Βοηθός σκηνοθέτη των Κριστιάν Μουντζίου και Κορνέλιου Πορουμπόιου, μικρομηκάς και ντοκιμαντερίστας, ο 43χρονος Αλεξάντρου Μπελκ είχε πρωτοσκεφτεί το "Ράδιο Μετρoνόμ" ως ένα ακόμα ντοκιμαντέρ. Ως ένα σινε-ντοκουμέντο πάνω στην καθημερινότητα της ρουμάνικης νεολαίας στις αρχές της δεκαετίας του ’70, εστιάζοντας στην ομώνυμη ραδιοφωνική εκπομπή που μεταδιδόταν από το Radio Free Europe με παραγωγό τον εξόριστο Ρουμάνο δημοσιογράφο Κορνέλ Κιριάκ. Τα γεγονότα, όμως, συνάντησαν τελικά τη μυθοπλασία μέσα από την ιστορία της 17χρονης Άνα, η οποία απογοητεύεται βαθιά όταν μαθαίνει πως ο αγαπημένος της συμμαθητής Σορίν πρόκειται να φύγει άμεσα από τη χώρα οικογενειακώς. Αν και θυμωμένη μαζί του και παρά την αυστηρή απαγόρευση της μητέρας της, αποφασίζει τελικά να πάει στο απογευματινό πάρτι το οποίο διοργανώνει μια φίλη από το σχολείο, περιμένοντας να τον συναντήσει. Κι ενώ εκείνος δεν έχει ακόμα εμφανιστεί, η παρέα ακούει ροκ, χορεύει και της ανακοινώνει πως αποφάσισε να στείλει ένα γράμμα με μουσικές παραγγελίες στον παραγωγό του Metronom. Το Radio Free Europe, όμως, είναι απαγορευμένο στη Ρουμανία, κι έτσι ο Σορίν έχει αναλάβει να παραδώσει το γράμμα κρυφά σε κάποιον Γάλλο δημοσιογράφο. Αλλά στο Βουκουρέστι του 1972 ακόμα και τα πιο αθώα εφηβικά όνειρα δύσκολα μπορούν να βγουν αληθινά.
Η ντοκιμαντερίστικη θητεία του Μπελκ τον βοηθάει να αποδώσει πιστά την αναπαράσταση εποχής, η οποία ζωντανεύει μέσα από μια διακριτικά αποχρωματισμένη φωτογραφία και ένα ακαδημαϊκό, τετράγωνο κάδρο το οποίο εντείνει την ασφυκτική αίσθηση που αισθάνονται οι νεαροί ήρωες. Η αυταρχική πολιτική εξουσία και η νέα γενιά δεν αντιπαρατίθενται όμως μέσα από ένα διδακτικό δράμα με κοινωνικά ρεαλιστικό περιτύλιγμα. Ο Μπελκ απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας στο τμήμα "Ένα Κάποιο Βλέμμα" των Καννών επειδή επικεντρώθηκε με προσοχή και ακρίβεια σε μια επώδυνη ιστορία ενηλικίωσης, δίπλα στην οποία εκτυλίσσεται μια εθνική πολιτική τραγωδία και πίσω της ένα συγκινητικό εφηβικό love story.
Η Άνα και η Ρουμανία του Τσαουσέσκου μοιράζονται πολλά κοινά. Το "Ράδιο Μετρονόμ" τα αναδεικνύει μέσα από εύστοχους παραλληλισμούς, τους οποίους συμπυκνώνει στο τελευταίο μέρος του. Έτσι, καθώς η Σεκουριτάτε αναλαμβάνει δράση δεν ξεσκεπάζεται μόνο το απάνθρωπο πρόσωπο ενός καθεστώτος, το οποίο περιορίζει αυστηρά τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά αναδεικνύεται εύστοχα η αόρατη βία ενός συστήματος που έχει διαβρώσει τις αξίες, την ηθική και τα "πιστεύω" μιας ολόκληρης κοινωνίας. Φέρνοντας στο νου το "Αστυνομία, Ταυτότητα" του Κορνέλιου Πορουμπόιου, η ταινία του Αλεξάντρου Μπελκ περιγράφει με μαθηματική λογική τον τρόπο με τον οποίο (κάθε) εξουσία μετατρέπει σε συνενόχους τα θύματά της, αφαιρώντας τους το δικαίωμα στη γνώμη, καθώς τους έχει ήδη αφαιρέσει την ίδια τους την αξιοπρέπεια.
Ρουμανία, Γαλλία. 2022. Διάρκεια: 93΄. Διανομή: CINOBO
Περισσότερες πληροφορίες
Ράδιο Μετρονόμ
Στο Βουκουρέστι του 1972, η 17χρονη Άνα και η παρέα της κάνουν πάρτι. Ακούνε ροκ μουσική, χορεύουν και αποφασίζουν να στείλουν ένα γράμμα στο «Metronom», το μουσικό πρόγραμμα που μεταδίδεται παράνομα από το Radio Free Europe στη Ρουμανία.
