάλαινας– αν κι αυτό που κυριαρχεί είναι η κριτική ματιά των συντελεστών στη βιομηχανία του μαζικού τουρισμού. Ζήτημα που αφορά άμεσα και τις προσλαμβάνουσες των εγκατεστημένων στην Τήνο Hypercomf, αλλά και τη Maja Ratkje, η οποία βρέθηκε εν πλω στις καλοκαιρινές Κυκλάδες, προκειμένου να βιώσει το φαινόμενο και να στοχαστεί πάνω στις επιπτώσεις του στις περιβαλλοντικές, πολιτιστικές και κοινωνικές δομές.
Διαβάστε Επίσης
