Στο βραβευμένο με Χρυσή Άρκτο "Ταξί στην Τεχεράνη" (2015), ο σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί ("Ο Κύκλος", "Offside") κάθεται πίσω από το τιμόνι και κινηματογραφεί, επιβιβάζοντας πελάτες διαφορετικών τάξεων, ηλικιών και αντιλήψεων, την πολυδιάστατη ανθρωπογεωγραφία της ιρανικής πραγματικότητας. Κάποια στιγμή, ενώ οδηγεί, ακούει έναν απροσδιόριστο θόρυβο και αρχίζει αγχωμένος να ψάχνει από πού προέρχεται. Τότε μπαίνει στο αμάξι η ακτιβίστρια δικηγόρος Νασρίν Σοτουντέχ, λέγοντάς του στη σχετική συζήτηση που ακολουθεί πως όλοι οι κρατούμενοι έχουν μια παρόμοια εμμονή με τους ήχους ή με τη φωνή του ανακριτή τους.
Η ιδέα αυτή τον οδήγησε μία δεκαετία αργότερα στην ιστορία του Βαχίντ, υπαλλήλου ενός επαρχιακού συνεργείου αυτοκινήτων. Εκεί θα σταματήσει ο Εγκμπάλ, μετά από μια σύγκρουση του οχήματός του με ένα σκυλί, στη φωνή του οποίου ο Βαχίντ θα αναγνωρίσει τον σκληρό βασανιστή του, όταν ήταν εκείνος ήταν πολιτικός κρατούμενος. Αγανακτισμένος και εκτός εαυτού, ακολουθεί τον ανακριτή του(;), τον απάγει και τον μεταφέρει σε ένα ερημικό μέρος με σκοπό να τον σκοτώσει. Το προσθετικό πόδι του Εγκμπάλ (και το χαρακτηριστικό τρίξιμό του) είναι άλλη μία ένδειξη, αλλά ο τελευταίος προσπαθεί εναγωνίως να τον πείσει ότι έχει αιχμαλωτίσει τον λάθος άνθρωπο. Ο ψυχραιμότερος πλέον Βαχίντ αρχίζει να αμφιβάλλει. Για να βεβαιωθεί, αποφασίζει να βρει πρώην συγκρατούμενούς του για να πάρει και τη δική τους γνώμη.
Η βασική ιδέα της ταινίας θυμίζει έντονα το θεατρικό και κατόπιν κινηματογραφικό "Ο Θάνατος και η Κόρη", από τη στατικότητα του οποίου ο Παναχί κάνει ό,τι μπορεί για να ξεφύγει. Εναλλάσσει έντεχνα τον κλειστό και τον ανοιχτό χώρο (το βανάκι στο οποίο κρατείται ο Εγκμπάλ, το άδειο, απέραντο χωράφι στο οποίο έχει παρκάρει), κρατάει ένα σφιχτό, αγωνιώδες διηγηματικό τέμπο (όλα εξελίσσονται μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο), χειρίζεται δημιουργικά το sound design και ενορχηστρώνει μεθοδικά μια κλιμακούμενη αντιπαράθεση ζωντανών χαρακτήρων. Αν και καθένας τους αντιπροσωπεύει μια διαφορετική όψη του σύγχρονου ιρανικού κοινωνικού χάους, το σενάριο φροντίζει να τους περιγράφει περισσότερο ως περίπλοκους δραματικούς ήρωες και λιγότερο ως δισδιάστατα σύμβολα.
Αποτελώντας μια σκληρή, άμεση καταγγελία των διώξεων των οποίων υφίστανται οι αντιφρονούντες συμπατριώτες του, ο θαρραλέος Τζαφάρ Παναχί καταφέρνει να χειριστεί αποτελεσματικά ριψοκίνδυνες (νεο)ρεαλιστικές αλήθειες. "Αδιόρθωτος" ουμανιστής, αναρωτιέται ειλικρινά και επώδυνα πάνω στον αναπόδραστο κύκλο βίας στον οποίο έχει παγιδευτεί μια ολόκληρη πραγματικότητα, καταλήγοντας όμως σε μια προβλέψιμη, οριακά μελοδραματική και θεατρικού στησίματος διατύπωση των ανθρωπιστικών μηνυμάτων του. Σπουδαίος κινηματογραφιστής ταυτόχρονα, επιλέγει ένα ευφυές, "ηχητικό" φινάλε πολλαπλών αναγνώσεων, θυμίζοντάς μας γιατί δεν αποτέλεσε έκπληξη η βράβευσή του με τον Χρυσό Φοίνικα του φετινού φεστιβάλ Καννών.
Ιράν, Γαλλία. 2025. Διάρκεια: 105΄. Διανομή: WEIRD WAVE
Περισσότερες πληροφορίες
Ένα Απλό Ατύχημα
Ο υπάλληλος ενός συνεργείου αναγνωρίζει στη φωνή ενός πελάτη τον σαδιστή ανακριτή του, όταν εκείνος ήταν πολιτικός κρατούμενος. Τον απάγει με πρόθεση να τον σκοτώσει, αλλά αρχίζει να αμφιβάλλει και επιχειρεί να βρει μάρτυρες για να ανακαλύψει την αλήθεια.
