Ουκ ολίγες βεβαιότητες ήλθε να διαψεύσει η μοναδική και από κάθε άποψη θαυμάσια συναυλία που έδωσε στην κατάμεστη «Αίθουσα Χρ. Λαμπράκης» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών (25/11) η Κρατική Ακαδημαϊκή Συμφωνική Ορχήστρα της Ρωσίας υπό τον αρχιμουσικό Ντανιέλ Ράϊσκιν.
Όπως π.χ. ότι η επί 35ετία (1965-2000) ορχήστρα του θρυλικού αρχιμουσικού Γεβγκένι Σβετλάνωφ -το όνομα του οποίου προστέθηκε στον τίτλο της μετά το θάνατό του- δεν συγκαταλέγεται πλέον μεταξύ των κορυφαίων της Ρωσίας. Ή ακόμη ότι μια συναυλία αποκλειστικά με έργα Τσαϊκόφσκι, που έχουν ερμηνεύσει αμέτρητες φορές οι Ρώσοι μουσικοί, είναι καταδικασμένη να μην αποφύγει τη ρουτίνα. Αλλά και ότι η αλλαγή την τελευταία στιγμή του σολίστ (εν προκειμένω, του βιολιστή Σάσα Ροζντιέστβενσκυ) δεν συνοδεύεται πάντοτε από ισόκυρη αναπλήρωση.
Κι όμως, από τις πρώτες κιόλας νότες της σύντομης, λυρικής «Ελεγείας για ορχήστρα εγχόρδων» έγινε αμέσως αντιληπτός ο μεστός, θερμός, εκφραστικός ήχος των ρώσικων εγχόρδων. Αυτός ο ιδιαίτερος, τόσο αναγνωρίσιμος ήχος – φορέας μιας τεράστιας μουσικής παράδοσης προσδιόρισε το στίγμα μιας βραδιάς, που σύντομα θα πιστοποιούσε τα γραφόμενα στο διεθνή τύπο ότι, μετά από αρκετά χρόνια κάμψης, το σύνολο (που, υπό τον τίτλο «Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΣΣΔ» έμεινε στην ιστορία για την πληθώρα ηχογραφήσεών του) επανακάμπτει σταδιακά.
Η σολίστ Αλιόνα Μπαέβα όχι μόνο είχε μελετήσει σε βάθος την κοσμαγάπητη σύνθεση, αλλά απέδωσε ισορροπημένα και με περίσσεια αυτοπεποίθηση το γράμμα και το πνεύμα της παρτιτούρας.
Ακολούθως, η 34χρονη εκλεκτή βιολίστρια Αλιόνα Μπαέβα χάρισε μιαν εξαιρετική ερμηνεία του χιλιοπαιγμένου «Κοντσέρτου για βιολί», μάλιστα δε μίαν από τις εντελέστερες που είχαμε την τύχη να ακούσουμε μέχρι σήμερα. Η σολίστ όχι μόνο είχε μελετήσει σε βάθος την κοσμαγάπητη σύνθεση, αλλά απέδωσε ισορροπημένα και με περίσσεια αυτοπεποίθηση το γράμμα και το πνεύμα της παρτιτούρας. Έξοχο φραζάρισμα και παίξιμο σπάνιας ορθοτονίας συνοδεύθηκαν από φροντίδα προβολής λεπτομερειών και αφηγηματική ρευστότητα.
Στο εκτενές εναρκτήριο μέρος (allegro moderato), τα εύροα τέμπι ανέδειξαν όλη τη μελωδικότητα και το βαθύ λυρισμό της γραφής, ενώ με καθαρότητα και (δεξιο) τεχνική άνεση αποδόθηκε η καντέντσα του ίδιου του συνθέτη. Αντίστοιχες αρετές και μεγάλη εκφραστικότητα χαρακτήρισαν και την ενδιάμεση καντσονέτα, προετοιμάζοντας για μια συναρπαστική έκρηξη δεξιοτεχνίας στο καταληκτικό allegro vivacissimo, η οποία οδήγησε με διαρκώς αυξανόμενη ένταση το έργο σε θριαμβική κορύφωση, καθηλώνοντας το κοινό. Η υποδειγματικά σβέλτη και με γλαφυρή αίσθηση του διαλόγου συνοδεία που διέπλασε ο Ράϊσκιν οφείλει πολλά στο γεγονός ότι ο αρχιμουσικός υπήρξε επί σειρά ετών ένας εξίσου διαπρεπής σολίστ (βιόλας)…
Η συναυλία ολοκληρώθηκε με μια πολύ επιτυχημένη εκτέλεση της δημοφιλούς 5ης Συμφωνίας, που φώτισε ανάγλυφα και με πληθώρα αποχρώσεων την περίτεχνη μουσική δραματουργία της. Δίνοντας βάρος στην πλαστικότητα της αφήγησης, ο Ρωσοεβραίος αρχιμουσικός ανέδειξε την ευγένεια του συναισθήματος χωρίς υπερβολικό πάθος, αξιοποίησε μεγάλες διαβαθμίσεις ταχυτήτων και δυναμικής για να προβάλλει με ακρίβεια άλλοτε τις τρυφερές ή/και μελαγχολικές παραγράφους, άλλοτε τις ρυθμικά και εκφραστικά πιο φορτισμένες ενότητες, περνώντας αβίαστα από το λικνιστικό βηματισμό του μελωδικού βαλς σε παροξυστικές κορυφώσεις, χωρίς να χάνει ποτέ τον έλεγχο. Είχε, βέβαια, στη διάθεσή του ένα σύνολο με ρωμαλέα έγχορδα, έξοχα ξύλινα και αιχμηρά πλην σταθερά χάλκινα πνευστά, που θύμισε παλιές καλές εποχές, αλλά και το βάρος μιας μείζονος εθνικής μουσικής παράδοσης!
Στις ενθουσιώδεις επευφημίες του κοινού προσφέρθηκε ως αντίδωρο, εκτός προγράμματος, μία μεγαλόπρεπη «Πολωνέζα» από την όπερα «Ευγένιος Ονιέγκιν» του Τσαϊκόφσκι.
