Η μεγάλη έκπληξη του πρόσφατου Φεστιβάλ Βενετίας, η οποία περιορίστηκε στο Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής, ήρθε από ένα αουτσάιντερ. Η Γεωργιανή Ντέα Κουλουμπεγκασβίλι μας είχε προειδοποιήσει βέβαια πέντε χρόνια νωρίτερα με το βραβευμένο στο Σαν Σεμπαστιάν "Εν Αρχή", ένα σκληρής ρεαλιστικής όψης γυναικείο δράμα, το οποίο έκρυβε καλά μέσα του έναν μοντέρνο υπαρξιακό εφιάλτη. Μοντέρνο επειδή τόσο ο στοχασμός πάνω στο καλό και το κακό όσο και η σκηνοθετική προσέγγιση της Κουλουμπεγκασβίλι ξεφεύγουν από τις πολυσύχναστες ατραπούς τις οποίες ακολουθούν οι περισσότερες φεστιβαλικές "πορείες γυναικείας συνειδητοποίησης".
Την ίδια, απρόβλεπτη όσο και συναρπαστική σινε-διαδρομή ακολουθεί 39χρονη δημιουργός και στον "Απρίλη", ο οποίος ξεκινάει σαν ένα απειλητικό, ανεξήγητο όνειρο(;), προτού προχωρήσει στην "αλογόκριτη" καταγραφή ενός τοκετού με τραγική κατάληξη. Τα σοκ είναι απανωτά, αλλά δεν είναι και τα μόνα, μιας ο κόσμος ο οποίος περιβάλλει τη Νίνα (η επαρχιακή Γεωργία), τη μαιευτήρα της βάρδιας, είναι γεμάτος απαγορευμένες επιθυμίες και βίαια απωθημένα. Την εύθραυστη ισορροπία του θα διαταράξει ο θάνατος του βρέφους, η καταγγελία του πατέρα για αμέλεια και η έρευνα την οποία ξεκινάει η διοίκηση του νοσοκομείου για τυχόν ευθύνες. Η Νίνα θα βρεθεί στο κέντρο του κυκλώνα, καθώς πρέπει να αποδείξει την αθωότητά της, ενώ είναι κρυφό μυστικό ότι πραγματοποιεί (παράνομες) εκτρώσεις στις γυναίκες της περιοχής, συχνά εν αγνοία των αυταρχικών συζύγων τους.
Ένας μικρόκοσμος με δικούς του κανόνες (στο "Εν Αρχή" ήταν μια κοινότητα Μαρτύρων του Ιεχωβά), μια γυναίκα μπροστά σε ηθικό δίλημμα και μια πραγματικότητα νοσηρή και άσπλαχνη, έρμαιο απάνθρωπων συμπεριφορών και αλλοτριωμένων συναισθημάτων. Μπορεί να βρει κανείς πυξίδα που δείχνει το καλό; Είναι δυνατόν να διατηρήσει την αθωότητά του; Αντέχει να υπερασπιστεί μέχρι τέλους τις αξίες του; Γεμάτη εσωτερικές αντιφάσεις και βαθιά ψυχολογικά τραύματα, η Νίνα δεν διαθέτει απαντήσεις. Αντ’ αυτού, κάθε βήμα της προς τη σωστή κατεύθυνση (την επαγγελματική αφοσίωση, τις ουμανιστικές πεποιθήσεις της) την απομακρύνει ακόμα περισσότερο από τους στόχους της.
Απορροφώντας όλες τις επιρροές του μοντέρνου σινεμά (ρουμάνικο νέο κύμα, Μίκαελ Χάνεκε, Κάρλος Ρεϊγάδας, Λαβ Ντίαζ), αντλώντας από την ευρωπαϊκή λογοτεχνική παράδοση (ο "Δον Κιχώτης" συναντά τον ντοστογιεφσκικό "Ηλίθιο") και γεμάτη υπαρξιστικές ανησυχίες –από τον Κίρκεγκορ ως τον Σαρτρ– η Κουλουμπεγκασβίλι υπερασπίζεται σπαρακτικά το "υπάρχω σημαίνει λερώνω τα χέρια μου". Εναλλάσσει μεγάλης διάρκειας, ακίνητα και σιωπηλά πλάνα με σκηνές ανατριχιαστικού ρεαλισμού (όπως εκείνη της έκτρωσης), συνδυάζει ντοκιμαντερίστικη παρατήρηση με στοιχεία εφιαλτικής φαντασίας και εμποτίζει την πιο μπανάλ καθημερινότητα με οντολογικό τρόμο. Ο "Απρίλης" της είναι μια φιλμική εμπειρία ενοχλητική και απαιτητική για το θεατή της, του οποίου ανατρέπει κάθε ευκολία παρηγορητικής απόλαυσης.
Γεωργία, Γαλλία, Ιταλία. 2024. Διάρκεια: 134΄. Διανομή: ROSEBUD.21
Περισσότερες πληροφορίες
Απρίλης
Έπειτα από έναν δύσκολο τοκετό και το θάνατο του βρέφους, η Νίνα, μαιευτήρας υπηρεσίας η οποία πραγματοποιεί παράνομες εκτρώσεις σε γυναίκες της περιοχής, ελέγχεται από τη διεύθυνση του νοσοκομείου για πιθανές ευθύνες.
