Το γουέστερν δεν είναι παρά η κινηματογραφική εκδοχή του αμερικανικού μύθου για το πώς κατακτήθηκε η Άγρια Δύση. Μια κατασκευασμένη, εθνικά ενοποιητική ιστορία, η οποία ύμνησε την αποφασιστικότητα του Λευκού αποίκου να δαμάσει έναν εχθρικό και αφιλόξενο τόπο, μετατρέποντας την έρημο σε (ευνομούμενη) γη της επαγγελίας. Συμβαδίζοντας με τις αλλαγές των καιρών, αυτή η μυθολογία σταδιακά διαφοροποιήθηκε και "διευρύνθηκε", φτάνοντας από τη δεκαετία του ’60 και μετά στο σημείο να συμπεριλάβει στους κόλπους της και τον Ινδιάνο, ο οποίος από απολίτιστος εχθρός αποκαταστάθηκε τελικά ως θύμα συστηματικής γενοκτονίας.
Στην πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, την οποία συνυπογράφει σεναριακά με τους Αντόνια Γκιράρντι και Μαριάνο Λίνας (του οσκαρικά υποψήφιου "Argentina, 1985"), ο Χιλιανός Φελίπε Γκαλβέζ Αμπέρλε θέλει να αφηγηθεί μια παρόμοια ιστορία. Αυτή έχει να κάνει με την οργανωμένη εξόντωση των Λατινοαμερικανών ιθαγενών του Νότου, την οποία περιγράφει γλαφυρά και το ντοκιμαντέρ του Πατρίσιο Γκουσμάν "Το Μαργαριταρένιο Κουμπί". Μόνο που ο Γκαλβέζ συμπυκνώνει τη μεγάλη Ιστορία σε μια μικρή, μυθοπλαστική περιπέτεια: αυτή του Σαντιάγκο, ενός Χιλιανού μιγάδα (μισός λευκός μισός ινδιάνος), ο οποίος το 1901 δουλεύει ως εργάτης γης για λογαριασμό ενός μεγαλογαιοκτήμονα της Παταγονίας. Ο τελευταίος αναθέτει σε έναν Βρετανό στρατιωτικό και έναν Αμερικανό μισθοφόρο να διασχίσουν έφιπποι τη Γη του Πυρός για να ανακαλύψουν ασφαλή διαδρομή για τα κοπάδια του, διατάζοντας τον Σαντιάγκο να τους συνοδεύσει. Οι τρεις άντρες, καχύποπτοι ο ένας απέναντι στον άλλον, θα περιπλανηθούν σε έναν άγνωστο τόπο με δικούς του νόμους επιβίωσης, εμπειρία που θα αλλάξει τη ζωή όλων τους.
Τα τρία τέταρτα του φιλμ αφορούν μια οδύσσεια πολλαπλών ανακαλύψεων. Μια επώδυνη πορεία, σε διαρκή αντίστιξη με το μαγευτικό τοπίο της πάμπας και των Άνδεων, η οποία θα γίνει για τον Σαντιάγκο μια περιπέτεια συνειδησιακής αφύπνισης. Θα φτάσει ως τη σκοτεινή καρδιά ενός κόσμου αναίτιας, σαδιστικής βίας, τον οποίο ο Γκαλβέζ θα αποτυπώσει στην οθόνη με ιστορική ακρίβεια και αλληγορική συνοχή. Υπό καθεστώς φεουδαρχικής ασυδοσίας απολύτως παράλληλο με αυτό του Φαρ Ουέστ, η Χιλή κατασκευάζει διά πυρός και σιδήρου τον δικό της εθνικό μύθο. Στο τελευταίο "κεφάλαιο" της ταινίας, μάλιστα, οι "Άποικοι" αποκαλύπτουν με έναν σαδιστικά βελούδινο τρόπο πως το πέρασμα στον καινούργιο αιώνα έρχεται μαζί με τη νέα, κοινοβουλευτική τάξη πραγμάτων, η οποία αντικαθιστά τα πιστόλια με τα προεδρικά διατάγματα και τις σφαίρες με την… κάμερα. Ένα ιδιοφυές εύρημα, το οποίο σχολιάζει το ρόλο του σινεμά στη σκηνοθετημένη διαδικασία κατασκευής όλων των εθνικών αφηγημάτων, από τα οποία η αληθινή ιστορία θα παραμένει πάντα εξόριστη.
Χιλή, Αργεντινή, Μ. Βρετανία. 2023. Διάρκεια: 97΄. Διανομή: ΔΑΝΑΟΣ
Περισσότερες πληροφορίες
Οι Άποικοι
Στη Χιλή του 1901, ένας μεγαλογαιοκτήμονας αναθέτει σε έναν ντόπιο εργάτη, έναν Βρετανό στρατιωτικό και έναν Αμερικανό μισθοφόρο να διασχίσουν έφιπποι τη Γη του Πυρός για να ιχνηλατήσουν την πιο ασφαλή διαδρομή για τα κοπάδια του.
