"Ανιχνεύοντας και ψηλαφώντας τους ήχους του διαστήματος" στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Μια γνωριμία με τη συμπαντική μουσική στους πλανήτες Γη, Κρόνο και Δία, με την πρώτη εκτέλεση των έργων «Electron Emissions» και «Radiation Belts».

«Ανιχνεύοντας και ψηλαφώντας τους ήχους του διαστήματος»

Τo Ερευνητικό Πρόγραμμα "SafeSpace", στο πλαίσιο της εξωστρέφειας και επικοινωνίας του με το κοινό. διοργανώνει τη μουσική εκδήλωση με τίτλο "Ανιχνεύοντας και ψηλαφώντας τους ήχους του διαστήματος" την Παρασκευή 18 Φεβρουαρίου στις 9 μ.μ. στο Ίδρυμα Θεοχαράκη.         

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά σε κοινό, τα έργα "Electron Emissions" και "Radiation Belts" της βραβευμένης συνθέτριας Λίνας Τόνια. Τα έργα αποτελούν μία χαρτογράφηση της μουσικής του διαστήματος, η οποία πέρα από την παρατήρηση και μελέτη της συμπεριφοράς του σκοτεινού και απόμακρου ήχου, απαντά σε ερωτήματα που αφορούν την ερμηνεία του. Έχουν γραφτεί μέχρι σήμερα εκατοντάδες μουσικά έργα που έχουν διαχειριστεί εξωμουσικές αλλά και πιο συγκεκριμένα μαθηματικές, γεωμετρικές, φυσικές έννοιες. Μέσω της έρευνας και της ανάλυσης της μουσικής του διαστήματος είμαστε πλέον σε θέση να την ερμηνεύσουμε. Τα έργα γράφτηκαν κατά τη διάρκεια της μεταδιδακτορικής έρευνας "Ψηλαφώντας τους ήχους του διαστήματος: Ανάλυση της συμπαντικής μουσικής όπως ηχεί από τους πλανήτες Γη, Κρόνο και Δία" η οποία πραγματοποιήθηκε στο Τμήμα Φυσικής του ΕΚΠΑ υπό την επίβλεψη του καθηγητή Ιωάννη Δαγκλή, με υποτροφία του ΙΚΥ. 

Η συνθέτης  Λίνα Τόνια μετά τη γενική πρόβα των έργων δήλωσε: "Η άποψη του Paul Klee ότι η Τέχνη δεν αναπαράγει το ορατό αλλά αποκαλύπτει το αόρατο, μας αφήνει το περιθώριο να ελπίζουμε ότι οι δύο κόσμοι της μουσικής και της επιστήμης συναντιούνται σε ένα βάθος που αξίζει να αναζητήσουμε". Ο καθηγητής Ιωάννης Δαγκλής εν όψει της πρώτης εκτέλεσης των συνθέσεων ανέφερε: "Τα μικροσκοπικά, αόρατα σωματίδια που σχίζουν το διάστημα με την ταχύτητα του φωτός, μας απασχολούν στο επιστημονικό επίπεδο λόγω της υψηλής τους ενέργειας και της επίδρασής τους στους δορυφόρους. Σήμερα τα προσεγγίζουμε μέσα από μια συνομιλία επιστήμης και τέχνης με τη χαρά της ανακάλυψης της πρώτης φοράς".  

Το μουσικό έργο "Electron Emissions" για δύο βιολιά και βιολοντσέλο, είναι βασισμένο στις εκπομπές ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων που παράγονται από ηλεκτρόνια τα οποία κινούνται ελικοειδώς κατά μήκος των γραμμών του μαγνητικού πεδίου του πλανήτη Δία και των φεγγαριών του. Με τη μετατροπή των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων σε ακουστικά κύματα ίδιων συχνοτήτων, δημιουργήθηκε μία σειρά μουσικών φθόγγων, η οποία αποτέλεσε το κύριο δομικό στοιχείο του έργου. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα καταγράφηκαν από ειδικό όργανο του διαστημόπλοιου Voyager 2 στη διάρκεια της πτήσης του γύρω από τον Δία στις 6 Ιουλίου 1979. Όλες οι νότες που ακούγονται αφορούν αποκλειστικά τους μουσικούς τόνους που καταγράφηκαν από το διαστημόπλοιο Voyager 2. Η δομή του φθογγικού υλικού εντοπίζεται σε μορφές όπως διάφοροι τύποι ηχητικών cluster. Το έργο αξιοποιεί αυτό το μουσικό υλικό μέσα σε ένα πληθωρικό καμβά ηχοχρωμάτων αλλά και σε μία ποικιλία σύγχρονων συνθετικών τεχνικών.

