Ενας Γούντι Άλεν με έντονα πολιτικοποιημένη ματιά, ο 78χρονος Καναδός Ντενίς Αρκάν είναι κινηματογραφικό παιδί της δεκαετίας του ’70 («Καταραμένα Χρήματα», «Ρεζάν Παντοβανί»), ο οποίος σε κάθε ταινία του ανατέμνει με πικρό σαρκασμό τις σύγχρονες ανθρώπινες σχέσεις, παγιδευμένες σε έναν κόσμο οικονομικής ευμάρειας, μα ηθικής παρακμής και αξιών υπό κατάρρευση. «Αν η Ιστορία είναι γεμάτη με τόσα εγκλήματα, σίγουρα θα υπάρχει κάποιος να μας συγχωρέσει όλους», όπως λέει και η νοσοκόμα στον Ρεμί της οσκαρικής «Επέλασης των Βαρβάρων».
Αυτό σηματοδοτεί και «η πτώση της αμερικανικής αυτοκρατορίας», ο αλληγορικός τίτλος της τελευταίας κοινωνικής σάτιράς του, που ενδύεται το μανδύα του αστυνομικού θρίλερ. Γιατί όλα εδώ ξεκινούν από μια ληστεία που εξελίσσεται σε αλληλοεξόντωση των μελών της συμμορίας (μόνο ένας απ’ αυτούς θα απομακρυνθεί τραυματισμένος), με δυο σάκους γεμάτους κολλαριστά χαρτονομίσματα να καταλήγουν στα πόδια του Πιέρ-Πολ. Ενός κούριερ με διδακτορικό στη φιλοσοφία, ο οποίος πριν το φιλοσοφήσει και πολύ αποφασίζει να τους οικειοποιηθεί.
Τα λεφτά, όμως, ανήκουν στη μαφία κι έτσι τόσο η αστυνομία όσο και οι ιδιοκτήτες τους αρχίζουν να ερευνούν τις λεπτομέρειες, με τον πανικόβλητο Πιέρ-Πολ να αναζητά απεγνωσμένα σχέδιο δράσης. Θα το καταστρώσει αυτοσχεδιάζοντας μαζί με μια πόρνη πολυτελείας την οποία θα ερωτευτεί τρελά κι έναν πρώην κατάδικο για οικονομικές απάτες που μόλις αποφυλακίστηκε, άλλους δυο περιθωριακούς κι «αντισυστημικούς» χαρακτήρες με δικό τους ηθικό κώδικα.
Από τον αφελή Πιέρ-Πολ μέχρι τη σέξι «Ασπασία» και τον περπατημένο Σιλβέν, οι θετικοί ήρωες του Ντενίς Αρκάν είναι οι πλέον αδύναμοι κρίκοι μιας κοινωνικής αλυσίδας της οποίας το κλειδί και το λουκέτο κρατούν μια γραφειοκρατική κρατική εξουσία, το οργανωμένο έγκλημα και η οικονομική ελίτ. Ο Καναδός δημιουργός προσπαθεί να περιγράψει τη διαπλεκόμενη σχέση τους με δηκτικό, έξυπνο, αν και διδακτικό τρόπο (η έντονη παρουσία των αστέγων, η αναλυτική εξήγηση των τρόπων φοροδιαφυγής), υιοθετώντας συχνά μια κινηματογραφική ρητορική που φέρνει το μήνυμα σε πρώτο πλάνο και κάνει την πλοκή να μοιάζει σχηματική.
Γιατί όταν οι ήρωες τσιτάρουν Βιτγκενστάιν, Απόστολο Παύλο και Μάρκο Αυρήλιο με έναν τρόπο που ισορροπεί διασκεδαστικά ανάμεσα στο στόμφο, την ειρωνεία και το φιλοσοφικό βάθος, η κωμική φλέβα του Αρκάν αποδεικνύεται χρυσός. Η κριτική ματιά του πάνω στο σεξ, τις ταξικές ανισότητες, τις σχέσεις των φύλων και την καπιταλιστική καθημερινότητα είναι οξυδερκής, τα ηθικά ερωτήματά του επίκαιρα, επιτακτικά. Κρίμα που το αμπαλάρισμά τους σε μια –χιουμοριστική– αστυνομική περιπέτεια είναι ελαφρώς άτσαλο κι αφηγηματικά ανισόρροπο, πριμοδοτώντας άλλοτε την πολιτική καταγγελία, άλλοτε την κωμική υπερβολή κι άλλοτε τα σεναριακά στερεότυπα της ταινίας δράσης.
Καναδάς. 2019. Διάρκεια: 127΄. Διανομή: FEELGOOD ENT.
Περισσότερες πληροφορίες
Η Πτώση της Αμερικανικής Αυτοκρατορίας
Ο Πιέρ-Πολ, ένας νεαρός διανοούμενος που δουλεύει σε εταιρεία κούριερ, γίνεται μάρτυρας μιας αιματηρής ληστείας και αποφασίζει να κρατήσει τα κλοπιμαία για τον εαυτό του. Γρήγορα θα γίνει στόχος της αστυνομίας αλλά και της τοπικής μαφίας.
