Από τους κορυφαίους δημιουργούς του ιταλικού νεορεαλισμού ("Λούστρο Παπουτσιών", "Κλέφτης Ποδηλάτων", "Θαύμα στο Μιλάνο", "Ουμπέρτο Ντ."), ο Βιτόριο ντε Σίκα άρχισε να νιώθει έξω από τα νερά του όσο οι αλλαγές των καιρών άρχισαν να επιβάλλουν σταδιακά νέα αφηγηματικά ήθη, οδηγώντας τον σε έναν λαϊκό ακαδημαϊσμό. Γνώρισε μια σειρά επιτυχιών στις αρχές της δεκαετίας του ’60 συνεργαζόμενος με τη Σοφία Λόρεν ("Η Ατιμασμένη", "Χθες, Σήμερα, Αύριο"), αλλά μετά το "Γάμο αλά Ιταλικά" (1964) έπεσε εμφανώς σε παρακμή.
Η καλύτερη ταινία της ύστερης περιόδου του είναι αναμφίβολα ο "Κήπος των Φίντσι Κοντίνι", βασισμένος σε δημοσιευμένο το 1962 ημιαυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Τζόρτζιο Μπασάνι. Εκτυλίσσεται στη Φεράρα του 1938, όπου ο Τζόρτζιο, νεαρός Εβραίος της μεσαίας τάξης, μπαίνει στον κύκλο των πλούσιων, επίσης Εβραίων, Φίντσι Κοντίνι. Ερωτευμένος από μικρός με την απρόσιτη κόρη τους Μικόλ, θα επισκεφτεί για πρώτη φορά την τεράστια έπαυλή τους, ζητώντας στο εξής αφορμές για να επιστρέψει. Κι ενώ η Μικόλ ετοιμάζεται να φύγει για σπουδές στην Βενετία, οι αντισημιτικές διώξεις του μουσολινικού καθεστώτος κορυφώνονται.
Ο Βιτόριο ντε Σίκα μένει πιστός στη μυθιστορηματική πλοκή, αν και μερικές απλοποιήσεις της ενόχλησαν τον Μπασάνι, ο οποίος ζήτησε να αφαιρεθεί το όνομά του από τη λίστα των (εννέα ανεπισήμως) συνσεναριογράφων. Η δική του προσέγγιση στη σχέση προσωπικών παθών και ιστορικών γεγονότων είναι πιο υπαινικτική και μελαγχολική, πιο βισκοντική μ’ έναν τρόπο, ενώ η ταινία επιλέγει ένα πιο ξεκάθαρο διηγηματικό μονοπάτι, αυτό του ακαδημαϊκού, ορθογραφημένου δράματος εποχής. Βυθίζει σταδιακά τις εικόνες της από το λαμπρό καλοκαιρινό φως στη χειμωνιάτικη συννεφιά και περιγράφει πειστικά τους δύο βασικούς χαρακτήρες της, εκπροσώπους μιας γενιάς η οποία, φοβούμενη το μέλλον, επιστρέφει διαρκώς στο παρελθόν. Μοιάζει όμως να κρατάει μια ψυχρή απόσταση από γεγονότα και συναισθήματα, κάτι που δεν την εμπόδισε να εξελιχθεί σε μεγάλη καλλιτεχνική επιτυχία, κερδίζοντας το ξενόγλωσσο Όσκαρ και τη Χρυσή Άρκτο του Φεστιβάλ Βερολίνου.
Ιταλία, Γερμανία. 1970. Διάρκεια: 94΄. Διανομή: AMA FILMS
Περισσότερες πληροφορίες
Ο Κήπος των Φίντσι Κοντίνι
Στη Φεράρα του 1938, ο Τζόρτζιο, νεαρός Εβραίος της μεσαίας τάξης, μπαίνει στον κύκλο των πλούσιων, επίσης Εβραίων Φίντσι Κοντίνι. Ερωτευμένος από μικρός με την απρόσιτη κόρη τους Μικόλ, θα προσπαθήσει να την κατακτήσει την ώρα που οι αντισημιτικές διώξεις κορυφώνονται.
