Οι Δαιμονισμένες

Το 1634 στην πόλη Λουντόν της δυτικής Γαλλίας κατεγράφη στο μοναστήρι των Ουρσουλινών καλογριών ένα περιστατικό ομαδικής υστερίας το οποίο έγινε ιστορικά διαβόητο, ίσως το διασημότερο ανάλογο περιστατικό, καθώς προκάλεσε μεγάλο θρησκευτικοπολιτικό σκάνδαλο. Ενέπνευσε συγγραφείς (Αλέξανδρος Δουμάς, Άλντους Χάξλεϊ), μουσικούς (Κριστόφ Πεντερέτσκι) και φυσικά σκηνοθέτες, με πρώτο τον Πολωνό Γέρζι Καβαλέροβιτς, ο οποίος αποτύπωσε τα γεγονότα στο αριστουργηματικά στιλιζαρισμένο, πολυεπίπεδο και βραβευμένο στο φεστιβάλ Καννών του 1960 "Μητέρα Ιωάννα των Αγγέλων".

Βασισμένος στο μη μυθοπλαστικό βιβλίο του Χάξλεϊ "The Devils of Loudun", καθώς και στο θεατρικό έργο του Τζον Γουάτινγκ "The Devil", ο πληθωρικός Κεν Ράσελ αποφάσισε να καταθέσει κι αυτός το 1971 τη δική του κινηματογραφική εκδοχή. Παιδί της εποχής του, ο Βρετανός σκηνοθέτης του "Tommy" και των "Ανεξέλεγκτων Καταστάσεων", ο οποίος είχε ήδη σοκάρει το παγκόσμιο κοινό με την προ διετίας τολμηρή μεταφορά των "Ερωτευμένων Γυναικών" του Ντ.Χ. Λόρενς, αποφάσισε να προχωρήσει μερικά βήματα μακρύτερα, χωρίς όμως να απομακρυνθεί από τα γεγονότα: το 1964 ο ιερέας Ιρμπέν Γκραντιέ - ένας χαρισματικός ρήτορας, γοητευτικός άντρας και αθεράπευτος γυναικάς - ο οποίος είχε αναλάβει προσωρινός διοικητής της Λουντόν (ίσως η καλύτερη ερμηνεία στην καριέρα του Όλιβερ Ριντ), έρχεται σε σύγκρουση με τους απεσταλμένους του ραδιούργου καρδιναλίου Ρισελιέ, υπερασπιζόμενος την πολιτική ανεξαρτησία και τη θρησκευτική ανεκτικότητα της πόλης. Οι άνθρωποι του τελευταίου, όμως, θα βρουν έναν απρόσμενο σύμμαχο στις σεξουαλικά καταπιεσμένες καλόγριες του τοπικού μοναστηριού, με επικεφαλής την αδελφή Ζαν, οι οποίες θα (εξαναγκαστούν να) κατηγορήσουν τον Γκραντιέ για μαύρη μαγεία.

Απομακρυνόμενος εξ αρχής από κάθε ρεαλιστική αναπαραστατική δέσμευση και ιστορική ακρίβεια, ο πάντα ανοικονόμητος Ράσελ υπογράφει μια μπαρόκ αντεξουσιαστική αλληγορία με προκλητικό ταπεραμέντο και ευφάνταστη σκηνογραφία (δια χειρός Ντέρεκ Τζάρμαν). Οι αναχρονισμοί, η queer εικονογραφία και τα υπερφωτισμένα, μοντέρνα κι αφαιρετικά ντεκόρ αντανακλούν το ρομαντικά εξεγερτικό πνεύμα της προηγούμενης, κοινωνικά ταραγμένης δεκαετίας. Την ίδια στιγμή, η ερμηνευτική εξωστρέφεια και η υπερβολική ένταση συμπεριφορών και συναισθημάτων παραπέμπουν σε θεατρική εξτραβαγκάντσα, η οποία εξαντλεί τις δυνάμεις της επαναλαμβάνοντας διαρκώς την ψυχαναλυτικά "βλάσφημη" καταγγελία της. Η οποία, σκανδαλώδης στην εποχή της, αντιμετώπισε πολλαπλά προβλήματα με τη λογοκρισία, σήμερα, όμως, φαντάζει  προφανής και φλύαρη, ξεπερασμένα "κολλημένη" στη δεκαετία του '60.

Προβλήθηκε μέσα στα χρόνια σε διαφορετικές, πετσοκομμένες βερσιόν, έχοντας πλέον για πρώτη φορά αποκατασταθεί στην πλήρη, αλογόκριτη εκδοχή της. Διάρκειας 114 λεπτών (δυόμιση επιπλέον), περιλαμβάνει τις πολυσυζητημένες σεκάνς του "Βιασμού του Χριστού" και του αυνανισμού της ηγουμένης Ζαν με το καμμένο κόκκαλο του Γκραντιέ.

Μ. Βρετανία. 1971. Διάρκεια: 114΄. Διανομή: TANWEER