Κόκκινη Έκλειψη

Η τρίτη ταινία του Αργεντινού Μπέντζαμιν Ναϊστάτ αφηγείται την ιστορία μιας μυστηριώδους εξαφάνισης. Στην πραγματικότητα όμως είναι μια αποκαλυπτική ακτινογραφία της πραγματικότητας της χώρας στα ’70s, σε μια εποχή αλλαγών, μεταμορφώσεων κι… εξαφανίσεων.

Όπως πληροφορούμαστε από την ίδια την ταινία, βρισκόμαστε «το 1975 σε κάποια επαρχιακή πόλη της Αργεντινής» και μέσα από ένα ακίνητο πλάνο βλέπουμε τους κατοίκους μιας γειτονιάς να ξαλαφρώνουν από τα υπάρχοντά του ένα «ανυπεράσπιστο» σπίτι (κάποιου εξαφανισμένου;). Στην αμέσως επόμενη σκηνή ένας άντρας συμπεριφέρεται νευρικά και τελικά αγενώς σε ένα εστιατόριο, αναγκάζοντας έναν άλλον, τον επιτυχημένο δικηγόρο Κλαούντιο, που κάθεται στο τραπέζι περιμένοντας τη γυναίκα του, να του παραχωρήσει τη θέση του.

Ο τελευταίος δεν θα παραμείνει όμως σιωπηλός, ξεφτιλίζοντας δημόσια τον αυθάδη άντρα, ο οποίος ξεσπά κατά των πάντων, φωνάζοντας: «Είστε όλοι ναζί, αφήστε με κάτω!», και απομακρύνεται σηκωτός από το μαγαζί. Καθώς ο καθωσπρέπει δικηγόρος και η σύζυγός του επιστρέφουν στο σπίτι, δέχονται την επίθεση του αγνώστου, ο οποίος τελικά αυτοπυροβολείται μπροστά στο ζευγάρι. Ο Κλαούντιο αναλαμβάνει να μεταφέρει τον βαριά τραυματισμένο άντρα στο νοσοκομείο, αντ’ αυτού όμως τον παρατά ετοιμοθάνατο στην έρημο.

Έπειτα από λίγους μήνες ένας ντετέκτιβ-σταρ της τηλεόρασης καταφθάνει από το Μπουένος Άιρες στην πόλη αναζητώντας τα ίχνη του εξαφανισμένου. Παίζοντας σαν το ποντίκι με τη γάτα με τον Κλαούντιο, δίνει στον Ναϊστάτ την ευκαιρία να στήσει έναν αγωνιώδη ιστό γύρω από τον αμοραλιστή, γεμάτο ένοχα μυστικά ήρωά του και να περιγράψει μια κοινωνική πραγματικότητα βουτηγμένη στην πολιτική και ηθική διαφθορά.

Έντονα συμβολική, η «Κόκκινη Έκλειψη» επαναφέρει διαρκώς το μοτίβο των εξαφανίσεων (η κόρη του Κλαούντιο και ο νεαρός φίλος του φίλου της που απάγονται, ο ήλιος που… εξαφανίζεται) και την ιδέα της μεταμφίεσης (η περούκα στο τελευταίο πλάνο) για να περιγράψει την Αργεντινή του «Βρόμικου Πολέμου», της παραστρατιωτικής οργάνωσης ΑΑΑ (Argentine Anticommunist Alliance) και της επερχόμενης χούντας του Βιντέλα. Είναι η εποχή που ξεκινούν οι οργανωμένες εξαφανίσεις των αντιφρονούντων και η «μεταμόρφωση» μιας χώρας σε αμερικανικό προτεκτοράτο.

Με στιλιζαρισμένη σκηνοθεσία, η οποία τονίζει τις σεναριακές, αλληγορικές και εικαστικές λεπτομέρειες, ο Ναϊστάτ προσθέτει στην εξίσωση τον καθολικισμό, τη μισαλλοδοξία κι έναν διάχυτο εθνικό αμοραλισμό, παραμένοντας από την αρχή μέχρι το τέλος βαθιά σαρκαστικός, θεόπικρος κι έντονα –σχεδόν παλιομοδίτικα– συμβολικός. Για το πρωτότυπο αφηγηματικό στιλ του, το οποίο δεν περιφρονεί το μυστήριο και την αγωνία, απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ του Σαν Σεμπαστιάν, όπου η ταινία διακρίθηκε επίσης για την ερμηνεία του Ντάριο Γκραντινέτι («Μίλα της», «Ιστορίες για Αγρίους») και τη φωτογραφία του Πέδρο Σοτέρο («Aquarius»).

Αργεντινή, Βραζιλία, Γαλλία. 2018. Διάρκεια: 109΄. Διανομή: ΣΠΕΝΤΖΟΣ FILM.