Η Τελευταία Συνεδρία του Φρόιντ

Το θεατρικό έργο που παρουσίασε το 2011 ο Μαρκ Σεν Ζερμέν στην Off-Broadway παράσταση "Freud’s Last Session" βασιζόταν σε μια κεντρική πιασάρικη ιδέα: στο πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια φιλοσοφική συζήτηση γύρω από τη ζωή και τη θρησκεία ανάμεσα στον Σίγκμουντ Φρόιντ, τον ορθολογιστή πατέρα της ψυχανάλυσης, και τον Κ. Σ. Λιούις, συγγραφέα σπουδαίων μυθιστορημάτων φαντασίας όπως "Τα χρονικά της Νάρνια" και πιστό χριστιανό. Η επιτυχία που γνώρισε το έργο οδήγησε, τώρα, τον Σεν Ζερμέν στην υπογραφή της κινηματογραφικής διασκευής του που σκηνοθετεί ο Ματ Μπράουν ("Ο Άνθρωπος που Γνώριζε το Άπειρο"), έχοντας τον εμβληματικό Άντονι Χόπκινς στο ρόλο του Φρόιντ και τον πάντα αξιόπιστο Μάθιου Γκουντ σε εκείνον του Λιούις. Η υπόθεση βρίσκει τους χαρακτήρες να συναντιούνται στο γραφείο του ψυχαναλυτή καθώς ξεσπά ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, με τους δύο άντρες να επιδίδονται σε μια ακαδημαϊκή αντιπαράθεση την οποία διακόπτουν βίαια οι ραγδαίες εξελίξεις.

Κάθε μεταφορά παράστασης στον κινηματογράφο καλείται να ξεπεράσει το ίδιο εμπόδιο. Ήτοι, τη θεατρικότητα που βρίσκεται στον γενετικό κώδικα της πρωτότυπης πηγής, η οποία συνήθως μεταφράζεται, μεταξύ άλλων, σε εκτενείς διαλόγους και στατικότητα – στοιχεία που αντιβαίνουν, κατά κανόνα, στο συντακτικό του σινεμά. Για να προσδώσει ζωντάνια στη δράση, λοιπόν, ο Μπράουν επιλέγει τη χρήση φλασμπάκ, μια κατά τα άλλα λειτουργική μέθοδο, η οποία εν προκειμένω εφαρμόζεται αδέξια απορρυθμίζοντας την ταινία. Διότι σε κάθε ανερμάτιστη όσο και διεκπεραιωτική αναδρομή ή παρέκβαση, προστίθενται νέες πληροφορίες που αφενός κατακερματίζουν την πλοκή, αφετέρου αφαιρούν την έννοια του κέντρου βάρους από την αφήγηση. Με αυτόν τον τρόπο, η "Τελευταία Συνεδρία" ξεπερνά βιαστικά τις μεταφυσικές ανησυχίες των διανοούμενων, το σημείο αναφοράς, κατά τα άλλα, του σεναρίου, για να σχολιάσει πρόχειρα την προβληματική σχέση του Φρόιντ με την κόρη του, το μετατραυματικό στρες του Λιούις λόγω Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, τους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής και πλήθος άλλων θεματικών που προκύπτουν.

Υπό αυτήν την έννοια μοιάζει εντυπωσιακό το πώς ο Μπράουν καταφέρνει, εντέλει, να μη δίνει αισθητική ταυτότητα, ένα κάποιο στιλιζάρισμα, μια σπιρτάδα στην ταινία, η οποία ξέπνοα οδηγείται από συζήτηση σε συζήτηση, αλλά και να μη σκαλίζει παρά την επιφάνεια όσων τον εμπνέουν. Οι Χόπκινς και Γκουντ, από τη μεριά τους, επιχειρούν ως ένα σημείο να προσθέσουν ποιότητες σε δύο σχηματικά γραμμένους ήρωες, οι οποίοι, ξεπερνώντας τις όποιες φυσιογνωμικές ομοιότητες, θα μπορούσαν να είναι οποιοιδήποτε – ειδικά ο Λιούις. Στο φινάλε, η "Τελευταία Συνεδρία" προσπαθεί να χωρέσει τα πάντα σε ένα session, καταλήγει ωστόσο να μη λέει και τόσα πολλά…

Ιρλανδία, Αγγλία. 2023. Διάρκεια: 108΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ.