Είδαμε τη συγκινητική, ουσιαστική «Γενούφα»

Δεν ήταν καθόλου προφανές το στοίχημα της Λυρικής να εγκαινιάσει τη φετινή σεζόν με μια όπερα αριστουργηματική, πλην όμως δύσκολη κι ελάχιστα γνωστή στο ευρύ κοινό. Θίγοντας με σπάνια αιχμηρότητα οικογενειακά και προσωπικά ζητήματα στην κλειστή κοινωνία της μοραβικής υπαίθρου των αρχών του 20ού αιώνα, η «Γενούφα» του Γιάνατσεκ έχει τέτοια μουσικοδραματική πληρότητα, ιδίως στην προτεινόμενη αυθεντική εκδοχή της, που δεν συγχωρεί αδυναμίες. Και η νέα παραγωγή που έκανε πρεμιέρα την Κυριακή 14 Οκτωβρίου στην αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» της ΕΛΣ είχε λίγες τέτοιες...

Η Γερμανίδα σκηνοθέτις Νίκολα Ράαμπ υπέγραψε μια συμβολική αλλά ευανάγνωστη παράσταση, με σύγχρονο στίγμα και παραδοσιακές πινελιές (κυρίως στα κοστούμια). Η εύστοχη θεατρική διδασκαλία των μονωδών αναπτύχθηκε μέσα στο υποβλητικό και παγερά φωτισμένο –από τον Νταβίντ Ντεμπρινέ– ασπρόμαυρο σκηνικό του Γιώργου Σουγλίδη. Η δεσπόζουσα παρουσία ενός λευκού, σταδιακά δια­λυόμενου σπιτιού σε ένα φοβικό μαύρο δάσος οριοθέτησε ατμόσφαιρες και ψυχολογικούς τόπους κάθε πράξης: η επισφαλής οικογενειακή σταθερότητα της πρώτης, τα κρυμμένα μυστικά της δεύτερης, το ξεγύμνωμα συναισθημάτων και χαρακτήρων της τρίτης!

Από πλευράς τραγουδιού, η πρώτη διανομή αντεπεξήλθε άνετα στα κρίσιμα προαπαιτούμενα, φωνητική έκταση, άρτια εκφορά της μουσικότατης τσεχικής γλώσσας, εκφραστικότητα. Σε ένα έργο με κυρίαρχη γυναικεία παρουσία, συγκίνησαν οι ερμηνείες του πρωταγωνιστικού διδύμου. Η Γενούφα της Νοτιοαφρικανής υψιφώνου Σάρα-Τζέιν Μπράντον διέθετε και το υγιές λυρικό τίμπρο με άνετη υψηλή περιοχή, και την απλότητα και παθητικότητα του χαρακτήρα. Η φωνητικά επιβλητική Γερμανίδα δραματική υψίφωνος Ζαμπίνε Χογκρέφε διέπλασε ένα αυστηρό αλλά βαθιά ανθρώπινο πορτρέτο της Νεωκόρισσας, μακριά από υστερίες.

Ακρίβεια υπόκρισης και γενναιόδωρο τραγούδι χαρακτήρισαν και τους δύο αντρικούς ρόλους, που ενσάρκωσαν ο Ολλανδός τενόρος Φρανκ φαν Άκεν (Λάτσα) και ο ομόλογός του Δημήτρης Πακσόγλου (Στέβα). Από τους πολυάριθμους άλλους ρόλους ξεχώρισαν φωνητικά ο Επιστάτης του μπάσου Γιάννη Γιαννίση και θεατρικά η Γριά Μπούριγια της μεσοφώνου Ινές Ζήκου.

Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες στήριξης των τραγουδιστών, η μουσική διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού στερήθηκε της κρίσιμης ρευστότητας και οργανικής συνοχής που θα υπαγόρευε συνεχώς την δράση, διατηρώντας σταθερά αμείωτη την ένταση. Έστω και με περίσσεια ντεσιμπέλ, η ορχήστρα της ΕΛΣ ανταποκρίθηκε επαρκώς στις απαιτήσεις της ρυθμομελωδικά πυκνής αυτής παρτιτούρας του μοντερνισμού, ενώ μάλλον αμήχανη ήταν η παρουσία της χορωδίας. Συνολικά μια προσεγμένη δουλειά που αξίζει να παραμείνει στο δραματολόγιο της Λυρικής, ιδίως όταν μπορεί να υποστηριχτεί από αμιγώς εγχώριες δυνάμεις...