Ύστερα από δύο ευρηματικές, αλλά άνισες ταινίες τρόμου ("Η Διαδοχή", "Μεσοκαλόκαιρο"), ο Νεοϋορκέζος Άρι Άστερ αποφάσισε να αλλάξει κινηματογραφικό ύφος, χωρίς όμως να απομακρυνθεί εντελώς από το κλίμα της αγωνίας και την αίσθηση της απειλής που κυριαρχούν στο προηγούμενο έργο του, αλλά και χωρίς να αφήσει στην άκρη τους παγιδευμένους σε μια κατ’ αρχήν αόρατη και τελικά σοκαριστικά αποτρόπαια πραγματικότητα ήρωές του.
Ο Μπο Γουόσερμαν, βέβαια, είναι πολύ πιο υποψιασμένος από την Άνι ("Η Διαδοχή") και την Ντάνι ("Μεσοκαλόκαιρο") για το εχθρικό περιβάλλον στο οποίο ζει. Μοναχικός, χαμηλών τόνων πενηντάρης, νιώθει διαρκώς αγχωμένος και φοβισμένος τόσο από τη βίαιη αστική καθημερινότητα (το να φτάσει κάθε απόγευμα στο διαμέρισμά του είναι μια περιπετειώδης αποστολή) όσο και από την αυταρχική, υπερπροστατευτική μητέρα του. Αν και εκείνη μένει μακριά, εξακολουθεί να παρεμβαίνει στη ζωή του άβουλου μοναχογιού της, ο οποίος είναι γεμάτος ενοχές απέναντί της. Αυτές θα διογκωθούν όταν ο Μπο αναβάλλει προσωρινά την επετειακή επίσκεψη στη μητέρα του λόγω κλοπής της βαλίτσας του και των κλειδιών του διαμερίσματός του, μέχρι που πληροφορείται πως εκείνη πέθανε σε ένα τραγικό ατύχημα. Ξεκινάει λοιπόν βιαστικά για το πατρικό του, αλλά ακόμα και το να βγει από την είσοδο της πολυκατοικίας του αποδεικνύεται σχεδόν ακατόρθωτο.
Στην πλέον φιλόδοξη μέχρι τώρα ταινία του, ο Άστερ επιχειρεί ένα διπλό ταξίδι εξερεύνησης. Αφενός "εξωτερικό", στη φυσική πραγματικότητα η οποία περιβάλλει τον Μπο και κατ’ επέκταση στη σύγχρονη αμερικανική κοινωνία, αφετέρου "εσωτερικό", βαθιά στην ψυχοσύνθεση του ήρωά του και σ’ εκείνη του λευκού Αμερικανού μεσοαστού. Ενός φοβισμένου απέναντι σε όλους και όλα νευρωτικού υποκειμένου, το οποίο βιώνει μια διαρκώς αυξανόμενη αλλοτρίωση από τον εαυτό του, αλλά και από τον απειλητικό, ακατανόητο γι’ αυτόν περίγυρό του. Σ’ αυτό το καφκικό οδοιπορικό, ο Άστερ υιοθετεί το ύφος της μαύρης κωμωδίας, τις σταθερές της οποίας γεμίζει με απανωτές αναφορές στον Όμηρο (Λωτοφάγοι, Κύκλωπας, Πηνελόπη), τον Οιδίποδα, τον Φρόιντ (κυρίως αυτόν), ακόμα και τον Τενεσί Ουίλιαμς, ενώ αμέτρητες είναι και οι σινεφίλ παραπομπές· ξεκινούν από τον Φελίνι, τον Πολάνσκι και τον Τσάρλι Κάουφμαν και φτάνουν ως τις "Άγριες Φράουλες" και τη "Λεωφόρο της Δύσης". Δεν λείπει το animation, η ευθεία κοινωνική κριτική (η "ευτυχισμένη" οικογένεια των προαστίων του Ρότζερ), η αλληγορία των παραμυθιών, η πολιτική σάτιρα και η ψυχαναλυτική σημειολογία, η οποία λαμβάνει από ένα –διασκεδαστικό– σημείο και μετά ανεξέλεγκτα γκροτέσκες διαστάσεις. Έτσι, η πλοκή θυσιάζεται για χάρη μιας απίστευτα φλύαρης και στείρας παραβολής, οι χαρακτήρες συμπεριφέρονται σαν μαριονέτες και τα συμπλέγματα ευνουχισμού του μέσου Αμερικανού γίνονται βαρετή διδακτέα ύλη για μαθητές Γυμνασίου.
ΗΠΑ, Καναδάς. 2023. Διάρκεια: 179΄. Διανομή: TANWEER
Περισσότερες πληροφορίες
Ο Μπο Φοβάται
Όταν μαθαίνει πως η μητέρα του πέθανε ξαφνικά, ο μοναχικός, χαμηλών τόνων και μόνιμα αγχωμένος Μπο ξεκινά ένα ταξίδι γεμάτο απρόβλεπτες περιπέτειες για να φτάσει στο πατρικό του.