Το μουσικό έργο "Radiation Belts" για δύο βιολιά, είναι βασισμένο σε ραδιοκύματα που καταγράφηκαν από το διαστημόπλοιο Van Allen Probes B στις 26 Οκτωβρίου 2012 στη ζώνη ακτινοβολίας που περιβάλλει τη Γη, με το όργανο Electric and Magnetic Field Instrument Suite and Integrated Science (EMFISIS). Στα κύματα αυτά καταγράφηκαν τα τονικά ύψη, τα οποία μέσα στις έντονες κινήσεις glissando που δημιουργούν, περιγράφουν σε ορισμένα σημεία μία σπειροειδή κίνηση της εξέλιξης του ήχου. Οι κινήσεις glissando αποδίδονται στο έργο από τα δύο βιολιά αξιοποιώντας αποκλειστικά τις νότες που καταγράφηκαν από τα κύματα που ανίχνευσε το διαστημόπλοιο Van Allen Probes B, μέσα σε ένα πλήθος σύγχρονων τεχνικών παιξίματος των οργάνων.  

Τα έργα θα εκτελεστούν από τους μουσικούς Ρεζάρτα Κρούγια (βιολί), Μιμή Μουρατίδου (βιολί) και Μιχάλη Κοντό (βιολοντσέλο).

Η εκδήλωση θα αρχίσει με ομιλίες από τον καθ. Ιωάννη Δαγκλή και τη συνθέτρια Λίνα Τόνια για τους ήχους του διαστήματος και για τις μουσικές συνθέσεις που θα ακουστούν.

Η είσοδος είναι ελεύθερη. 

Η εκδήλωση τελεί υπό την αιγίδα του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ)

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Μουσική

Τι μας χτύπησε πιο δυνατά και μουσικά μέσα στο 2025

Πολλά ήρθαν κι έφυγαν αλλά σήμερα λέω να σταθούμε σε ότι μας χτύπησε πιο δυνατά μέσα στο 2025. Δισκογραφία, παλιοί και νέοι ήρωες, πρωταγωνιστές και νέες τάσεις. Όλες οι κινήσεις που χαρακτήρισαν τη μουσική χρονιά είναι εδώ.

ΓΡΑΦΕΙ: ΒΑΣΙΛΗς ΛΟΥΚΑς
30/12/2025

Τι είναι το μεταλακανικό πρωτοπάνκ του Θέμου Σκανδάμη και πότε το ακούμε live στο Baumstrasse

Ο Θέμος Σκανδάμης και η μπάντα του θα τραγουδήσουν τραγούδια από το τελευταίο άλμπουμ του "Χρυσάνθη" και όχι μόνο την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου.

Η "Δηιδάμεια" του Χαίντελ διά χειρός Γιώργου Πέτρου εντυπωσιάζει στο φετινό Φεστιβάλ Όπερας του Γουέξφορντ – "Πεπίτα Χιμένεθ" στη Μαδρίτη

Από το Γουέξφορντ μέχρι τη Μαδρίτη, σπάνιες όπερες, διεθνείς πρωταγωνιστές και μαγευτικές σκηνικές αφηγήσεις που εντυπωσίασαν.

Το Jazzèt Music Hall δίνει ρυθμό στη νέα χρονιά

Συναυλίες, DJ sets, αυτοσχεδιασμοί και εικαστικές παρεμβάσεις σηματοδοτούν την αρχή του 2026.

30 ελληνικοί δίσκοι που κρατάμε από το 2025

Το πιο πολυπαιγμένο τραγούδι το είχε η Άννα Βίσση, ενώ στο Spotify σάρωσε ο Toquel, παραμένοντας μεγάλο αστέρι στις νεότερες ηλικίες. Πέρα από τη λαμπερή βιτρίνα μαζικής δημοφιλίας, όμως, συμβαίνουν πολλά πράγματα, άσχετα με την προβολή που (δεν) λαμβάνουν.

H Μελίνα Κανά μας περιμένει στο Κύτταρο

Μελίνα Κανά: Θα τραγουδήσει στο Κύτταρο παλιές επιτυχίες από την πλούσια δισκογραφία της, αλλά και από τη νέα δισκογραφική δουλειά της.

O Haig Yazdjian, ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους της world music, live στην Αθήνα

O Haig Yazdjian, ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους της world music, live στην Αθήνα στη σκηνή του Theatre of the NO στις 3 Ιανουαρίου.