© Δημήτρης Μακρής
Με τη συναυλία στο Θέατρο Βράχων, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ "Στη Σκιά των Βράχων 2023", ολοκληρώνεται η φετινή σου καλοκαιρινή περιοδεία, η οποία τρέχει από τα τέλη Μαΐου. Πώς κύλησαν τα πράγματα; Σε τι κατάσταση βρήκες την ελληνική επαρχία;
Πολύ όμορφους και ανήσυχους ανθρώπους είδα. Και πάρα πολλά νέα παιδιά, παντού. Ανθρώπους των 17-25. Ένα πολύ μεγάλο κύμα, που, σε αυτές τις διαστάσεις, το συνάντησα πρώτη φορά πέρσι, στην Τεχνόπολη. Ε, τα ίδια παιδιά, με την ίδια ένταση και χαρά και καινούριο αίνιγμα στο βλέμμα, συνάντησα και φέτος, σε όλη την Ελλάδα.
Αλήθεια, ζούμε ακόμα ανέμελα καλοκαίρια σε αυτόν τον τόπο; Είναι ακόμα "η πιο εφαρμοσμένη αναρχία που υπήρξε ποτέ στον κόσμο" το ελληνικό καλοκαίρι, όπως το χαρακτήρισες πριν 10 χρόνια, σε μια συνέντευξή σου στην Καλαμάτα;
Νομίζω πως τα τελευταία καλοκαίρια δεν είναι πια έτσι –όχι ότι η λαχτάρα μας να τα ζήσουμε γνήσια έφυγε. Αλλά, μια οι πυρκαγιές και η απόλυτη ανεπάρκεια του ρημαγμένου μεταμνημονιακού κράτους να τις αντιμετωπίσει, μια η τερατώδης, τραγικοκωμική ακρίβεια, μια το Ελ Νίνιο, μια η έλλειψη συγκέντρωσης, ο αλγοριθμικός διχασμός και η ανηδονία που μας έχει σκοτεινιάσει όλους, το τελευταίο που συναντάω πια είναι η ανεμελιά.
Κάπως το είχα αισθανθεί και στο "Για Ένα Καλοκαίρι", που έγραψα πριν λίγα χρόνια για τη Νεφέλη Φασούλη. Έτσι, φτιάχνω ομάδες-όμορφες παρέες και το ζω μέσα από αυτές, πια. Όπως την "Ταράτσα" και τα "Νούμερα".
Διαβάζω ότι στο Βράχων, εκτός από τραγούδια από όλη τη δισκογραφία σου, σκοπεύεις να παίξεις και "οτιδήποτε θα ’χεις έτοιμο ως τότε". Υπάρχει λοιπόν κάτι σπέσιαλ στα σκαριά;
Είμαι στην αρχή ενός νέου κύκλου. Δεν ξέρω ακόμη αν θα παίξω κάτι στο Βράχων, ίσως ένα-δύο.
Διαβάζω, επίσης, για μια τεράστια αφίσα της Ρίτα Χέιγουορθ, που θα τρυπάει, λέει, τα βράχια –και θυμάμαι ότι την έχεις τραγουδήσει και στο "Χάλια", ακολουθώντας τους στίχους του Tom Waits. Ποια είναι λοιπόν η δική σου Ρίτα Χέιγουορθ;
Είναι η ίδια με αυτήν του γνωστού διηγήματος του Στίβεν Κινγκ με τις φυλακές Σάοσανκ: μια τεράστια αφίσα ταλαιπωρημένης καλλονής, πίσω από την οποία υπάρχει το λαγούμι της απόδρασης. Νομίζω έτσι βλέπω τη γυναίκα σε όλα τα τραγούδια μου.
Παρεμπιπτόντως, σε μια λίστα με αγαπημένες σου ταινίες από το 1976, που πόσταρες στο Facebook, εντόπισα δύο επιλογές τις οποίες θα ήθελα να σε ακούσω να σχολιάζεις εκτενέστερα –το "Ο Θανάσης στη Χώρα της Σφαλιάρας" των Πάνου Γλυκοφρύδη & Ντίνου Κατσουρίδη και το "Assault on Precinct 13" του Τζον Κάρπεντερ...
Το πρώτο είναι ένα όμορφο παράδειγμα μιας εποχής που η λαϊκή κωμωδία είχε και τη φιλοδοξία να πει κάτι για την Ιστορία. Το δεύτερο σκετς, του Γλυκοφρύδη, αυτό που ο Βέγγος διασχίζει την "Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών" επαρχία και ακούει τα παράνομα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη έχοντας συνδεδεμένα κατά λάθος τα μεγάφωνα του φορτηγού του, είναι ένα μικρό αριστούργημα. Το βάζω, μαζί με τη "Λούφα και Παραλλαγή" του Νίκου Περράκη και μαζί με τη "Φωτογραφία" του Νίκου Παπατάκη, στις σημαντικότερες καλλιτεχνικές απεικονίσεις της επταετίας.
Το δεύτερο είναι η πρώτη είσοδος στη μαγική δυστοπία του Κάρπεντερ. Ριμέικ του "Ρίο Μπράβο", από έναν αληθινό μάστορα. Ο Κάρπεντερ συνέλαβε καλύτερα από όλους το αίσθημα αποκλεισμού που έχουν οι λαϊκοί άνθρωποι των "μοντέρνων καιρών". Σχεδόν σε όλες τις ταινίες του έχουμε σπίτια, εκκλησίες, μικρά χωριά, όπου άνθρωποι αποκλεισμένοι προσπαθούν να σωθούν από μιαν εξωτερική απειλή. Τρομερή ατμόσφαιρα, αξιαγάπητοι, τέλεια σχεδιασμένοι ήρωες. Τα χρόνια της πανδημίας τον σκεφτόμουν πολύ.
