Μια νεαρή κοπέλα κοιτά κατάματα την κάμερα και μας προειδοποιεί: «Δεν θα καταλάβεις ποτέ... Άκουσέ με». Γνωρίζοντας πως πρόκειται να παρακολουθήσουμε μια αληθινή ιστορία, καταλαβαίνουμε πως ο Νορβηγός Έρικ Πόουπ («Χαβάη, Όσλο», «Χίλιες Φορές Καληνύχτα») θέλει να μας κάνει σαφές από την αρχή πως η ντοκιμαντερίστικη προσέγγισή του στα γεγονότα δεν είναι παρά ακόμη μία εκδοχή τους. Δεν ήμασταν εκεί και, καθώς η Ιστορία δεν αναπαρίσταται ποτέ πιστά αλλά πάντα ερμηνευμένη, σκηνοθετημένη, αυτό το οποίο ακολουθεί είναι ακόμα μία προσπάθεια αναπαράστασής της· τίποτα περισσότερο. Αλήθεια, τίποτα;
Δευτερόλεπτα μετά την πρώτη ατάκα της Κάγια αντιλαμβανόμαστε πως η κοπέλα δεν απευθύνεται στην πραγματικότητα σε εμάς, αλλά μιλάει στο τηλέφωνο με τη μητέρα της. Βρισκόμαστε στο νησί Ουτόγια στις 22 Ιουλίου 2011 και στην κατασκήνωση της νεολαίας του κυβερνώντος νορβηγικού Εργατικού Κόμματος. Η Κάγια περιφέρεται ανάμεσα στις σκηνές, τσακώνεται με τη μικρότερη αδελφή της και συζητά με μερικά παιδιά για την πρωινή βομβιστική ενέργεια στο Όσλο, για την οποία κανείς δεν έχει ακριβείς πληροφορίες. Μέχρι που μια σειρά πυροβολισμών σκορπά τον πανικό και τρέπει τους πάντες σε άτακτη φυγή, ανάμεσά τους και την Κάγια, η οποία αναζητά απεγνωσμένα ασφαλές καταφύγιο, προσπαθώντας να βρει την αδελφή της και να μάθει τι συμβαίνει.
Τα επόμενα 72 λεπτά, όσο πραγματικά διήρκεσε, παρακολουθούμε τη διαβόητη τρομοκρατική επίθεση του Άντερς Μπρέιβικ που άφησε πίσω της 69 νεκρούς, μέσα από ένα διαρκές μονοπλάνο «από τη μεριά» των θυμάτων. Η κάμερα δεν απομακρύνεται ποτέ από την Κάγια και, όπως εκείνη, (υποτίθεται πως) βρίσκεται σε κατάσταση πανικού και σύγχυσης. Ο επαναλαμβανόμενος ήχος των πυροβολισμών και τα ουρλιαχτά εντείνουν την αγωνία αυτού του σκηνοθετημένου με χορογραφική δεξιοτεχνία θρίλερ, το οποίο όμως μετά από λίγο αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο σε found footage ταινία τρόμου, όπου η αλλόφρων ηρωίδα προσπαθεί να ξεφύγει από έναν μανιακό δολοφόνο.
Η κάμερα δεν υιοθετεί το δικό της βλέμμα, ούτε άλλωστε κάποιου κοντινού της προσώπου, αλλά, σε μια κίνηση πλαστής αμεσότητας («σκύβει» ξαφνικά και κρύβεται, κοντοστέκεται, κοιτά απότομα δεξιά κι αριστερά), γίνεται ακόμα ένας, αόρατος, χαρακτήρας εν κινδύνω. Αν προσθέσει κανείς στο (ψευδο)ντοκιμαντερίστικο σοκ την επιμονή της ταινίας στην «αλήθεια» των τόσο κοντινών χρονικά γεγονότων, κάτι το οποίο μας θυμίζουν τα πρώτα πλάνα αρχείου και οι απανωτές πληροφοριακές κάρτες πριν τους τίτλους τέλους, όπως και το ότι επιλέγει έναν φανταστικό χαρακτήρα για πρωταγωνιστή της, οι φτηνού εντυπωσιασμού επιλογές του Πόουπ γεννούν επικίνδυνα ηθικά και κινηματογραφικά ερωτήματα πάνω στην αναπαράσταση της βίας, που δίχως διαλεκτική προσέγγιση καταντά στυγνή εκμετάλλευση μιας ανθρώπινης τραγωδίας.
Νορβηγία. 2018. Διάρκεια: 93΄. Διανομή: FEELGOOD ENT.
Περισσότερες πληροφορίες
22 Ιουλίου
Στις 22 Ιουλίου 2011, τα νέα για μια βομβιστική επίθεση στο Όσλο φτάνουν στην κατασκήνωση της νεολαίας του νορβηγικού Εργατικού Κόμματος στο νησί Ουτόγια. Ενώ όλοι προσπαθούν να μάθουν λεπτομέρειες, αρχίζουν να ακούγονται πυροβολισμοί…
