Μετά την επιτυχία της "Αναπαράστασης", ο Θόδωρος Αγγελόπουλος εμπνέεται και πάλι από ένα αληθινό γεγονός, το μεταπλάθει όμως σεναριακά (με τη βοήθεια των Πέτρου Μάρκαρη, Θανάση Βαλτινού και Στρατή Καρρά), όπως και την πρώτη φορά, στα δικά του μέτρα. Η τρέχουσα τότε πολιτική κατάσταση (η επταετής χούντα έμπαινε στον πέμπτο χρόνο της) παραλληλίζεται με αυτήν του 1936, όταν η διαρκής κοινοβουλευτική και πολιτειακή αστάθεια προετοίμαζε το έδαφος για την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου από τον Ιωάννη Μεταξά. Σε ένα εκρηκτικό πολιτικό κλίμα λοιπόν, ένας συνδικαλιστής δολοφονείται και άμεσα ενοχοποιείται γι’ αυτό ο Σοφιανός, ένας συνεργάτης της αστυνομίας ο οποίος έχει πέσει πλέον σε δυσμένεια. Από τη φυλακή προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητά του και απελπισμένος συλλαμβάνει όμηρο έναν φίλο του βουλευτή που τον έχει επισκεφθεί, απειλώντας πως θα τον σκοτώσει αν δεν δικαιωθεί.
Οι ασπρόμαυρες εικόνες και το άγονο, αφιλόξενο τοπίο της "Αναπαράστασης" δίνουν εδώ τη θέση τους σε ένα έγχρωμο στιλιζάρισμα και σε δωμάτια, κελιά, διαδρόμους και χώρους απομόνωσης όπου τα άτομα, εγκλωβισμένα, κινούνται σαν πιόνια στη μεγάλη σκακιέρα της Ιστορίας. Τα σημαντικά γεγονότα αποσιωπούνται τόσο γι’ αυτά όσο και για το θεατή, τα μισόλογα και οι τυπικές κουβέντες εντείνουν το καφκικό (πολιτικά) κλίμα και η αλήθεια, όπως και στην "Αναπαράσταση", παραμένει μια μεταφυσική φενάκη και μια μη αναπαραστάσιμη έννοια. Ο Αγγελόπουλος χορογραφεί αυτό το ταξικά, οικονομικά και πολιτικά καθορισμένο παιχνίδι της μοίρας σαν μια μπρεχτική προσέγγιση μιας άγνωστης αρχαίας τραγωδίας. Με τελετουργικά πλάνα – σεκάνς, πλαστικές εικόνες, απουσία πρωταγωνιστικών χαρακτήρων, έκδηλη αποστασιοποίηση και αφαιρετική, υπαινικτική αφήγηση αναλύει την πολυδιάστατη σχέση Ιστορίας και ατόμου (μια από τις αγαπημένες θεματικές του ευρωπαϊκού σινεμά των 70s), θεμελιώνοντας το αυστηρά προσωπικό σκηνοθετικό ύφος του, το οποίο θα βρει την απόλυτη ωριμότητά του στον επερχόμενο "Θίασο".
Η ταινία απέσπασε τα βραβεία σκηνοθεσίας και φωτογραφίας στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, όπως και αυτό της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών (Fipresci) στο φεστιβάλ Βερολίνου.
Ελλάδα. 1972. Διάρκεια: 110΄. Διανομή: NEW STAR
Περισσότερες πληροφορίες
Μέρες του '36
Λίγους μήνες πριν από τη δικτατορία του Μεταξά, ένας πολιτικός κρατούμενος παίρνει ως όμηρο στο κελί του ένα βουλευτή κι απειλεί την κυβέρνηση ότι θα προβεί σε αποκαλύψεις.