Εντωμεταξύ, η συναυλία στο Θέατρο Βράχων πέφτει πάνω σε σημαδιακή ημερομηνία. Τελικά, η 11η Σεπτεμβρίου του 2001 ήταν όντως η ημέρα που άλλαξε τον κόσμο, όπως τον ξέραμε μέχρι τότε;
Ήταν, ναι. Εγκαθιδρύθηκε ο φόβος, ακόμη και για τον διπλανό σου. Ο ατομισμός και οι ανισότητες βρήκαν το καλύτερο άλλοθι για να παίζουν πια χωρίς αντίπαλο. Η Αμερική, από το αφελές όνειρο του φιλελευθερισμού που βλέπουμε στις ταινίες του Φρανκ Κάπρα και του Στίβεν Σπίλμπεργκ, μπήκε στον σκοτεινό κόσμο του Κρίστοφερ Νόλαν. Και δεν φαίνεται εύκολη η επιστροφή.
Είναι πολύ χαρακτηριστικό το γεγονός πως, ακόμη και σήμερα, οι άνθρωποι συρρέουν μαζικά σε συναυλίες συγκροτημάτων που ανθούσαν πριν την 11η Σεπτεμβρίου –ή ξαναβλέπουν με λαχτάρα τα πρώτα επεισόδια των "Friends". Σαν να μην θέλουν να συνδεθούν με το μετέπειτα.
Πρόσφατα, με αφορμή το "ΑΝΙΜΕ" (2022), περιέγραψες τους δίσκους σου ως περιπάτους ενός φωτογράφου σε μια συγκεκριμένη εποχή. Τι προβλέπεις, λοιπόν, για την εποχή που θα εμπνεύσει το επόμενό σου άλμπουμ, έχοντας ως δεδομένο, πλέον, το κοινωνικοπολιτικό κλίμα που κατέγραψαν οι τελευταίες εκλογές;
Δεν προβλέπω τίποτα. Τα τραγούδια μου μόνο όταν γράφονται έχουν έναν αέρα από το "μετά". Αλλά αυτό γίνεται ασυνείδητα. Και καταλαβαίνω γιατί τα έγραψα, αφού έχει περάσει καιρός.
Τώρα, για τις εκλογές δεν θα προσθέσω κι εγώ την ανάλυσή μου, τόσες γράφτηκαν. Αυτό που με στενοχωρεί πολύ είναι η αποθρασυνόμενη οπαδική ματιά πάνω σε ζητήματα όπως π.χ. το ναυάγιο της Πύλου, που στα μάτια μου είναι εθνική τραγωδία. Διάβασα απολύτως απάνθρωπα πράγματα, που μέχρι πριν λίγα χρόνια θα κρυβόντουσαν.
Τι "γεύση" σου άφησε η ενεργή ενασχόληση με τα δικαιώματα και τα συνδικαλιστικά των συναδέλφων σου; Ξέρεις, για τον πολύ κόσμο, που παρακολουθεί επιφανειακά τα πράγματα, έχει παγιωθεί μια εικόνα διχασμού στον χώρο...
Ναι –και είναι ένα τεράστιο κρίμα αυτό. Καλά πράξαμε προσπαθώντας να ανανεώσουμε τη σχέση μας με το πνευματικό δικαίωμα. Ερχόταν και έρχεται λαίλαπα, μαζική εκμετάλλευση των έργων μας από μεγάλους μπαταχτσήδες όπως το YouTube ή το Spotify. Τώρα το AI θέλει μεγάλη ενότητα από μας.
Παρ' όλα αυτά, οι δημιουργοί ακόμα διχάζονται. Στην Ελλάδα φυσικά, όχι έξω. Εγώ καταλαβαίνω και αγαπώ και τις δύο πλευρές των εδώ τσακωμένων, αν και όταν επικράτησε η παράνοια, έπρεπε να διαλέξω στρατόπεδο. Ελπίζω όσοι ασχολούνται τώρα να βρουν πιο θαρραλέα τον δρόμο για την ενότητα.
Ο χειμώνας του 2023, τέλος, τι βλέπεις να φέρνει; Θα ξαναγυρίσουν άραγε τα "Νούμερα" για έναν δεύτερο τηλεοπτικό κύκλο; Ή σχεδιάζεις κάποιο διαφορετικό θέαμα;
Τα "Νούμερα" δεν έχουν κλείσει δημιουργικά τον κύκλο τους. Θεωρώ πως –αν τελικά γίνει ο δεύτερος κύκλος– θα είναι κάτι ακόμη πιο κοντά στη δημιουργική τρέλα που μας παρέσυρε να το κάνουμε. Είμαστε ακόμη σε συζητήσεις, αν όμως γίνουν, θα προβληθούν από τον Γενάρη του 2024 και μετά. Είναι κάτι δύσκολο και εύθραυστο, πρωτότυπο και υβριδικό. Άρα θέλει μεγάλη στήριξη και ενδιαφέρον από παραγωγικής και "καναλικής" πλευράς. Πάντως η ομάδα είναι έτοιμη και δυνατή και ανανεωμένη. Για να δούμε...
Διαβάστε Επίσης
