Αναμφίβολα ο διασημότερος Ρώσος συνθέτης κλασικής μουσικής, ο Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι έζησε μια ιδιωτική ζωή, η οποία παρέμενε για χρόνια πεδίο ισχυρών βιογραφικών αντιπαραθέσεων. Η ομοφυλοφιλία του, αποδεκτή πλέον από την πλειοψηφία των μελετητών, παρέμεινε για το επίσημο –σοβιετικό και ρωσικό– κράτος ισχυρότατο ταμπού, προστατευμένο από επιλεγμένη λογοκρισία και μεθοδευμένη προπαγάνδα. Στο σκηνοθέτη Κίριλ Σερεμπρένικοφ ("Ο Πιστός"), ο οποίος διώχθηκε και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό από το καθεστώς του Πούτιν, αρέσουν τα "εθνικά απαγορευμένα" κι έτσι αποφάσισε να προσεγγίσει τον κορυφαίο μουσικό με πολλαπλό κίνητρο. Αφενός τη σινε-φιλοτέχνηση ενός ιστορικού και καλλιτεχνικού πορτρέτου, αφετέρου μια κριτική στη σύγχρονη ρωσική πραγματικότητα μέσα από την αλληγορική σύνδεση δύο εποχών (του 19ου και του 21ου αιώνα).
Τη ματιά της πατρίδας του απέναντι στην ιστορία της οικειοποιείται στην ταινία η Αντονίνα Μαλιούκοβα, πρώην μαθήτρια του συνθέτη, η οποία έχει εμμονή μαζί του. Έτσι, το 1877 και στα 28 της, πηγαίνει στο διαμέρισμα του 37χρονου Τσαϊκόφσκι και του προτείνει γάμο, απειλώντας τον πως, αν της αρνηθεί, εκείνη θα αυτοκτονήσει. Αυτός παραδόξως δέχεται, ξεκαθαρίζοντάς της πως μπορεί να της προσφέρει μόνο "αδελφική φιλία". Και πράγματι συνεχίζει να συναναστρέφεται νεότερούς του άντρες, ενώ έξι εβδομάδες μετά το γάμο τους την εγκαταλείπει, κάτι το οποίο εκείνη αρνείται να δεχτεί.
Ρεαλιστικά υποφωτισμένη και συναισθηματικά ασφυκτική, η "Γυναίκα του Τσαϊκόφσκι" είναι μια αφηγηματικά αντισυμβατική βιογραφία, η οποία ενσωματώνει νατουραλιστική αναπαράσταση γεγονότων και αχαλίνωτες φαντασιώσεις. Προσπαθεί να αποτυπώσει έτσι την προσπάθεια της αμήχανης απέναντι σε μια απροσπέλαστη πραγματικότητα (ιστορική, καλλιτεχνική, ψυχολογική, σεξουαλική) Μαλιούκοβα να βρει τον εαυτό της και την ταυτότητά της στη σκιά μιας αντιφατικής μεγαλοφυΐας. Η αίσθηση του αναπόδραστου λαβύρινθου κυριαρχεί και ο Σερεμπρένικοφ αναρωτιέται ποια είναι η αληθινή "φωνή" της Ρωσίας μέσα σ’ αυτό τον υπαρξιακό εφιάλτη. Ο χαρισματικός Πιοτρ Ίλιτς; Η εμμονοληπτική Αντονίνα; Αν και κινηματογραφικά εσωστρεφής και σεναριακά καταπονημένη, η απάντηση είναι αδυσώπητα σκληρή.
Ρωσία, Γαλλία. 2022. Διάρκεια: 143΄. Διανομή: WEIRD WAVE
Περισσότερες πληροφορίες
Η Γυναίκα του Τσαϊκόφσκι
Στα 37 του χρόνια, ο Ρώσος συνθέτης Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι δέχεται να παντρευτεί την πρώην μαθήτριά του Αντονίνα Μαλιούκοβα, χωρίς να νιώθει γι’ αυτήν την παραμικρή έλξη. Συνεχίζει να συναναστρέφεται νεότερούς του άντρες και έξι εβδομάδες μετά την εγκαταλείπει, κάτι το οποίο εκείνη αρνείται να δεχτεί.
